Coeliakie test: onderzoek of gluten een rol speelt

Buikklachten en vage, aanhoudende vermoeidheid zijn lastig te plaatsen. Ze kunnen bij van alles horen, en dat maakt het soms frustrerend om er de vinger op te leggen. Een coeliakie bloedonderzoek kan een eerste stap zijn om te kijken of gluten mogelijk een rol speelt.

Bij coeliakie reageert je afweersysteem op gluten, een eiwit in tarwe, gerst en rogge. Daarbij maakt je lichaam bepaalde antistoffen aan. Deze test meet die antistoffen, zodat je een concreter beeld krijgt dan alleen je klachten.

Deze test kan interessant zijn als je merkt dat je lichaam anders reageert op brood, pasta of andere producten met gluten. Denk aan terugkerende buikklachten, een opgeblazen gevoel, wisselende ontlasting of vermoeidheid die je niet goed kunt verklaren.

Coeliakie komt relatief vaak voor bij vrouwen, en soms speelt het ook mee bij een hardnekkig ijzertekort of bloedarmoede. Komt coeliakie in je familie voor, dan kun je ook nieuwsgierig zijn naar je eigen waarden. Veel mensen zoeken op een gluten allergie test; goed om te weten is dat coeliakie eigenlijk een auto-immuunreactie is en geen klassieke allergie.

Deze coeliakie bloedtest meet twee antistoffen die samenhangen met een reactie op gluten:

• Anti-TTG: antistoffen tegen weefseltransglutaminase, vaak de eerste marker waar bij een vermoeden van coeliakie naar gekeken wordt.
• Endomysium IgA: antistoffen die vrij specifiek zijn voor coeliakie en het beeld van de anti-TTG kunnen aanvullen.

Samen geven deze twee waarden een genuanceerder beeld dan één marker op zichzelf.

Je uitslag laat zien of, en in welke mate, deze antistoffen in je bloed aanwezig zijn. Verhoogde waarden kunnen wijzen op een reactie op gluten, maar de test stelt op zichzelf geen diagnose. Coeliakie wordt namelijk beoordeeld op basis van meerdere gegevens samen.

Een gluten bloedtest zoals deze geeft dus vooral richting: een aanknopingspunt dat je kunt bespreken met je huisarts, die kan beoordelen of aanvullend onderzoek zinvol is. Ook een uitslag binnen het referentiebereik is waardevol, omdat die gluten als mogelijke oorzaak minder waarschijnlijk maakt.

Voor deze test is een kleine bloedafname nodig bij een gecertificeerd lab. In Nederland kun je kiezen uit 650+ priklocaties door het hele land.

Na je bestelling kies je een punt bij jou in de buurt en plan je een moment dat jou uitkomt. De afname duurt meestal maar een paar minuten, en een verwijzing van je huisarts heb je niet nodig.

Een coeliakie bloedtest kan op verschillende momenten waardevol zijn, bijvoorbeeld:

• als je langere tijd buikklachten hebt waar je geen verklaring voor vindt
• bij vermoeidheid die samen kan hangen met een ijzertekort of een tekort aan andere voedingsstoffen
• als coeliakie in je familie zit en je benieuwd bent naar je eigen waarden
• als je een glutenintolerantie test overweegt en meer helderheid zoekt over wat er speelt

Belangrijk: blijf in de periode voor de afname gewoon gluten eten. Als je gluten al langer vermijdt, kunnen de antistoffen dalen en wordt de uitslag minder betrouwbaar.

Je uitslag toont je waarden voor anti-TTG en endomysium IgA, samen met een referentiebereik en een korte toelichting. Wat als gebruikelijk geldt, verschilt per laboratorium.

Waarden binnen het bereik maken een reactie op gluten minder waarschijnlijk, terwijl verhoogde waarden erop kunnen wijzen dat je afweersysteem op gluten reageert. Goed om te weten: bij mensen met een tekort aan IgA kan de uitslag minder betrouwbaar zijn. De arts helpt je om je waarden in de juiste context te plaatsen.

Je uitslag is meestal binnen enkele werkdagen online in te zien. Elke waarde wordt overzichtelijk weergegeven met een referentiebereik en uitleg, zodat je begrijpt wat je ziet.

Wil je deze coeliakie test kopen, dan regel je alles online en kies je daarna zelf een priklocatie bij jou in de buurt.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.