Stijve of pijnlijke gewrichten in de overgang? Dat hoort er voor veel vrouwen bij. Tot ongeveer de helft van de vrouwen merkt gewrichtsklachten rond de menopauze (Santoro, 2016). Vaak hangen ze samen met het dalende oestrogeen. Met de juiste aanpak is er meestal iets te verzachten.
Ik merk dat vrouwen deze klachten zelden aan de overgang koppelen. Je denkt eerder aan slijtage of ouderdom dan aan je hormonen. Hieronder lees je wat de rol van oestrogeen is en wat lijkt te helpen.
Waarom krijg je gewrichtsklachten in de overgang?
Oestrogeen heeft een ontstekingsremmende werking en helpt je gewrichten en kraakbeen soepel te houden. Als je oestrogeen in de overgang daalt, kunnen je gewrichten stijver en gevoeliger worden. Dat verklaart waarom veel vrouwen juist in deze fase klachten merken.
De klachten zitten vaak in meerdere gewrichten tegelijk.
Veelvoorkomende gewrichtsklachten:
- Stijfheid, vooral 's ochtends bij het opstaan
- Pijn in handen, knieën, heupen of schouders
- Klachten in meerdere gewrichten tegelijk
- Een gevoel van 'roest' dat overdag afneemt
Is het de overgang of toch iets anders?
Gewrichtsklachten hebben veel oorzaken, dus de overgang is niet altijd de verklaring. Ook artrose, een ontstekingsreuma of een tekort aan vitamine D kunnen meespelen. Daarom is het zinvol om verder te kijken als de klachten aanhouden.
Een paar dingen pleiten meer voor een hormonale rol:
- De klachten begonnen rond het uitblijven of onregelmatig worden van je cyclus
- Je hebt er ook opvliegers, slaapproblemen of stemmingsklachten bij
- De stijfheid zit in meerdere gewrichten tegelijk
- De klachten wisselen mee met andere overgangsklachten
Twijfel je waar het vandaan komt? Bespreek aanhoudende gewrichtsklachten altijd met je huisarts, die zo nodig verder onderzoek doet.
Welke waarde geeft inzicht?
Gewrichtsklachten laten zich niet in één bloedwaarde vangen, maar je oestrogeen kan laten zien of je in de overgang zit. Zo zie je of een hormonale rol waarschijnlijk is. Dat geeft een gerichter startpunt voor een gesprek.
| Wat je merkt | Waarde die inzicht geeft | Wat het laat zien |
|---|---|---|
| Stijfheid, gewrichtspijn, opvliegers | Oestradiol (E2) | Of je in de overgang zit en hoe je oestrogeen staat |
De Menopauze Check brengt onder andere je oestradiol in beeld. Zo zie je of je klachten bij de overgang passen of dat er iets anders speelt. Wil je meer weten over een dalend oestrogeen? Lees dan over oestrogeentekort, de symptomen en oorzaken.
Wat kun je zelf doen?
Gewrichtsklachten in de overgang zijn vaak te verzachten met beweging, kracht en een gezond gewicht. Het draait om je gewrichten soepel houden zonder ze te overbelasten. Wat helpt, verschilt per persoon, dus bouw rustig op.
Wat veel vrouwen helpt:
- Regelmatig en gelijkmatig bewegen, zoals wandelen of zwemmen
- Krachtoefeningen om je spieren en gewrichten te steunen
- Een gezond gewicht, dat je gewrichten ontlast
- Voldoende vitamine D, belangrijk voor je botten en spieren
Houden de klachten aan of nemen ze toe, blijf er dan niet mee rondlopen. Bespreek met je huisarts wat in jouw situatie verstandig is.
Wat gebeurt er na de overgang?
Na de menopauze stabiliseert je oestrogeen op een laag niveau. Bij sommige vrouwen worden de gewrichtsklachten dan rustiger, bij andere blijven ze aanwezig. Aandacht voor je botten en spieren blijft daarna belangrijk.
Een laag oestrogeen speelt ook een rol bij botontkalking, dus beweging en voeding blijven zinvol.
Benieuwd hoe je lichaam verandert na de menopauze? Lees dan ons artikel over de postmenopauze en wat er na de overgang gebeurt. Wil je eerst het hele plaatje? Lees dan onze pillar over de perimenopauze, symptomen en oplossingen.
Veelgestelde vragen
Horen gewrichtsklachten echt bij de overgang?
Ja, het is een veelvoorkomende klacht. Het dalende oestrogeen kan je gewrichten stijver en gevoeliger maken. Toch hebben gewrichtsklachten ook andere oorzaken, dus aanhoudende pijn verdient een check.
Gaan gewrichtsklachten na de overgang over?
Bij sommige vrouwen worden ze rustiger zodra de hormonen stabieler zijn, bij andere blijven ze aanwezig. Een vast patroon is er niet, omdat het sterk per persoon verschilt.
Kan een bloedtest mijn gewrichtsklachten verklaren?
Een bloedtest verklaart gewrichtsklachten niet op zichzelf, maar kan laten zien of je in de overgang zit. Zo wordt een hormonale rol waarschijnlijker of juist minder. Een uitslag bespreek je met je huisarts.
Bronnen
- Santoro N. Perimenopause: From Research to Practice. J Womens Health (Larchmt). 2016;25(4):332-339.
- NHG-Standaard De overgang. Nederlands Huisartsen Genootschap.
- Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Beschikbaar via thuisarts.nl.
- Gezondheidsraad. Voedingsnormen vitamine D. Beschikbaar via gezondheidsraad.nl.
Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts.
Auteur
