Myomen (vleesbomen): symptomen, bloedarmoede en wat je kunt testen

Vleesbomen komen zó vaak voor dat "afwijking" bijna het verkeerde woord is. In een Amerikaans echo-onderzoek had rond de leeftijd van 50 bijna 70 procent van de witte vrouwen en meer dan 80 procent van de zwarte vrouwen er ooit een gehad (Baird, 2003). De meeste vrouwen merken er niets van.

Maar als je er wél last van hebt, hakt het erin. Hevig bloedverlies, een buik die boller wordt, en die vermoeidheid die je niet kunt plaatsen.

Dat laatste is waar wij iets kunnen toevoegen. Want die vermoeidheid staat vaak in je bloed, ook als de vleesboom zelf alleen op een echo te zien is.

Wat zijn myomen of vleesbomen?

Myomen, in gewone taal vleesbomen, zijn goedaardige knobbels van spier- en bindweefsel die in of op de wand van je baarmoeder groeien. Ze zijn hormoongevoelig: onder invloed van oestrogeen kunnen ze groeien, en na de overgang worden ze vaak kleiner. Ze zijn goedaardig en worden geen kanker.

Je kunt er één hebben, of een handvol tegelijk.

Waar de knobbel precies zit, bepaalt grotendeels je klachten. Een myoom dat de baarmoederholte indrukt, geeft eerder hevig bloedverlies. Een myoom aan de buitenkant geeft eerder een drukkend gevoel of een bollere buik.

Het is de derde aandoening in dezelfde familie. Voor het verschil met adenomyose en endometriose, lees onze pillar adenomyose: symptomen, diagnose en wat bloedonderzoek toevoegt, met een vergelijkingstabel.

Wat zijn de symptomen van een vleesboom?

De meeste vleesbomen geven geen klachten. Geven ze die wel, dan zijn hevige en langdurige menstruaties het bekendste symptoom, vaak met stolsels. Daarnaast komen een drukkend gevoel of een bollere buik voor, vaker moeten plassen, pijn bij het vrijen en vermoeidheid. Die vermoeidheid komt meestal door het bloedverlies, niet door de vleesboom zelf.

Dat onderscheid is belangrijk, want het bepaalt wat je eraan kunt doen.

Kijk eens naar de rechterkolom. Twee van de vijf rijen zijn meetbaar in je bloed, de rest niet. Dat is het eerlijke antwoord op de vraag wat een bloedtest hier voor je doet.

Waarom geven vleesbomen bloedarmoede?

Vleesbomen zijn een van de meest voorkomende oorzaken van ijzertekort en bloedarmoede bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Bij elke menstruatie verlies je meer bloed dan gebruikelijk, en dus meer ijzer. Je lichaam kan dat een tijd compenseren, maar de voorraad loopt langzaam leeg (Donnez, 2022).

Hier zit precies de valkuil die ik vrouwen te vaak zie tegenkomen.

Stel dat je Hb 7,5 mmol/l is, netjes binnen de referentiewaarden. Je huisarts zegt dat je bloed goed is. Maar je ferritine, je ijzervoorraad, kan dan al maanden onder de 15 µg/l staan. Je bent dan niet bloedarm, maar wel ijzerarm. En dat voel je: moe, kort lontje, kortademig op de trap.

Vraag daarom altijd om ferritine, niet alleen om Hb. Dat is het enige echte advies dat ik je meegeef.

Wat kun je laten testen?

Een vleesboom stel je vast met een inwendige echo, niet met bloedonderzoek. Bloedonderzoek brengt de gevolgen in beeld: of het bloedverlies je ijzervoorraad heeft aangetast en of er bloedarmoede is ontstaan. Dat is de vraag die je met een buisje bloed wél kunt beantwoorden.

Deze waarden zijn hier relevant:

• Ferritine: je ijzervoorraad, de eerste waarde die daalt
• Hb en het bloedbeeld: laten zien of er bloedarmoede is
• Schildklier (TSH): een trage schildklier kan hevig bloedverlies en vermoeidheid versterken

De Bloedarmoede meet deze in één afname. Wil je specifiek je ijzervoorraad volgen, bijvoorbeeld omdat je al ijzertabletten slikt, kijk dan naar de IJzerstatus.

Verdiepend lezen: ferritine waarde en wat een laag ferritine betekent en bloedarmoede door hevige menstruatie.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar je huisarts als je menstruatie zo hevig is dat je elk uur moet verwisselen, als je stolsels verliest, als je moe of kortademig bent geworden, of als je buik zonder duidelijke reden boller wordt. Een echo brengt dan snel duidelijkheid, en je bloedwaarden vertellen wat het bloedverlies met je heeft gedaan.

Behandeling hangt af van je klachten, niet van de grootte van de vleesboom.

Veel vrouwen met vleesbomen hoeven niets te doen. Geven ze klachten, dan zijn er verschillende opties, van medicatie die het bloedverlies remt tot ingrepen die het myoom verwijderen (Vannuccini, 2024). Welke route past, bepaal je samen met je arts.

Thuisarts.nl beschrijft de opties in gewone taal en de NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies laat zien welke stappen je huisarts doorgaans zet. Handig om te lezen vóór je afspraak.

Veelgestelde vragen

Zijn vleesbomen gevaarlijk?

Vleesbomen zijn goedaardig en worden geen kanker. Ze kunnen wel hinderlijke klachten geven, vooral hevig bloedverlies, en dat kan tot ijzertekort of bloedarmoede leiden. Klachten zijn dus de reden om iets te doen, niet de vleesboom op zichzelf.

Kun je een vleesboom in je bloed zien?

Nee. Een vleesboom wordt gezien op een inwendige echo. Bloedonderzoek laat wel zien wat het bloedverlies met je ijzervoorraad en je Hb heeft gedaan. Vraag daarbij om ferritine, want die waarde daalt eerder dan je Hb.

Verdwijnen vleesbomen na de overgang?

Ze worden vaak kleiner na de overgang, omdat ze hormoongevoelig zijn en de oestrogeenspiegels dan dalen. De klachten nemen daardoor bij veel vrouwen af. Nieuw bloedverlies na de overgang hoort echter altijd onderzocht te worden, ook als je vleesbomen hebt.

Bronnen

1. Baird DD, et al. High cumulative incidence of uterine leiomyoma in black and white women: ultrasound evidence. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 2003. PMID 12548202.
2. Donnez J, et al. Uterine disorders and iron deficiency anemia. Fertility and Sterility, 2022. PMID 36182260.
3. Vannuccini S, et al. The modern management of uterine fibroids-related abnormal uterine bleeding. Fertility and Sterility, 2024. PMID 38723935.
4. NHG. NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via richtlijnen.nhg.org.
5. Thuisarts.nl. Ik heb een vleesboom in mijn baarmoeder. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via thuisarts.nl.

Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Voor de diagnose en behandeling van een vleesboom bespreek je je klachten met je huisarts of gynaecoloog.