De postmenopauze is de levensfase die begint nadat je 12 maanden geen menstruatie hebt gehad. Hoewel de overgang achter je ligt, brengt de postmenopauze haar eigen veranderingen met zich mee. Je hormoonspiegels zijn blijvend veranderd, en dat heeft gevolgen voor je gezondheid die je niet moet onderschatten.
Wat verandert er in de postmenopauze?
In de postmenopauze zijn je oestrogeen- en progesteronspiegels structureel laag. Dit heeft invloed op meerdere systemen:
- Botgezondheid - oestrogeen beschermt je botten. Na de menopauze versnelt het botverlies, waardoor het risico op osteoporose toeneemt. In de eerste 5 jaar na de menopauze verlies je gemiddeld 2-3% botdichtheid per jaar.
- Hart en bloedvaten - oestrogeen had een beschermend effect op je hart- en vaatstelsel. In de postmenopauze stijgt het risico op hart- en vaatziekten geleidelijk.
- Huid en slijmvliezen - de aanmaak van collageen neemt af. Je huid wordt dunner en droger. Vaginale droogheid kan toenemen of aanhouden.
- Cognitie - sommige vrouwen merken een verbetering van de "brain fog" die ze in de perimenopauze ervoeren, doordat de hormonale schommelingen stoppen.
Klachten die kunnen aanhouden
Niet alle overgangsklachten verdwijnen automatisch in de postmenopauze:
- Opvliegers - bij de meeste vrouwen nemen ze af, maar bij sommigen houden ze jaren aan
- Vaginale droogheid - kan zonder behandeling aanhouden of verergeren
- Gewrichtsklachten - kunnen blijven bestaan door het langdurig lage oestrogeen
- Verminderd libido - kan samenhangen met laag oestrogeen en testosteron
Wat kun je doen in de postmenopauze?
- Beweeg gewichtdragend - wandelen, traplopen en krachttraining helpen je botdichtheid te behouden
- Let op calcium en vitamine D - essentieel voor sterke botten. Overweeg een supplement als je niet genoeg binnenkrijgt via voeding.
- Laat je hart- en vaatrisico monitoren - cholesterol, bloeddruk en bloedsuiker verdienen regelmatige controle
- Bespreek hormoontherapie met je arts - ook in de postmenopauze kan HRT overwogen worden, afhankelijk van je klachten en risicoprofiel
- Blijf je hormonen monitoren - een periodieke check op schildklierfunctie en vitamine D is zinvol
Preventief bloedonderzoek in de postmenopauze
In de postmenopauze verschuift de focus van hormoontesten naar bredere gezondheidsbewaking:
- Schildklierfunctie (TSH) - schildklierproblemen komen vaker voor na de menopauze
- Vitamine D en calcium - voor botgezondheid
- Cholesterol en bloedsuiker - voor hart- en vaatgezondheid
- Oestradiol en FSH - als je hormoontherapie gebruikt
Veelgestelde vragen
Kan ik nog opvliegers krijgen in de postmenopauze?
Ja, bij sommige vrouwen houden opvliegers nog jaren aan. Ze worden meestal minder frequent en minder intens. Als ze je dagelijks leven beïnvloeden, bespreek dan met je arts of behandeling mogelijk is.
Is hormoontherapie nog een optie na de overgang?
Dat hangt af van je leeftijd, hoe lang geleden je menopauze was en je persoonlijke risicofactoren. Het starten van HRT wordt over het algemeen aanbevolen binnen 10 jaar na de menopauze. Bespreek de mogelijkheden met je arts.
Moet ik me zorgen maken over osteoporose?
Het is verstandig om je botgezondheid serieus te nemen. Vraag je arts of een botdichtheidsmeting (DEXA-scan) zinvol is, vooral als je risicofactoren hebt zoals een laag lichaamsgewicht, roken of een familiegeschiedenis van osteoporose.
Tags
Auteur