Er bestaat geen test die voor iedereen de beste is. De vraag welke zwangerschapstest is het beste heeft dus geen merknaam als antwoord. Wat per test wel verschilt: hoe gevoelig hij is, en hoe goed jij de uitslag afleest. In een vergelijking van acht tests haalden twee ervan minder dan 50 procent overeenstemming.
Dat is precies het punt dat op de meeste vergelijkingslijstjes ontbreekt.
Wat tests echt van elkaar onderscheidt
Alle zwangerschapstests meten hetzelfde hormoon: hCG. Dat hormoon komt pas op gang na de innesteling. Het verschil zit dus niet in wat ze meten, maar vanaf welke hoeveelheid ze het zien.
Die drempel heet de gevoeligheid en staat in mIU/ml. Een test van 10 mIU/ml slaat eerder aan dan een van 25 mIU/ml. Daarnaast telt iets veel banalers mee: of jij het resultaat goed leest.
Wij vinden dat laatste punt het meest onderschat.
Wat is de meest betrouwbare zwangerschapstest?
In 2015 testten onderzoekers acht winkeltests. Ze gebruikten urinemonsters met bekende hCG-waarden van 0, 15 en 25 mIU/ml. De uitslag werd gelezen door een laborant en door 72 vrouwen. Beide groepen wisten niet wat de juiste uitslag was.
De verschillen waren groot.
| Test | Aflezen door laborant | Aflezen door consument |
|---|---|---|
| Clearblue Digital | meer dan 90% | meer dan 95% |
| Clearblue Plus | meer dan 90% | meer dan 95% |
| Confirme Plus | meer dan 90% | minder dan 75% |
| David | meer dan 90% | minder dan 75% |
| Haus | meer dan 90% | minder dan 75% |
| Predictor Early | ongeveer 80% | minder dan 75% |
| Femitest Jet Ultra | minder dan 50% | 39,4% |
| Cyclotest Early | minder dan 50% | 33,0% |
Percentages zijn de overeenstemming met de uitslag die bij die hCG-waarde hoorde. De conclusie van de onderzoekers was stevig: veel tests zijn niet zo nauwkeurig als de verpakking belooft.
Er hoort een kanttekening bij. De studie werd mede uitgevoerd door medewerkers van de fabrikant van Clearblue. Clearblue kwam er als beste uit. Dat maakt de metingen niet waardeloos, maar het is wel iets om mee te wegen.
Nog iets wat op geen enkele verpakking staat. Voor thuistests bestaan geen internationale eisen aan hoe nauwkeurigheid wordt aangetoond. Een CE-markering zegt dus weinig over de gemeten gevoeligheid.
Is Clearblue beter dan Kruidvat?
In dat onderzoek scoorde Clearblue hoger dan de meeste andere merken, vooral op aflezen. Tests van Kruidvat zaten niet in de vergelijking, dus daarover zegt het niets.
Wat je er wel uit kunt meenemen is dit. Een digitale test toont "zwanger" of "niet zwanger". Dat laat minder ruimte voor twijfel dan twee vage streepjes. Voor wie gespannen op de badkamervloer zit, scheelt dat.
Wat is de beste dag om een zwangerschapstest te doen?
Hoe langer je wacht, hoe betrouwbaarder elke test wordt. Dat komt door de innesteling, niet door de test zelf.
Een onderzoek volgde 221 vrouwen. Het hCG verscheen pas 6 tot 12 dagen na de eisprong in de urine. Bij 84 procent gebeurde dat op dag 8, 9 of 10.
Dat verschil verklaart waarom vroeg testen zo wisselvallig is. Test je voordat de innesteling rond is, dan valt er nog niets te meten. Het aantal dagen dat je wacht doet dus meer dan de merknaam op het doosje.
Een voorbeeld. Twee vrouwen testen twaalf dagen na hun eisprong, op dezelfde ochtend. Bij de een nestelde het embryo zich in op dag 8, bij de ander op dag 11. De eerste ziet een duidelijke streep, de tweede nog niets.
Ze zijn even lang zwanger. Alleen loopt hun hCG een paar dagen uit de pas. De eerste zit mogelijk al boven de 25 mIU/ml waar een gewone test op reageert. De tweede zit daar nog onder.
De dag dat je overtijd bent is een praktisch omslagpunt. Ben je een week overtijd, dan ligt dat anders. Bij een doorgaande zwangerschap zit het hCG dan ruim boven de drempel van elke test.
Een licht streepje: ben je dan zwanger?
Een licht streepje telt in principe als een positieve uitslag. De test ziet dan hCG, alleen nog weinig.
Er is een uitzondering die vaak voor verwarring zorgt: de indrooglijn. Kijk je pas na een half uur, dan kan opgedroogde urine een grijzig streepje achterlaten. Lees de uitslag daarom af binnen de tijd uit de bijsluiter.
Twijfel je, dan geeft opnieuw testen na twee dagen meestal uitsluitsel. Het hCG verdubbelt in deze fase ongeveer elke twee dagen, dus een echt streepje wordt donkerder.
Wanneer een bloedtest meer laat zien dan een urinetest
Een urinetest geeft ja of nee. Een bloedtest meet de hoeveelheid hCG als getal.
Dat verschil telt vooral als er een vraag onder ligt. Bijvoorbeeld hoe ver je bent, of hoe een waarde zich ontwikkelt. In bloed of urine: het verschil staat wanneer welke vorm iets toevoegt. In hCG-waarde in de vroege zwangerschap staat wat de getallen betekenen.
Bloedde je licht rond je verwachte menstruatie, dan helpt menstruatie of innestelingsbloeding om dat te plaatsen. De marker zelf staat los beschreven bij b-hCG, en de zwangerschapsbloedtest meet hem in bloed.
Is de uitslag positief, dan beschrijft Thuisarts.nl wat de eerste stappen zijn. Twijfel je over een uitslag, bespreek hem dan met je huisarts of verloskundige.
Als je ons vraagt waar de meeste verwarring ontstaat, is het niet het merk. Het is het moment van testen, en hoe het streepje daarna wordt gelezen.
Veelgestelde vragen
Welke zwangerschapstest is het meest gevoelig?
Tests met een drempel van 10 mIU/ml slaan het vroegst aan. Die drempel staat op de verpakking, maar is niet onafhankelijk gecontroleerd. Lees hem dus als een claim.
Kun je een zwangerschapstest overdag doen?
Dat kan. In de ochtend is je urine wel het meest geconcentreerd, wat helpt als je vroeg test.
Hoe betrouwbaar is een test als je overtijd bent?
Vanaf de dag dat je overtijd bent is elke gangbare test gevoelig genoeg.
Kan een test negatief zijn terwijl je zwanger bent?
Ja, vooral bij vroeg testen of sterk verdunde urine. Blijft je menstruatie weg bij een negatieve test, neem dan contact op met je huisarts.
Referenties
- Johnson S, Cushion M, Bond S, Godbert S, Pike J. Comparison of analytical sensitivity and women's interpretation of home pregnancy tests. Clin Chem Lab Med. 2015;53(3):391-402. PMID 25274958
- Gnoth C, Johnson S. Strips of Hope: Accuracy of Home Pregnancy Tests and New Developments. Geburtshilfe Frauenheilkd. 2014;74(7):661-669. PMID 25100881
- Wilcox AJ, Baird DD, Weinberg CR. Time of implantation of the conceptus and loss of pregnancy. N Engl J Med. 1999;340(23):1796-1799. PMID 10362823
- Thuisarts.nl, informatie over zwangerschap en de eerste stappen
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
Lunarahealth
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid