Ferritine test: het vroegste teken van een ijzertekort

Je ferritinewaarde zegt iets over de hoeveelheid ijzer die je lichaam bewaart. Een lage ferritinewaarde is vaak een van de vroegste tekenen van een tekort. Dat is soms al zichtbaar voordat andere bloedwaarden veranderen.

IJzer is nodig om rode bloedcellen aan te maken. Bij een tekort raakt die aanmaak op den duur in de knel. Een ferritine test laat zien of je voorraad nog op peil is. Het is geen diagnose, maar een startpunt voor een gesprek met je arts.

Deze test kan interessant zijn voor vrouwen die:

• zich vaak moe of futloos voelen
• meer haaruitval opmerken dan ze gewend zijn
• stevige of langdurige menstruaties hebben
• vegetarisch of veganistisch eten
• zwanger willen worden of net bevallen zijn

Menstruerende vrouwen verliezen elke maand bloed. Daardoor zijn ze gevoeliger voor een tekort. Voor hen is deze test geschikt als periodieke controle.

Deze test meet een enkele bloedwaarde:

• Ferritine: het eiwit dat ijzer opslaat en zo je voorraad weerspiegelt. Lees onze uitleg over ferritine voor alle normaalwaarden.

De bepaling van ferritine gebeurt in een gecertificeerd laboratorium. Een losse ijzermeting laat je reserve niet zien. Deze waarde doet dat wel.

Een lage waarde kan wijzen op een ijzertekort. Dat gebeurt als je lichaam onvoldoende ijzer binnenkrijgt. Het komt ook voor door bloedverlies, bijvoorbeeld bij een zware menstruatie.

Een hoge waarde past soms bij een ontsteking. Minder vaak wijst die op een teveel aan ijzer. De bekendste vorm daarvan is ijzerstapeling (hemochromatose), een erfelijke aandoening.

Wat jouw waarde betekent, hangt af van je klachten en je situatie. De arts beoordeelt dat voor je.

Nederlandse laboratoria rapporteren de waarde in microgram per liter. Die eenheid schrijf je als µg/l. Bij vrouwen ligt het verwachte bereik doorgaans tussen 15 en 150 µg/l.

Bij mannen loopt dat bereik van 30 tot 400 µg/l. Buitenlandse labs gebruiken vaak ng/ml. Die twee eenheden zijn aan elkaar gelijk. Eén ng/ml is dus één µg/l.

Het bereik verschilt per laboratorium en per leeftijd. Op je uitslag staat daarom altijd het referentiebereik van het lab dat je bloed onderzocht.

Het bloed wordt afgenomen bij een gecertificeerd afnamepunt. Verspreid over Nederland zijn er 650+ locaties. Je kiest dus vaak een plek dicht bij huis.

Na je bestelling kies je een afnamepunt en een moment dat jou uitkomt. Geschoolde medewerkers nemen het bloed af. Daarna gaat het monster naar het laboratorium.

Je kunt aan deze test denken als:

• je aanhoudend moe bent zonder duidelijke reden
• je meer haaruitval merkt of je moeilijker kunt concentreren
• je zwaar menstrueert en je ijzervoorraad wilt volgen
• je plantaardig eet en wilt weten hoe je ervoor staat

Ferritine hangt niet samen met je cyclus. Je kunt het bloed op elke dag van de maand laten afnemen. Dat maakt de planning een stuk eenvoudiger.

Je uitslag staat meestal binnen 2 werkdagen na de bloedafname online klaar. Je ziet je waarde, het referentiebereik en een begrijpelijke toelichting.

Bij een afwijkende uitslag licht de arts toe wat er aan de hand kan zijn. Is het lage ferritinegehalte de oorzaak van je klachten? Dat bespreek je met je huisarts. Neem behandelbeslissingen altijd samen met een arts.