Oorsuizen komt vaker voor dan je denkt, ook zonder overgang. Uit een samenvatting van 113 onderzoeken blijkt dat 14,4% van alle volwassenen er last van heeft, oplopend tot 23,6% boven de 65 (PMID 35939312). Rond je vijftigste is de kans dus al aanzienlijk, los van je hormonen.
Dat cijfer is precies wat er op dit onderwerp ontbreekt.
Zonder een basiskans kun je namelijk niet beoordelen of jouw oorsuizen door de overgang komt of gewoon in dezelfde jaren begon. En dat verschil is groter dan de pagina's hierover suggereren.
Komt oorsuizen door de overgang?
Waarschijnlijk minder direct dan wordt gezegd. Er zitten wel degelijk oestrogeenreceptoren in je binnenoor, dat is bij mensen aangetoond. Maar het grootste onderzoek naar gehoor en de overgang vond geen verband tussen de overgang zelf en gehoorverlies. De link is dus vooral afgeleid, niet gemeten.
Dat is een ongemakkelijk antwoord op een SERP vol stelligheid.
In weefsel van het menselijk binnenoor werd de ene oestrogeenreceptor gevonden in het spiraalganglion en de andere in de stria vascularis (PMID 11470188). Dat laatste is het vaatrijke weefsel dat de elektrische spanning in je slakkenhuis op peil houdt. Een plausibel aangrijpingspunt, meer niet.
Daartegenover staat een onderzoek onder 80.972 vrouwen, goed voor ruim 1,4 miljoen persoonsjaren, waarin de overgangsstatus zelf níet samenhing met gehoorverlies (PMID 28486246).
Ik denk dat de eerlijkste samenvatting deze is: het kan, het is niet aangetoond, en het samenvallen in de tijd is op deze leeftijd sowieso te verwachten.
Waarom lijkt het dan zo vaak samen te vallen?
Omdat de overgang precies de dingen verergert die oorsuizen luider laten voelen. Slecht slapen, piekeren en spanning bepalen sterk hoeveel last je van een geluid hebt dat er al was. Dat gaat niet over het geluid zelf, maar over hoeveel ruimte het krijgt.
En 's nachts is er weinig anders om naar te luisteren.
Van mensen met tinnitus heeft 53,5% een verstoorde slaap, en bij vrouwen ligt dat aandeel nog wat hoger dan bij mannen (PMID 34708282). In de perimenopauze komt daar wakker liggen door opvliegers en nachtelijk zweten bij.
Neem twee vrouwen van 53 die allebei een lichte piep horen. De ene slaapt goed en merkt hem alleen in een stille kamer. De andere ligt sinds haar opvliegers om drie uur 's nachts wakker, en dan is die piep het enige wat er is. Hetzelfde geluid, een heel ander leven ermee.
Interessant genoeg is de enige behandeling met stevig bewijs op dit hele terrein een psychologische. Een Cochrane-overzicht vond dat cognitieve gedragstherapie de kwaliteit van leven bij tinnitus verbetert (PMID 31912887). Geen enkele pagina op dit onderwerp begint daarmee, terwijl het het best onderbouwde is dat er ligt. Of het bij jou past, bespreek je met je huisarts.
Hoe je slaap in deze fase verandert staat in slecht slapen in de overgang.
Welke bloedwaarden spelen hierbij mee?
Drie, en geen ervan wordt op de best scorende pagina's genoemd. IJzergebrek is de sterkste. Je schildklier telt mee, maar anders dan meestal wordt beweerd. En vitamine B12 is het noemen waard met een flinke slag om de arm.
Dat eerste getal vond ik het meest opvallend van dit hele onderwerp.
| Wat meespeelt | Waar in bloed naar gekeken wordt | Wat het onderzoek laat zien |
|---|---|---|
| IJzergebrek met bloedarmoede | Hb, ferritine, transferrinesaturatie | Bij bijna 89.000 vrouwen per groep was de kans op nieuw oorsuizen na een jaar bijna vier keer zo groot en na drie jaar ruim twee keer. Het verband was sterker boven de 45, en sterker naarmate het Hb lager lag (PMID 41393945). |
| Te snel werkende schildklier | TSH, vrij T4 | Een láág TSH hing samen met ruim twee keer zoveel hinderlijk oorsuizen, alleen bij vrouwen (PMID 33710990). Dus niet de trage schildklier waar iedereen aan denkt. |
| Trage schildklier | TSH, vrij T4 | Hangt samen met gehoorverlies, met een oddsratio van 1,69 over 18 studies (PMID 39356749). Dat is iets anders dan oorsuizen. |
| Vitamine B12-tekort | Vitamine B12, foliumzuur | Eén oud onderzoek vond vaker een laag B12 bij mensen met tinnitus. Het was klein, uit 1993, en uitsluitend bij mannen in lawaaiige dienst (PMID 8484483). |
| Waar je in de overgang zit | FSH, oestradiol | Dit is context, geen tinnitustest. Geen enkele hormoonwaarde bevestigt of verklaart oorsuizen. |
Die laatste rij is de belangrijkste van de tabel, en het is de reden dat ik hem erin heb gezet. Wat je huisarts hiermee doet, hangt af van je verhaal. Een bloedarmoede onderzoek kijkt naar de ijzerkant, een schildklier onderzoek naar de schildklierkant.
Vermoeidheid die in dezelfde periode opspeelt, hoort vaak bij hetzelfde ijzerverhaal. Dat staat in moe door de overgang, stress of bloedarmoede.
Helpt hormoontherapie tegen oorsuizen?
De twee beste onderzoeken wijzen tegengesteld, en op dezelfde zoekresultatenpagina staan ze allebei zonder dat iemand dat benoemt. Het ene vond meer gehoorverlies bij langdurig gebruik. Het andere vond minder nieuw oorsuizen bij gebruiksters. Ze meten niet hetzelfde.
De getallen erbij helpen om te zien waarom.
In het grote Amerikaanse onderzoek hing orale hormoontherapie van tien jaar of langer samen met meer gehoorverlies, met een relatief risico van 1,21 (PMID 28486246). In een Taiwanees bestand met 13.920 gebruiksters tegenover 41.760 vergelijkbare niet-gebruiksters kwam nieuw oorsuizen juist minder voor, met een hazardratio van 0,505 (PMID 29731984).
Gehoorverlies is niet hetzelfde als oorsuizen, en een verzekeringsbestand is niet hetzelfde als een prospectief cohort. Geen van beide beslist iets.
Wat ik ervan vind: oorsuizen is geen reden om aan hormoontherapie te beginnen, en ook geen reden om ermee te stoppen zonder overleg. Wel iets om te noemen als je er al gebruik van maakt.
Welk oorsuizen hoort niet bij dit verhaal?
Vier vormen, en die verdienen medische beoordeling in plaats van bloedonderzoek. Oorsuizen aan één kant. Oorsuizen dat meeklopt met je hartslag. Gehoor dat plotseling wegvalt. En oorsuizen met echte draaiduizeligheid erbij.
Bij die vier is bloedonderzoek niet de eerste stap.
De Nederlandse tinnitusrichtlijn heeft niet voor niets aparte hoofdstukken over beeldvorming bij eenzijdige en bij pulserende tinnitus. Toch noemt geen enkele pagina in de top tien deze signalen, terwijl "pulserende tinnitus overgang" de meest gezochte gerelateerde term is.
Plotseling gehoorverlies is de meest tijdgevoelige van de vier. Neem daarbij dezelfde dag of de volgende dag contact op.
Wat neem je mee naar je huisarts?
Of het aan één kant zit of aan beide. Of het klopt op het ritme van je hartslag. Sinds wanneer het speelt en of je gehoor mee veranderde. En of je moe bent op een manier die je niet van jezelf kent, want dat wijst richting de ijzerkant.
Noteer ook of het 's nachts erger is dan overdag.
Thuisarts noemt bij oorsuizen vooral lawaai, stress en ouder worden. Over de overgang, hormonen of bloedwaarden staat er niets. Er bestaat ook geen Nederlandse huisartsenrichtlijn over tinnitus, en dat verklaart waarom deze zoekresultaten vooral uit hoorwinkels en coaches bestaan.
Andere klachten uit deze fase die zelden aan hormonen worden gekoppeld, staan in droge ogen in de overgang en frozen shoulder in de overgang. Voor het bredere beeld is navigeren door de perimenopauze het startpunt.
Bronnen
- Jarach CM, Lugo A, Scala M, et al. Global prevalence and incidence of tinnitus: a systematic review and meta-analysis. JAMA Neurol. 2022;79(9):888-900. PMID 35939312.
- Curhan SG, Eliassen AH, Eavey RD, Wang M, Lin BM, Curhan GC. Menopause and postmenopausal hormone therapy and risk of hearing loss. Menopause. 2017;24(9):1049-1056. PMID 28486246.
- Chen HC, Chung CH, Chen VCF, Wang YC, Chien WC. Hormone replacement therapy decreases the risk of tinnitus in menopausal women: a nationwide study. Oncotarget. 2018;9(28):19807-19816. PMID 29731984.
- Hung KC, Weng HL, Lai YC, et al. Iron deficiency anemia and the risk of new-onset tinnitus in female patients: a cohort study. Front Nutr. 2025;12:1704946. PMID 41393945.
- Kim SY, Min C, Kim HJ, Choi HG. Low thyroid-stimulating hormone levels are associated with annoying tinnitus in adult women. Otol Neurotol. 2021;42(4):e408-e415. PMID 33710990.
- Gu L, Guo W, Wang X, Yue C. The association between thyroid disease and hearing loss: a meta-analysis. Acta Otolaryngol. 2024;144(9):495-502. PMID 39356749.
- Gu H, Kong W, Yin H, Zheng Y. Prevalence of sleep impairment in patients with tinnitus: a systematic review and single-arm meta-analysis. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2022;279(5):2211-2221. PMID 34708282.
- Fuller T, Cima R, Langguth B, Mazurek B, Vlaeyen JWS, Hoare DJ. Cognitive behavioural therapy for tinnitus. Cochrane Database Syst Rev. 2020;1(1):CD012614. PMID 31912887.
- Stenberg AE, Wang H, Fish J 3rd, Schrott-Fischer A, Sahlin L, Hultcrantz M. Estrogen receptors in the normal adult and developing human inner ear and in Turner's syndrome. Hear Res. 2001;157(1-2):87-92. PMID 11470188.
- Shemesh Z, Attias J, Ornan M, Shapira N, Shahar A. Vitamin B12 deficiency in patients with chronic tinnitus and noise-induced hearing loss. Am J Otolaryngol. 1993;14(2):94-99. PMID 8484483.
- Thuisarts. Ik heb last van oorsuizen. Beschikbaar via thuisarts.nl.
Elk bloedtestresultaat bij Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
