Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Mineralen

Bicarbonaat (HCO3-): van langdurig braken tot het syndroom van Cushing

Bicarbonaat (HCO3-) is volgens MedlinePlus de vorm waarin het meeste kooldioxide in het lichaam zit, en het is een elektrolyt: een elektrisch geladen mineraal dat de hoeveelheid vocht en de balans tussen zuur en base mee regelt.

Te veel CO2 in het bloed kan volgens MedlinePlus een teken zijn van het syndroom van Cushing, en te weinig van de ziekte van Addison. Alleen bloedonderzoek geeft het bicarbonaatgehalte in mmol/L.

Certe hanteert voor bicarbonaat 24 - 28 mmol/L, met het handboek van Tietz als bron.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bicarbonaat (HCO3-) is volgens de NVKC de belangrijkste vorm van kooldioxide in het lichaam. De nieren kunnen het uitscheiden of vasthouden om de balans tussen zuur en base te handhaven.

  • Star-SHL hanteert voor bicarbonaat 20 - 31 mmol/l, Unilabs 22,0 - 29,0 mmol/l, Certe 24 - 28 mmol/L en Diagnostiek voor U 21 - 28 mmol/L.
  • Een verhoogd bicarbonaat samen met een hoge pH past volgens de NVKC bij een metabole alkalose, met onder meer langdurig overgeven als mogelijke oorzaak.
  • Een verlaagd bicarbonaat samen met een lage pH past volgens de NVKC bij een metabole acidose, met onder meer diabetes en ernstige nierproblemen als mogelijke oorzaken.

Bicarbonaat: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

De bovengrens loopt van 28 mmol/l bij Certe tot 31 mmol/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen 20–31 mmol/l
20 31
Unilabs · Iedereen 22–29 mmol/l
22 29
Certe · Iedereen 24–28 mmol/L
24 28
Diagnostiek voor U · Iedereen 21–28 mmol/L
21 28
0 34,1 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Bicarbonaat: wat deze test meet

Een bicarbonaattest geeft de hoeveelheid HCO3- in het bloed in millimol per liter (mmol/L), en voor de verwante test op totaal CO2 noemt de NVKC ook de namen TCO2 en alkalireserve.

Bicarbonaat: waarom deze waarde ertoe doet

Bicarbonaat doet ertoe omdat HCO3- volgens de NVKC samen met natrium, kalium en chloride belangrijk is voor de elektroneutraliteit op celniveau, het evenwicht tussen positieve en negatieve lading.

Bicarbonaat: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Volledig Metabool Onderzoek · €149,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bicarbonaat: wanneer is meten zinvol?

Of eventuele bijwerkingen van medicijnen de zuur-base balans verstoren, is volgens de NVKC een reden om totaal CO2 te bepalen, met bicarbonaat als belangrijkste vorm.

Bicarbonaat: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een bicarbonaat onder de 24 mmol/L van Certe past bij te weinig CO2 in het bloed, wat volgens MedlinePlus onder meer een teken kan zijn van de ziekte van Addison of van shock.

Hoge waarden

Een bicarbonaat boven de 28 mmol/L van Certe past bij te veel CO2 in het bloed, wat volgens MedlinePlus onder meer een teken kan zijn van het syndroom van Cushing.

Bicarbonaat: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Diabetische ketoacidose

    Te weinig CO2 in het bloed kan een teken zijn van diabetische ketoacidose, een complicatie van diabetes type 1 en type 2.

  • Ernstige nierproblemen

    Ernstige nierproblemen kunnen een oorzaak zijn van een metabole acidose: een lage pH samen met een verlaagd HCO3- in het bloed.

  • Langdurige diarree

    Langdurige diarree is een van de mogelijke oorzaken van een metabole acidose, waarbij te weinig CO2 in het bloed kan zitten.

  • Hyperventilatie

    Te weinig CO2 in het bloed kan een teken zijn van een respiratoire alkalose, die door een long- of ademhalingsprobleem ontstaat, waaronder hyperventilatie: snel en diep ademhalen.

  • Een buis die voor de analyse is geopend

    Na het openen van de afnamebuis loopt de concentratie bicarbonaat af met ongeveer 6 mmol/L per uur; de buis moet dicht blijven tot de analyse.

Wat de waarde verhoogt

  • Langdurig overgeven

    Langdurig overgeven, met verlies van zuur uit de maag, kan een metabole alkalose geven: een hoge pH samen met een verhoogd HCO3- in het bloed.

  • Een overdosis bicarbonaat

    Een overdosis bicarbonaat kan een oorzaak zijn van een metabole alkalose met een verhoogd HCO3-.

  • Syndroom van Cushing

    Te veel CO2 in het bloed kan een teken zijn van het syndroom van Cushing.

  • Longziekten

    Te veel CO2 in het bloed kan een teken zijn van longziekten.

Bicarbonaat: leefstijl en deze waarde

Vertel uw huisarts bij een afwijkend bicarbonaat ook of u de laatste tijd langdurig heeft overgegeven, omdat de NVKC dat als mogelijke oorzaak van een verhoogd HCO3- noemt.

Bicarbonaat: veelgestelde vragen

Kan langdurig braken bicarbonaat verhogen?

Ja, langdurig overgeven kan volgens de NVKC door verlies van zuur uit de maag een metabole alkalose geven, met een verhoogd HCO3- in het bloed.

Bicarbonaat: bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. MedlinePlus, Carbon Dioxide (CO2) in Blood, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-19 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  6. NVKC, Alles over testen: Bloedgassen, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-19 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Zie Lunarahealth vaker in Google

Voeg ons toe als voorkeursbron. Google laat onze artikelen dan vaker zien in je zoekresultaten en in AI-overzichten. Je kunt dit op elk moment weer uitzetten.

Dat lukte niet. Probeer het opnieuw.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Bicarbonaat

€10,-