Kans op een miskraam na een kloppend hartje: per week

Is er bij zes weken een hartslag gezien, dan is de kans op een miskraam daarna ongeveer 9 procent. Bij acht weken is dat 1,5 procent, en bij negen weken 0,5 procent. Dat komt uit een Australisch cohort van 696 vrouwen zonder klachten.

Bijna elke Nederlandse pagina geeft je één getal: ongeveer 1 op de 10. Dat klopt gemiddeld, en het is precies het verkeerde getal als je zeven weken bent en gisteren een hartje hebt gezien.

Want die kans verandert per week. Fors zelfs.

Hoe groot is de kans op een miskraam na een kloppend hartje?

Zodra er hartactiviteit is vastgesteld, daalt het risico snel. In de studie van Tong en collega's, gepubliceerd in Obstetrics and Gynecology, lag het risico voor de hele groep op 1,6 procent. Het verschil per week was groot: van 9,4 procent bij zes weken naar 0,5 procent bij negen weken.

Twee dingen bij deze tabel. De vrouwen in dit cohort hadden geen klachten, dus geen bloedverlies of pijn. En bij alle deelnemers was op dat moment hartactiviteit gezien.

Heb je wel bloedverlies, dan gelden deze percentages niet voor jou. Dan is het beeld dat je huisarts of verloskundige maakt leidend.

Neem twee vrouwen die allebei een hartslag zagen, de een bij 6 weken en de ander bij 9. Beiden kregen goed nieuws op de echo, terwijl hun risico daarna 9,4 tegenover 0,5 procent was. Dezelfde geruststelling betekende voor hen iets heel anders.

Wat deze cijfers wel doen: ze verklaren waarom de acht-wekenecho zo vaak als kantelpunt voelt. Dat is het ook, statistisch gezien.

Waarom de tabel bij zes weken begint

Bij vijf weken is er meestal nog niets te zien. Met een inwendige echo wordt hartactiviteit rond zes weken zichtbaar. Betrouwbaar te beoordelen is die pas rond 6,5 tot 7 weken.

Zoek je de kans bij vijf weken, dan zoek je een getal dat nog niet bestaat. Er is op dat moment nog geen hartslag om vanaf te rekenen.

En na tien weken?

Daar houden de cijfers op. Tong en collega's includeerden vrouwen tot 11 weken en 6 dagen. Een apart percentage voor week 11 of 12 publiceerden zij niet.

Het laatste gemeten getal is dus 0,7 procent, bij tien weken. Daarna daalt de kans verder. Hoeveel precies, per week, weet niemand.

Dat klinkt onaf, en het is de eerlijke stand van zaken. Na een normale echo bij tien weken zit je al onder de 1 procent.

Welke week is de kans op een miskraam het grootst?

De vroegste weken. Zes weken is de hoogste gemeten waarde, met 9,4 procent.

Daarvoor ligt de kans nog hoger. Alleen is die slecht te meten, omdat veel heel vroege verliezen nooit worden opgemerkt.

Ruim tachtig procent van alle miskramen valt in het eerste trimester. Na week 12 wordt het snel zeldzaam.

Wat als het hartje niet klopt na zeven weken?

Dan telt eerst de grootte van het embryo, niet je zwangerschapsduur. Artsen meten daarvoor de kop-stuitlengte.

Is die 7 millimeter of meer, zonder hartactiviteit, dan geldt de zwangerschap als niet-levensvatbaar. Hetzelfde geldt bij een lege vruchtzak van 25 millimeter of groter.

Let op het verschil. Die 7 gaat over millimeters, niet over weken. Dat de twee getallen gelijk zijn, zorgt online voor veel verwarring.

Is het embryo kleiner, dan is één echo niet genoeg. Er volgt dan een controle na ongeveer een week. De zwangerschap kan ook korter zijn dan gedacht.

Hoe verandert de kans met je leeftijd?

Leeftijd is de sterkste bekende factor. Een Noors registeronderzoek in de BMJ volgde 421.201 zwangerschappen en zag het laagste risico bij vrouwen van 25 tot 29 jaar, rond 10 procent. Vanaf ongeveer 30 loopt de curve op, en vanaf 45 jaar ligt het risico rond 53 procent.

De reden is grotendeels genetisch. Naarmate eicellen ouder worden, neemt de kans op een chromosoomfout bij de deling toe.

Dat is geen kwestie van conditie of leefstijl. Het is biologie waar je weinig aan stuurt.

Hoe die fouten precies ontstaan, staat in oorzaken van een miskraam.

Wat vergroot de kans op een miskraam?

De Lancet-analyse uit 2021 noemt onder meer een hogere of juist heel jonge leeftijd, een hogere leeftijd van de man, een sterk afwijkend gewicht, roken, alcohol, nachtdiensten en eerdere miskramen. Die factoren gelden op bevolkingsniveau, en verklaren zelden één specifieke zwangerschap.

Roken en alcohol staan in dat rijtje ook los van zwangerschap in de adviezen van het RIVM. Dat maakt ze tot de weinige punten op de lijst waar je zelf iets aan verandert.

Verder is het rijtje korter dan mensen hopen. Dat voelt machteloos, en het beschermt je ook tegen jarenlang terugkijken.

Hoeveel kans is er op een tweede miskraam?

Verhoogd, maar minder dramatisch dan het vaak wordt gepresenteerd. Hetzelfde Noorse onderzoek vond een odds ratio van 1,54 na één miskraam, 2,21 na twee en 3,97 na drie op rij. Ook na drie verliezen krijgt de meerderheid van de vrouwen daarna alsnog een kind.

Een odds ratio is geen kans. Dat verschil gaat vaak mis in nieuwsberichten en in praatjes op forums.

Bij twee of meer verliezen kan een gynaecoloog onderzoek bespreken. Wat dat inhoudt, staat in herhaalde miskraam: welk onderzoek je kunt krijgen.

Of je al eerder een miskraam hebt gehad, weegt hierin mee. Wil je weten wanneer je daarna opnieuw zwanger kunt worden, dan staan die cijfers in zwanger worden na een miskraam.

Hoe zit het met de kans in het tweede trimester?

Die is klein. Verreweg de meeste verliezen gebeuren in het eerste trimester, en na week 12 daalt het risico verder. Thuisarts, de patiënteninformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap, hanteert 20 weken als bovengrens voor de term miskraam.

In het Australische cohort werd bijna de helft van de miskramen pas in het tweede trimester vastgesteld. Dat betekent niet dat het toen gebeurde, maar dat het toen werd opgemerkt.

Dat onderscheid is belangrijk als je die cijfers ergens tegenkomt.

Wat je met deze getallen kunt

Gebruik ze om je eigen situatie te plaatsen, niet om een uitkomst te voorspellen. Een percentage van 4,2 bij zeven weken zegt iets over een groep, niet over jouw zwangerschap.

Wat mij betreft is dit wel de eerlijkste vorm van geruststelling die er is. Geen "het komt vast goed", maar een getal met een bron eronder.

Wil je in de vroege weken meer houvast dan een weekpercentage, dan kun je je hCG-verloop volgen: met een zwangerschapsbloedtest bepaal je de waarde in je bloed, en met de hCG-calculator vergelijk je twee uitslagen. Een nette stijging zegt meer dan één los getal.

Heb je klachten, bel dan je verloskundige of huisarts in plaats van verder te rekenen. De symptomen die er dan toe doen staan in vroege miskraam: symptomen en hoe het voelt, en het volledige overzicht in miskraam: symptomen, oorzaken en onderzoek.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Bronnen

• Tong S, et al. Miscarriage risk for asymptomatic women after a normal first-trimester prenatal visit. Obstetrics and Gynecology. 2008. PMID 18310375
• Doubilet PM, Benson CB, et al. Diagnostic criteria for nonviable pregnancy early in the first trimester. New England Journal of Medicine. 2013. PMID 24106937
• Magnus MC, et al. Role of maternal age and pregnancy history in risk of miscarriage: prospective register based study. BMJ. 2019. PMID 30894356
• Quenby S, et al. Miscarriage matters: the epidemiological, physical, psychological, and economic costs of early pregnancy loss. Lancet. 2021. PMID 33915094
• Thuisarts.nl, informatie over miskraam. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
• RIVM, informatie over roken en alcohol rond de zwangerschap