Na twee of meer miskramen kan een gynaecoloog onderzoek met je bespreken. Dat pakket bestaat vooral uit bloedonderzoek naar antifosfolipiden antistoffen en je schildklier, soms aangevuld met chromosoomonderzoek en beeldvorming van de baarmoeder. De timing van die eerste test bepaalt of de uitslag iets betekent.
Dat laatste is het punt waar het in de praktijk misgaat. Vrouwen laten vlak na een verlies antistoffen prikken, krijgen een uitslag die niets zegt, en betalen daarna voor een herhaling.
Herhaald verlies komt vaker voor dan de stilte eromheen doet vermoeden: 1,9 procent van de vrouwen heeft twee miskramen gehad, 0,7 procent drie of meer.
Wanneer spreek je van een herhaalde miskraam?
Bij twee of meer zwangerschapsverliezen. De Europese richtlijn van ESHRE hanteert die grens sinds de update van 2022, terwijl in de Nederlandse praktijk soms nog naar drie wordt gekeken. Thuisarts, de patiënteninformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap, beschrijft onderzoek als optie vanaf twee verliezen.
Dat verschil is geen detail. Het bepaalt of je na je tweede miskraam wordt doorverwezen of nog een keer moet wachten.
Weet dat het gesprek na twee verliezen dus gevoerd kan worden. Vraag er zelf naar als het niet wordt aangeboden.
Welk bloedonderzoek hoort bij herhaalde miskramen?
De kern is onderzoek naar antifosfolipiden antistoffen en naar je schildklierfunctie. Daarnaast kan er chromosoomonderzoek bij beide partners volgen en beeldvorming van je baarmoeder. Wat er precies wordt aangevraagd, hangt af van je leeftijd, het aantal verliezen en je familiegeschiedenis.
| Onderzoek | Waar het naar kijkt | Timing |
|---|---|---|
| Lupus anticoagulans | Stollingsgerichte auto-antistoffen | Vanaf ongeveer 10 weken na het verlies, positieve uitslag wordt herhaald |
| Anticardiolipine antistoffen | Idem, tweede marker van hetzelfde syndroom | Idem, herhaling na enkele weken |
| Beta2-glycoproteine antistoffen | Idem, derde marker | Idem |
| TSH en vrij T4 | Werking van je schildklier | Elk moment |
| Anti-TPO | Antistoffen tegen je schildklier | Elk moment |
| Glucose en HbA1c | Bloedsuiker over langere tijd | Elk moment |
| Chromosoomonderzoek beide partners | Structurele chromosoomafwijking | Alleen bij een passende voorgeschiedenis |
De eerste drie rijen horen bij elkaar. Ze vormen samen het onderzoek naar het antifosfolipidensyndroom, en één positieve uitslag is niet genoeg voor die diagnose.
Daarom wordt een positieve waarde weken later herhaald. Een auto-antistof kan tijdelijk verhoogd zijn na een infectie of na een zwangerschapsverlies zelf.
Stel je voor: je laat 2 weken na je verlies antistoffen prikken en de waarde is licht verhoogd. Bij een deel van de vrouwen is diezelfde test 10 weken later weer normaal, omdat de verhoging tijdelijk was.
Tien weken wachten voelt eindeloos als je antwoorden wilt. Het is wel het verschil tussen een uitslag en ruis.
Wat kun je zelf laten meten?
De schildklier- en bloedsuikerwaarden uit de tabel kun je zelf laten prikken, ook zonder verwijzing. De antifosfolipiden antistoffen horen thuis in het traject bij de gynaecoloog, omdat de interpretatie afhangt van herhaling en van je voorgeschiedenis.
Met de schildklierfunctie test meet je TSH en vrij T4, en de vruchtbaarheidstest geeft een beeld van je cyclushormonen. Wat die waarden betekenen staat in schildklierwaarden uitgelegd.
Mijn advies bij elke test die je overweegt is hetzelfde. Vraag jezelf af wat een afwijkende uitslag zou veranderen aan wat er daarna gebeurt.
Wat raadt de richtlijn juist af?
Dit deel lees je zelden. De ESHRE-richtlijn benoemt sinds de 2022-update expliciet welke onderzoeken en behandelingen bij herhaald verlies beter niet worden gebruikt. Van de 62 aanbevelingen berust ongeveer een vijfde op bewijs van redelijke kwaliteit, de rest op zwakker bewijs.
Een concreet voorbeeld is levothyroxine bij vrouwen met schildklierantistoffen en een normaal werkende schildklier. In een onderzoek onder 952 vrouwen was het percentage levendgeborenen 37,4 tegenover 37,9 procent in de placebogroep.
Nieuw in diezelfde update is een aanbeveling om bij herhaald verlies ook naar adenomyose te kijken. Wat dat is en hoe het wordt vastgesteld, staat in adenomyose: symptomen en diagnose.
Wat als er niets gevonden wordt?
Dat gebeurt bij een groot deel van de stellen, en het is minder somber nieuws dan het klinkt. Geen afwijking betekent meestal dat de verliezen op toeval berustten, en de kans op een volgende zwangerschap die wel doorgaat blijft daarmee reëel. Ook na drie miskramen krijgt de meerderheid van de vrouwen daarna alsnog een kind.
Het Noorse registeronderzoek laat wel zien dat het risico oploopt: een odds ratio van 3,97 na drie verliezen op rij. Dat is een relatieve maat, geen absolute kans.
Ik weet dat "geen oorzaak gevonden" voelt als een doodlopende weg. Statistisch is het de gunstigste uitkomst van dit onderzoek.
Hoe bereid je het gesprek voor?
Neem een tijdlijn mee: de data van elke zwangerschap, de zwangerschapsduur bij elk verlies, en of er een echo of weefselonderzoek is gedaan. Die drie dingen bepalen welk onderzoek zinvol is, en ze zijn achteraf lastig te reconstrueren.
Noteer ook of er in je familie sprake is van trombose of van herhaald verlies. Dat weegt mee in de vraag of chromosoom- of stollingsonderzoek wordt aangevraagd.
De achtergrond bij de cijfers staat in miskraam: symptomen, oorzaken en onderzoek, en wat wel en niet als oorzaak geldt in oorzaken van een miskraam. Denk je alweer aan een volgende poging, lees dan zwanger worden na een miskraam.
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Bronnen
- ESHRE Guideline Group on RPL. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss: an update in 2022. Human Reproduction Open. 2023. PMID 36873081
- Dhillon-Smith RK, et al. Levothyroxine in Women with Thyroid Peroxidase Antibodies before Conception. New England Journal of Medicine. 2019. PMID 30907987
- Quenby S, et al. Miscarriage matters: the epidemiological, physical, psychological, and economic costs of early pregnancy loss. Lancet. 2021. PMID 33915094
- Magnus MC, et al. Role of maternal age and pregnancy history in risk of miscarriage: prospective register based study. BMJ. 2019. PMID 30894356
- Thuisarts.nl, informatie over onderzoek na herhaalde miskramen. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
Auteur
