Ferritine waarde vrouw: wat is normaal per levensfase?

Een normale ferritine waarde ligt voor een vrouw tussen 15 en 150 µg/l. Onder 15 µg/l is je ijzervoorraad leeg. Tussen 15 en 30 µg/l zit je in een grijs gebied. Steeds meer artsen zien dat als te laag.

Die 15 tot 150 µg/l is de referentie van Star-shl, een groot Nederlands lab. Het is ook de referentie die je op je uitslag ziet als je via Lunara test. Andere labs leggen de ondergrens bij 10, 20 of 30 µg/l. Wat normaal is, hangt bovendien af van je levensfase: menstruerend, zwanger of na de overgang.

Hieronder lees je wat je getal betekent, per levensfase. Ook voor waarden zoals 7, 12 of 22 µg/l.

Wat ferritine over je ijzer vertelt

Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat, vooral in je lever en je beenmerg. De hoeveelheid ferritine in je bloed zegt iets over de hoeveelheid ijzer die je hebt opgeslagen. Heb je voldoende ijzer in voorraad, dan is er genoeg voor de aanmaak van rode bloedcellen. Hoe meer ijzer je hebt opgeslagen, hoe hoger je ferritine.

Je lichaam heeft ijzer nodig om je Hb op peil te houden. Dat ijzer gaat naar de aanmaak van hemoglobine, het eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof vervoert. Raakt je voorraad op, dan daalt je ferritine als eerste. Je Hb-waarde kan dan nog normaal zijn, terwijl je reserve al leeg is.

Hoe ferritine, ijzer en transferrine zich tot elkaar verhouden, staat in onze ijzerwaarden tabel.

Normale ferritine waarde per levensfase

Eén getal voor alle vrouwen bestaat niet. Menstruatie, zwangerschap en de overgang veranderen je ijzerhuishouding. De tabel geeft per levensfase een richtwaarde, met de bron erbij.

Dit zijn richtwaarden, geen harde grenzen. Kijk altijd naar de referentie die naast jouw eigen uitslag staat. Labs gebruiken verschillende methodes, en die verschillen zijn echt.

Waarom de grens voor mannen en vrouwen verschilt

Bij Star-shl ligt de ondergrens voor mannen op 30 µg/l. Voor menstruerende vrouwen is dat 15 µg/l. Sanquin ziet bij gezonde volwassenen hetzelfde patroon. Mannen 25 tot 250 µg/l, vrouwen 20 tot 100 µg/l.

Het verschil komt door menstruatie, zwangerschap en borstvoeding. Elke menstruatie kost ijzer, en een hevige menstruatie put de voorraad langzaam uit.

Steeds meer labs vinden die lagere grens voor vrouwen niet logisch. Het OLVG-lab heeft zijn ondergrens verhoogd naar 30 µg/l, gelijk voor mannen en vrouwen. De gedachte erachter: een vrouw heeft niet minder ijzer nodig dan een man. Ze verliest er alleen meer van.

Ferritine waarde 7, 12, 17 of 22: wat betekent dat?

Wie zoekt op ferritine waarde vrouw, zoekt vaak een concreet getal. Zo lees je de vier meest gezochte waarden. De meetlat: de WHO en de NHG-Standaard Anemie.

• Ferritine 7 of 12 µg/l: onder 15 µg/l is er een ijzertekort. Je voorraad is leeg, ook als je Hb nog normaal is. Bespreek dit met je huisarts.
• Ferritine 17 µg/l: net boven de harde grens, maar krap. Met klachten als moeheid of haaruitval telt dit voor veel artsen als te laag.
• Ferritine 22 µg/l: binnen de referentie van de meeste labs, toch een kleine voorraad. Zonder klachten geruststellend, met klachten reden om verder te kijken.
• Ferritine 30 µg/l of hoger: voor de meeste richtlijnen een gevulde voorraad. Ben je zwanger, dan is 30 µg/l juist de ondergrens.

Eén kanttekening: de waarde stijgt ook bij een ontsteking of infectie. De NHG-Standaard noemt daarom alles tussen 15 en 100 µg/l een tussengebied. Je huisarts kijkt dan naar je MCV, je klachten en je CRP.

Ferritine waarde bij een zwangere vrouw

In de zwangerschap heb je flink meer ijzer nodig. Het gaat naar je baby, de placenta en je eigen extra bloed. Je bloed wordt bovendien verdund, waardoor je Hb vanzelf wat daalt.

Een ferritine onder 30 µg/l geldt in de zwangerschap als ijzertekort. Die grens komt uit de Britse richtlijn van Pavord en collega's uit 2020. Je verloskundige kijkt vooral naar je Hb. Een meting erbij laat zien of je voorraad de zwangerschap aankan.

Start je met een lage voorraad, dan is de kans op bloedarmoede later groter. Lees meer in ons artikel over bloedarmoede in de zwangerschap.

Ferritine waarde vrouw in de overgang

Na de overgang stopt het maandelijkse bloedverlies en loopt je ferritine langzaam op. Een Groningse studie volgde ruim 2.600 vrouwen. Voor de overgang lag de mediaan op 33 µg/l. Na de overgang was dat 106 µg/l, ruim drie keer zo hoog.

Dat maakt een lage waarde na de overgang opvallend. Zonder menstruatie hoort je voorraad juist te groeien. Is die toch laag, dan verlies je ergens anders bloed of neem je te weinig ijzer op. Bloedverlies na de overgang laat je daarom altijd nakijken.

Andersom is een waarde boven 150 µg/l na de overgang niet meteen te hoog. De Europese leverrichtlijn legt de grens voor ijzerstapeling dan op 300 µg/l. Dat is dezelfde grens als bij mannen. Ook rusteloze benen in de overgang hangen soms samen met je ijzer.

Te laag ferritine: klachten en de rol van je Hb

Een lage ijzervoorraad merk je niet altijd. Klachten die erbij passen zijn moeheid, sneller buiten adem zijn, koude handen en haaruitval. Ook rusteloze benen en moeite met concentreren komen voor. Bij vrouwen wordt het vaak gemist, omdat het Hb nog normaal is.

Een lage Hb-waarde betekent bloedarmoede. Een laag Hb komt niet altijd door ijzer. Ook een tekort aan vitamine B12, foliumzuur of allebei geeft bloedarmoede. Een laag ferritine met een normale Hb heet ijzertekort zonder bloedarmoede.

Bij vrouwen is de oorzaak meestal een hevige menstruatie. Ook een dieet met weinig ijzer of een slechte opname in de darm speelt vaak mee. Een menstruatie kan hevig zijn zonder dat je het zo ervaart. Hoe je dat herkent, lees je bij bloedarmoede door hevige menstruatie.

Ferritine waarde vrouw te hoog

Een hoog ferritine betekent niet meteen te veel ijzer. Ferritine is ook een ontstekingseiwit. Het stijgt bij een infectie, een ontsteking, overgewicht, veel alcohol en leververvetting. Je arts kijkt daarom altijd naar je CRP erbij.

Blijft de waarde hoog zonder ontsteking, dan kan er ijzerstapeling zijn. De Europese richtlijn voor hemochromatose noemt voor vrouwen twee signalen samen. Een ferritine boven 200 µg/l én een transferrineverzadiging boven 45 procent. Je arts laat dan je ijzer en de verzadiging van transferrine bepalen.

Ferritine verhogen: wat werkt en hoe lang het duurt

Een lage voorraad vul je in stappen aan. Begin met voeding: vlees, vis, peulvruchten, volkoren graan en groene groente. Het Voedingscentrum adviseert maximaal 300 gram vlees per week, waarvan hooguit 100 gram rood vlees. IJzer uit plantaardige bronnen neem je beter op met vitamine C erbij, zoals paprika of citrusfruit.

Koffie en thee bij de maaltijd remmen de opname, dus drink die liever een uur later. Bij een bewezen tekort schrijft je huisarts ijzertabletten voor. IJzertabletten zonder tekort zijn geen goed idee, want te veel ijzer is schadelijk. Meer ideeën vind je in ons overzicht van ijzerrijke voeding.

Reken op maanden, niet op weken. Je Hb herstelt meestal binnen enkele weken. Je ferritine loopt pas daarna op, omdat je lichaam eerst nieuwe rode bloedcellen aanmaakt. Een nieuwe meting is meestal pas na een paar maanden zinvol.

Wanneer laat je je ferritine testen?

Testen is zinvol bij klachten die bij een ijzertekort passen. Denk aan aanhoudende moeheid, haaruitval, bleekheid of sneller buiten adem zijn. Ook bij een hevige menstruatie, een vegetarisch of veganistisch dieet en een kinderwens is de waarde nuttig. Bij haaruitval bij vrouwen is ferritine vaak de eerste waarde die opvalt.

Geef je bloed, dan meet Sanquin je Hb voor elke donatie en je ferritine achteraf. Donors met een waarde van 30 µg/l of lager houdt Sanquin extra in de gaten. Is je waarde al laag? Dan doneer je volgens Sanquin beter pas als je voorraad weer op peil is.

Zelf je ferritine laten testen

Je kunt je ferritine bij Lunara laten prikken zonder verwijzing. De IJzerstatus test meet je ferritine samen met je ijzer en transferrine. Wil je alleen je voorraad weten, dan is de losse ferritine test genoeg. Hoe de uitslag is opgebouwd, lees je op onze pagina over ferritine als bloedwaarde.

Je bloed wordt afgenomen op een van de 650+ priklocaties, bij voorkeur in de ochtend. Elke uitslag wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Zo krijg je niet alleen een getal, maar ook context.

Bronnen

1. Star-shl. Bepalingenwijzer, ferritine: man 30-400, vrouw 15-150 µg/l.
2. NHG. NHG-Standaard Anemie (M76), herziening 2024.
3. Sanquin. Ferritine: wat is het en welke waardes zijn normaal?
4. Pavord S, et al. UK guidelines on the management of iron deficiency in pregnancy. Br J Haematol. 2020;188(6):819-830.
5. Merlo F, et al. Changes in iron status biomarkers with advancing age according to sex and menopause. J Clin Med. 2023.
6. EASL Clinical Practice Guidelines on haemochromatosis. J Hepatol. 2022. PMID 35662478.
7. OLVG Lab. Normaalwaarden ferritine aangepast.
8. Voedingscentrum. Vlees.

Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bloedonderzoek via Lunara vervangt het contact met je huisarts niet. Voor diagnose of behandeling bespreek je je resultaten met je huisarts.