Spiraal plaatsen kosten: wat je zelf betaalt en wat niet

Spiraal plaatsen kosten vallen in Nederland uiteen in drie losse posten: het spiraaltje zelf, het plaatsen ervan, en je eigen risico. Ze worden niet allemaal op dezelfde manier vergoed, en dat is precies waarom mensen zulke verschillende bedragen horen. Onder de 21 betaal je in de praktijk vrijwel niets. Vanaf 21 betaal je het spiraaltje meestal zelf.

De bedragen hieronder zijn richtbedragen voor 2026. Ze verschillen per apotheek, per praktijk en per polis, dus gebruik ze om je te oriënteren en niet als offerte.

De drie posten op je rekening

De belangrijkste regel zit in die vierde rij. Huisartsenzorg valt buiten het eigen risico. Laat je het spiraaltje bij je eigen huisarts plaatsen, dan raak je je eigen risico dus niet aan. Gaat het via het ziekenhuis, dan wel, en dan kan de rekening ineens een paar honderd euro hoger uitvallen.

Waarom maakt je leeftijd zoveel uit?

Tot je 21e zit anticonceptie in de basisverzekering. Het spiraaltje wordt dan vergoed en het eigen risico geldt nog niet, want dat begint pas op je 18e en huisartsenzorg valt er sowieso buiten.

Vanaf je 21e verdwijnt anticonceptie uit het basispakket. Het plaatsen blijft vergoed als reguliere zorg, maar het spiraaltje zelf betaal je zelf, tenzij je een aanvullende verzekering hebt die anticonceptie dekt of er een medische reden is.

Die medische reden is de uitzondering die veel vrouwen missen. Krijg je een hormoonspiraal niet voor anticonceptie maar vanwege hevig menstrueel bloedverlies, dan kan het middel wel vergoed worden. Dat loopt via de indicatie die je arts noteert, dus het is een gesprek dat je vooraf voert, niet achteraf.

Hoe lang gaat een spiraal mee, en wat kost dat per jaar?

Een spiraal is duur op de dag zelf en goedkoop over de looptijd. Dat is het omgekeerde van de pil, waar je maandelijks betaalt.

De looptijden verschillen per merk en worden af en toe verlengd op basis van nieuw onderzoek. Je arts of apotheek weet wat er voor jouw spiraaltje geldt.

Waar kun je een spiraal laten plaatsen?

De meeste huisartsen plaatsen spiraaltjes zelf, of er is binnen de praktijk een collega die het doet. Dat is meestal de goedkoopste route, juist vanwege het eigen risico. Verwijzing naar een gynaecoloog gebeurt vooral als er een reden voor is, bijvoorbeeld een eerdere mislukte plaatsing, een afwijkende vorm van de baarmoeder of een ingreep onder verdoving.

Vraag bij het maken van de afspraak twee dingen: of het spiraaltje via de apotheek op recept komt of dat de praktijk het levert, en of er een apart tarief geldt voor het plaatsen. Daarmee weet je vooraf welke van de drie posten hierboven op jouw rekening komen.

Wat de kosten je niet vertellen

Prijs is zelden de doorslaggevende factor bij deze keuze, en dat is terecht. Het verschil tussen een hormoonspiraal en een koperspiraal zit vooral in wat er met je bloeding gebeurt. Een hormoonspiraal maakt die meestal lichter, een koperspiraal in het eerste jaar juist vaak zwaarder.

Dat verschil heeft een praktische kant die op geen enkele kostenpagina staat: zwaarder bloedverlies kost ijzer. Merk je na plaatsing dat je moe wordt, sneller buiten adem raakt of dat je haar uitvalt, dan is je ferritine bloedonderzoek een logische controle, want ferritine daalt eerder dan je hemoglobine. Lees ook wat je in het eerste jaar met een koperspiraal merkt en hormoonspiraal bijwerkingen voordat je kiest.

Veelgestelde vragen

Wordt een spiraal vergoed door de basisverzekering?

Tot 21 jaar wel. Daarna wordt het plaatsen vergoed, maar het spiraaltje zelf meestal niet. Een aanvullende verzekering of een medische indicatie kan dat veranderen.

Gaat een spiraal van mijn eigen risico af?

Niet als je huisarts het plaatst, want huisartsenzorg valt buiten het eigen risico. Bij het ziekenhuis wel.

Hoe duur is een Mirena spiraal?

Reken op ongeveer 100 tot 160 euro voor het spiraaltje, afhankelijk van apotheek en merk. Over acht jaar is dat een van de goedkoopste vormen van anticonceptie.

Kan ik het spiraaltje ergens goedkoper kopen?

Het gaat op recept via de apotheek, dus veel ruimte is er niet. Vraag wel of er een generieke variant is met dezelfde werkzame stof.

Bronnen

• NHG-Standaard Anticonceptie, Nederlands Huisartsen Genootschap
• Thuisarts.nl, informatie over de spiraal en over anticonceptiekeuze
• Farmacotherapeutisch Kompas, monografieën levonorgestrel-IUD en koper-IUD
• World Health Organization, Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use

Bij elke bloedtest krijg je een beoordeling van een BIG-geregistreerde arts. Overleg over behandeling altijd met je eigen huisarts.