Diane 35: ervaringen, bijwerkingen en werking bij acne

Diane 35 is geen gewone anticonceptiepil. Het is een hormoonbehandeling voor acne en overbeharing die door haar samenstelling ook de eisprong remt. De bijwerkingen van Diane 35 zijn bij de meeste vrouwen mild, maar het middel heeft een hoger tromboserisico dan de meeste andere pillen, en daarom gelden er strengere voorwaarden voor gebruik. Wat kun je verwachten?

Wat is Diane 35 en hoe werkt het?

Diane 35 bevat twee stoffen: 2 mg cyproteronacetaat en 35 microgram ethinylestradiol. Cyproteronacetaat is een anti-androgeen. Het blokkeert de werking van mannelijke hormonen zoals testosteron op je huid en haarzakjes. Dat is precies waar acne, vette huid en overbeharing vandaan komen bij een deel van de vrouwen.

Het ethinylestradiol doet er iets bij dat vaak over het hoofd wordt gezien: het verhoogt je SHBG, het eiwit dat testosteron in je bloed bindt. Hoe meer SHBG, hoe minder vrij testosteron er overblijft om op je huid in te werken. De twee stoffen werken dus langs twee routes naar hetzelfde doel.

Belangrijk om te weten: in Nederland is Diane 35 geregistreerd als behandeling van androgeenafhankelijke klachten, niet puur als anticonceptie. Na een Europese herbeoordeling in 2013 mag het worden voorgeschreven bij matige tot ernstige acne of overbeharing wanneer andere behandelingen, zoals een crème of een antibioticakuur, onvoldoende hebben geholpen. Je gebruikt het niet samen met een andere hormonale anticonceptie.

Diane 35 vergeleken met andere opties bij acne en overbeharing

Diane 35 is niet de enige route. Welke optie passend is, hangt af van je klachten, of je ook anticonceptie wilt en van je persoonlijke risico op trombose. Dit overzicht helpt je het gesprek met je arts voor te bereiden:

Deze doseringen en indicaties komen uit de bijsluiter en het Farmacotherapeutisch Kompas. Een Cochrane-overzicht van behandelingen bij overbeharing (2016) vond dat cyproteronacetaat gecombineerd met een pil de haargroeiscores duidelijk verlaagde, al was de kwaliteit van het bewijs wisselend.

Diane 35 ervaringen: wat zeggen gebruikers?

De ervaringen met Diane 35 zijn bij acne vaak positief, maar het vraagt geduld. Je huid reageert niet in twee weken, en bij overbeharing duurt het nog langer omdat een haar zijn hele cyclus moet doorlopen. Dit zijn de ervaringen die vrouwen het vaakst delen.

Positieve ervaringen:

• Duidelijk minder ontstekingen en een minder vette huid na drie tot zes maanden
• Rustigere huid rond de menstruatie
• Minder haargroei op kin, kaaklijn en buik, meestal pas na zes tot twaalf maanden
• Een voorspelbare cyclus
• Minder haaruitval bij vrouwen met een androgeengevoelig patroon

Aandachtspunten die vrouwen noemen:

• De eerste weken kunnen de huid en de stemming juist wisselvalliger zijn
• Gevoelige borsten, hoofdpijn en misselijkheid in de eerste maanden
• Minder zin in seks, wat samenhangt met de daling van vrij testosteron
• Terugkeer van de acne na het stoppen, soms heftiger dan ervoor
• Twijfel over hoe lang je het wilt blijven gebruiken

Neem twee vrouwen van 26 met vrijwel dezelfde kaaklijnacne. De ene ziet na vier maanden Diane 35 een huid die ze jaren niet heeft gehad en blijft er tevreden op. De andere houdt last van hoofdpijn en een laag libido, stopt, en knapt uiteindelijk beter op van spironolacton met een aparte anticonceptie. Hetzelfde klachtenbeeld, een andere uitkomst.

Bijwerkingen van Diane 35

De meeste bijwerkingen van Diane 35 zijn mild en nemen af naarmate je lichaam went, meestal binnen twee tot drie maanden. Vaak genoemd worden hoofdpijn, gevoelige of gespannen borsten, misselijkheid, stemmingswisselingen, een verminderd libido en tussentijds bloedverlies in de eerste cycli.

Het aandachtspunt dat er echt uit springt is trombose. Alle gecombineerde pillen verhogen de kans op een bloedstolsel, maar niet allemaal evenveel. Deens cohortonderzoek in de BMJ (2011) liet zien dat het type progestageen daarin verschil maakt, en dat pillen met levonorgestrel het gunstigste profiel hadden. Voor cyproteronacetaat gecombineerd met ethinylestradiol schatten Europese toezichthouders het risico hoger in dan voor een levonorgestrelpil. Het gaat nog steeds om een kleine kans, maar het is precies de reden dat het middel niet zomaar als eerste keuze wordt gegeven.

Neem direct contact op met een arts bij een pijnlijk of gezwollen been, plotselinge kortademigheid, pijn op de borst, of bij ernstige hoofdpijn met uitvalsverschijnselen. Roken, overgewicht, langdurige immobiliteit en trombose in de familie verhogen het risico verder, en zijn dus belangrijk om te melden.

Voordelen en aandachtspunten

Het voordeel van Diane 35 is dat het twee dingen tegelijk doet bij klachten die vaak samen optreden: het remt de androgeenwerking op je huid en het geeft een voorspelbare cyclus. Voor vrouwen bij wie crèmes en antibiotica niets deden, kan dat een groot verschil maken.

Daar staat tegenover dat je het risicoprofiel serieus moet wegen, en dat de klachten na het stoppen vaak terugkomen als de onderliggende oorzaak, bijvoorbeeld PCOS, niet mee is behandeld. Onderzoek in het Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism (2003) vergeleek deze combinatie bij vrouwen met PCOS met metformine en vond dat beide de haargroei verminderden, maar via heel verschillende routes. Dat illustreert waarom het nuttig is te weten wat er bij jou onder de klachten ligt.

Alternatieven voor Diane 35

Past Diane 35 niet bij je, of wil je het tromboserisico vermijden, dan zijn er andere wegen. Wat ons betreft verdient de vraag wat je klachten veroorzaakt meer aandacht dan de merknaam op de verpakking.

• Spironolacton, een anti-androgeen zonder anticonceptieve werking, waarbij je aparte anticonceptie nodig hebt
• Een pil met een ander progestageen, zoals Yasmin met drospirenon of een tweede-generatiepil
• De minipil met desogestrel als oestrogeen voor jou geen optie is
• Meer weten over wat er achter je huidklachten zit? Lees over hormonale acne en welke hormonen je laat testen

Je hormonen laten testen voordat je start

Hier zit een detail dat vaak misgaat. Zodra je aan een gecombineerde pil begint, stijgt je SHBG en daalt je vrij testosteron. Een androgeenmeting tijdens het gebruik van Diane 35 zegt daardoor vooral iets over de pil, en veel minder over jouw onderliggende hormoonhuishouding. Wil je weten of er bijvoorbeeld PCOS onder je klachten ligt, dan is het logischer om dat vóór de start in kaart te brengen.

Waarden die daarbij vaak worden bekeken zijn totaal en vrij testosteron, SHBG, DHEA-S, LH en FSH, en bij verdenking op insulineresistentie ook nuchtere glucose en insuline. Met de PCOS screening van Lunara breng je die in één keer in beeld, met een beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Wil je eerst begrijpen welke waarden waarvoor staan? Ons overzicht over welke hormonen je test bij PCOS legt het uit. Zie ook wat SHBG bij vrouwen precies doet.

Veelgestelde vragen

Hoe snel werkt Diane 35 bij acne?

De eerste verbetering zie je meestal na zes tot twaalf weken, met het duidelijkste effect na drie tot zes maanden. Bij overbeharing duurt het langer, vaak zes tot twaalf maanden, omdat bestaande haren eerst hun cyclus moeten afmaken.

Kom je aan van Diane 35?

Gewichtstoename staat in de bijsluiter, maar in onderzoek is een duidelijk oorzakelijk verband tussen gecombineerde pillen en blijvende gewichtstoename niet overtuigend aangetoond. Vocht vasthouden in de eerste weken kan wel tijdelijk op de weegschaal te zien zijn.

Hoe lang mag je Diane 35 gebruiken?

Er is geen vaste maximale duur, maar het advies is om periodiek met je arts te bespreken of voortzetting nog nodig is. Omdat het tromboserisico het hoogst is in het eerste jaar en na een herstart, is steeds stoppen en opnieuw beginnen minder gunstig dan een stabiel beleid.

Wat gebeurt er als je stopt met Diane 35?

Je SHBG daalt weer en je vrij testosteron stijgt, waardoor de acne of haargroei binnen enkele maanden kan terugkomen. Dat is geen teken dat het middel niet werkte, maar dat de onderliggende gevoeligheid er nog is. Bespreek een afbouw- of vervolgplan voordat je stopt.

Is Diane 35 een anticonceptiepil?

Het remt de eisprong en werkt daarmee anticonceptief, maar het is in Nederland geregistreerd als behandeling van acne en overbeharing, niet als anticonceptiemiddel op zichzelf. Je gebruikt het daarom niet naast een andere hormonale anticonceptie.

Diane 35 kan bij hardnekkige acne en overbeharing een uitkomst zijn wanneer andere behandelingen tekortschoten. Tegelijk vraagt het een eerlijke afweging van het tromboserisico en aandacht voor wat er onder je klachten ligt. Bespreek die twee punten open met je arts, en laat je hormonen bij voorkeur in kaart brengen voordat je start.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Bronnen

• Farmacotherapeutisch Kompas. Cyproteron/ethinylestradiol. Geraadpleegd 2026.
• European Medicines Agency. PRAC-herbeoordeling van cyproteronacetaat-bevattende geneesmiddelen, 2013.
• van Zuuren EJ, et al. Interventions for hirsutism excluding laser and photoepilation therapy alone: abridged Cochrane systematic review including GRADE assessments. British Journal of Dermatology, 2016. PMID 26892495.
• Lidegaard O, et al. Risk of venous thromboembolism from use of oral contraceptives containing different progestogens and oestrogen doses. BMJ, 2011. PMID 22027398.
• Harborne L, et al. Metformin or antiandrogen in the treatment of hirsutism in polycystic ovary syndrome. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2003. PMID 12970273.
• Hugon-Rodin J, et al. Epidemiology of hormonal contraceptives-related venous thromboembolism. European Journal of Endocrinology, 2014. PMID 25012200.