Een cholesterolwaarden tabel geeft richting, maar nooit een eindoordeel. Als globale richtlijn geldt: totaal cholesterol onder ongeveer 5,0 mmol/l, LDL vaak onder 3,0 mmol/l, HDL bij vrouwen liefst boven 1,3 mmol/l en nuchtere triglyceriden onder 1,7 mmol/l. Wat voor jou gezond is, hangt af van je totale risico.
Ik zeg dat er meteen bij, omdat losse tabellen online vaak stelliger klinken dan ze zijn. Een streefwaarde voor iemand met een hoog risico verschilt van die voor iemand zonder risicofactoren. Hieronder zie je de getallen, plus wat ze betekenen. Voor de bredere context kun je ons overzicht over cholesterol verlagen bij vrouwen lezen.
Wat zijn normale cholesterolwaarden?
Normale cholesterolwaarden zijn geen vaste grens, maar streefwaarden die per persoon verschillen. De Hartstichting bepaalt ze op basis van je risicoprofiel. De onderstaande tabel geeft een veelgebruikte globale richting voor volwassenen, in millimol per liter (mmol/l), de eenheid die Nederlandse labs gebruiken.
| Waarde | Globale richting (mmol/l) |
|---|---|
| Totaal cholesterol | onder ongeveer 5,0 |
| LDL-cholesterol | vaak onder 3,0 (lager bij hoog risico) |
| HDL-cholesterol (vrouwen) | liefst boven 1,3 |
| Triglyceriden (nuchter) | onder ongeveer 1,7 |
| Cholesterol/HDL-ratio | liefst onder 5 |
Let op de eenheid. Buitenlandse sites geven vaak milligram per deciliter (mg/dl), een heel andere schaal. Een LDL van 3,0 mmol/l is ongeveer 116 mg/dl. Vergelijk dus altijd binnen dezelfde eenheid.
Wat betekent de cholesterolratio?
De cholesterolratio is je totaal cholesterol gedeeld door je HDL. Hij vat in één getal samen hoe je goede en totale cholesterol zich tot elkaar verhouden. Een lagere ratio wordt als gunstiger gezien; vaak wordt onder de 5 aangehouden, maar ook hier telt je hele profiel mee.
De ratio is handig omdat een "gemiddeld" totaal cholesterol iets anders betekent bij een hoog HDL dan bij een laag HDL. Toch is het maar één puzzelstuk. Je huisarts kijkt naar het geheel, niet naar de ratio alleen. Wil je je HDL gericht verbeteren, lees dan HDL cholesterol verhogen.
Verschillen cholesterolwaarden bij vrouwen?
Voor het HDL wordt bij vrouwen vaak een hogere ondergrens aangehouden dan bij mannen. En de waarden zelf zijn niet je leven lang stabiel. Rond de overgang stijgen totaal cholesterol en LDL bij veel vrouwen, deels los van leeftijd.
Dat is netjes in kaart gebracht. In de SWAN-studie stegen LDL en apoB het sterkst in het jaar rond de laatste menstruatie (Matthews et al., 2009). Een waarde die op je veertigste keurig was, kan op je vijftigste hoger uitvallen zonder dat je iets fout deed. Meer daarover lees je in cholesterol en hartgezondheid na de menopauze.
Wat betekent non-HDL-cholesterol in je uitslag?
Non-HDL-cholesterol is je totaal cholesterol min je HDL. Het vat alle ongunstige fracties samen in één getal, niet alleen het LDL. Steeds meer labs zetten het standaard op de uitslag, omdat het ook deeltjes meeneemt die het LDL alleen mist.
Voor jou is het handig omdat het minder gevoelig is voor of je nuchter was. Waar triglyceriden en soms LDL schommelen na een maaltijd, blijft het non-HDL stabieler. Daardoor is het een praktische aanvulling op de rest van je profiel.
Zie het niet als een nieuw doelgetal dat je zelf moet halen, maar als extra context. Je huisarts weegt het mee met je LDL, je HDL en je risicoprofiel. Staat er een non-HDL op je uitslag die je niet plaatst? Neem dat mee naar je afspraak.
Wanneer is een waarde te hoog?
Een enkele hoge uitslag zegt weinig. Waarden schommelen, en een niet-nuchtere meting kan vooral je triglyceriden hoger laten lijken. Pas als een verhoging bij herhaling terugkomt en past bij je risicoprofiel, wordt het relevant. Je huisarts weegt dat.
Is je LDL opvallend hoog, of kwamen hart- en vaatproblemen jong voor in je familie? Denk dan ook aan een erfelijke vorm, die we bespreken in erfelijk hoog cholesterol. Thuisarts.nl legt uit dat één afwijkende waarde nog geen diagnose is.
Wil je je eigen getallen naast deze tabel leggen? Dan heb je een recente meting nodig. Bij Lunara kun je een lipidenprofiel laten prikken of losse waarden zoals HDL-cholesterol nakijken. Vergelijk je uitslag met deze richting en bespreek een afwijking met je huisarts.
Bronnen
- Matthews KA, Crawford SL, Chae CU, et al. Are changes in cardiovascular disease risk factors in midlife women due to chronological aging or to the menopausal transition? J Am Coll Cardiol. 2009;54(25):2366-2373. PMID 20082925.
- Hartstichting. Cholesterol en streefwaarden. Beschikbaar via hartstichting.nl.
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een verhoogd cholesterol. Beschikbaar via thuisarts.nl.
Elk bloedtestresultaat bij Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur