hCG waarden berekenen per zwangerschapsweek

Wat is hCG?

Humaan choriongonadotrofine, ook wel bèta hCG genoemd, is een hormoon dat je lichaam aanmaakt zodra een bevruchte eicel zich innestelt in de baarmoederwand. Het wordt geproduceerd door de cellen die later de placenta vormen. hCG in het bloed kan vaak al rond 11 dagen na de bevruchting worden opgemerkt, meestal eerder dan met een urinetest. Een bloedtest kan laten zien of hCG aanwezig is en in welke hoeveelheid, wat een indicatie kan geven of je zwanger bent en hoe ver de zwangerschap gevorderd is.

Vanaf welke hCG waarde ben je zwanger?

De meeste laboratoria hanteren drie categorieën voor een kwantitatieve hCG bloedtest. Onder 5 IU/L wordt de uitslag doorgaans als niet zwanger gelezen. Vanaf 25 IU/L wordt de uitslag doorgaans als passend bij een zwangerschap gelezen. Tussen 5 en 25 IU/L valt de uitslag in een tussengebied dat vaak twijfelachtig of niet conclusief wordt genoemd, meestal omdat het simpelweg nog vroeg is. Een herhaalmeting na 48 tot 72 uur geeft dan meer duidelijkheid dan de losse waarde.

Laboratoria stellen deze grenzen zelf vast en hanteren niet allemaal dezelfde afkapwaarden. Kijk daarom altijd naar de referentiewaarden die op jouw eigen uitslag staan vermeld, en bespreek de uitslag met je verloskundige of huisarts.

Gebaseerd op een inventarisatie van hoe laboratoria kwantitatieve hCG uitslagen rapporteren, The Journal of Applied Laboratory Medicine, 2020.

Wanneer is hCG meetbaar na de innesteling?

Je lichaam begint pas hCG aan te maken zodra de bevruchte eicel zich heeft ingenesteld, meestal rond 6 tot 12 dagen na de eisprong. Vanaf dat moment stijgt de waarde snel. In het bloed is hCG daardoor vaak al ongeveer 11 dagen na de bevruchting aantoonbaar, terwijl een urinetest doorgaans een paar dagen later pas positief wordt. Test je heel vroeg, dan kan een lage of twijfelachtige uitslag simpelweg betekenen dat het nog te vroeg is en niet dat er iets mis is.

Waarom de trend belangrijker is dan één hCG waarde

Het bereik van normale hCG waarden per zwangerschapsweek is enorm breed. Rond week 5 loopt het bijvoorbeeld van 18 tot 7.340 IU/L, een verschil van meer dan vierhonderd keer. Twee vrouwen die even ver zijn kunnen daardoor totaal verschillende waarden hebben zonder dat er iets aan de hand is. Daarom zegt één losse meting weinig, en kijken verloskundigen en artsen vooral naar hoe de waarde zich over een paar dagen ontwikkelt.

Hoe snel stijgt hCG? Over de verdubbelingstijd

Je leest vaak dat hCG in de eerste weken elke 48 tot 72 uur verdubbelt. Dat is het gemiddelde, niet de ondergrens, en dat verschil is groot. Onderzoek onder vrouwen bij wie later een normaal verlopende zwangerschap in de baarmoeder werd vastgesteld, liet zien dat de traagste stijging bij die groep ongeveer 53 procent per 48 uur was. Later onderzoek kwam uit op ongeveer 35 procent per 48 uur als grens waarbij de minste zwangerschappen verkeerd werden ingeschat. De stijging vlakt bovendien af naarmate de waarde hoger wordt: bij een startwaarde boven 3.000 IU/L hoort een tragere toename dan bij een startwaarde onder 1.500 IU/L. Een stijging die minder dan verdubbelt is dus niet automatisch een slecht teken.

Je verloskundige of huisarts kan hCG twee of meer keer laten bepalen om die trend te volgen, en weegt dat samen met een echo en je klachten. Bespreek je eigen uitslagen daarom altijd met hen.

Gebaseerd op Barnhart e.a., Obstetrics & Gynecology, 2004 (PMID 15229000) en Morse e.a., Fertility and Sterility, 2012 (PMID 22192138).

hCG waarden bij een miskraam

Bij een miskraam daalt hCG, maar het tempo verschilt sterk per persoon en hangt af van hoe hoog de waarde was toen de daling begon. In onderzoek daalde hCG bij vrouwen met een miskraam vaak met ongeveer 36 tot 47 procent per 48 uur, en verliep de daling sneller naarmate de beginwaarde hoger was. Er is geen enkel getal dat voor iedereen opgaat. Het kan bovendien weken duren voordat de waarde onder de ondergrens van het laboratorium komt, en zolang er nog hCG in je bloed zit kan een zwangerschapstest positief blijven.

Een dalende hCG waarde kan verschillende oorzaken hebben en is op zichzelf geen diagnose. Je verloskundige, huisarts of gynaecoloog kan je hierin begeleiden.

Wat een hCG uitslag je wel en niet vertelt

Een hCG waarde is een momentopname. Of een waarde laag, normaal of hoog lijkt, hangt sterk af van het aantal weken na de bevruchting, en de conceptiedatum is vaak minder zeker dan gedacht. Daarom vraagt je zorgverlener vaak om twee metingen met ongeveer 48 uur ertussen, zodat de trend zichtbaar wordt. Een bloedtest geeft een meetwaarde, geen diagnose. Je huisarts of verloskundige kan je helpen bepalen wat jouw waarden in jouw situatie kunnen betekenen.