Endometriose en vruchtbaarheid: wat je kunt laten testen

Als je net te horen hebt gekregen dat je endometriose hebt en je hebt een kinderwens, dan begrijp ik dat er meteen veel vragen door je hoofd schieten. Het beeld dat online vaak blijft hangen is somber, terwijl de werkelijkheid genuanceerder en hoopvoller is.

In dit artikel zet ik op een rij wat endometriose voor je vruchtbaarheid kan betekenen, en wat je eventueel kunt laten testen.

Belangrijk vooraf: bloedonderzoek stelt geen endometriose vast en meet de ernst ervan niet. Het kan wel context geven rondom je kinderwens, naast het onderzoek van je arts.

Misschien heb je het gevoel dat je tegen de klok werkt, of dat een diagnose je toekomst meteen kleiner maakt. Die gevoelens zijn begrijpelijk, en je hoeft ze niet weg te duwen.

Tegelijk is het goed om te weten dat veel vrouwen met endometriose gewoon zwanger worden, soms zonder enige hulp en vaker dan het sombere beeld online je doet geloven.

Heeft endometriose invloed op je vruchtbaarheid?

Endometriose kan je vruchtbaarheid beinvloeden, maar lang niet bij iedereen. Naar schatting ervaart 30 tot 50 procent van de vrouwen met endometriose verminderde vruchtbaarheid, terwijl 60 tot 70 procent juist spontaan zwanger wordt. Het is dus geen automatische diagnose van onvruchtbaarheid.

Die nuance verdwijnt vaak in alarmerende verhalen. De cijfers laten een ander, hoopvoller beeld zien.

Verminderde vruchtbaarheid betekent bovendien niet hetzelfde als onvruchtbaar. Het kan betekenen dat zwanger worden gemiddeld wat langer duurt, terwijl het uiteindelijk bij veel vrouwen toch lukt.

Hoeveel invloed endometriose op jouw situatie heeft, hangt af van de plek, de uitgebreidheid en je persoonlijke verhaal.

Ook je leeftijd en eventuele andere factoren spelen mee, net zoals bij vrouwen zonder endometriose. Endometriose is dus zelden het hele verhaal.

Dat is precies waarom een gesprek met je gynaecoloog of fertiliteitsarts zo waardevol is. Wil je eerst het bredere plaatje? Lees dan onze uitleg over endometriose, symptomen en diagnose.

Hoe kan endometriose zwanger worden lastiger maken?

Endometriose kan het zwanger worden op een paar manieren lastiger maken, vooral bij meer uitgebreide vormen. Denk aan verklevingen, aangetaste eierstokken of eileiders, en een ontstekingsreactie in het bekken. Bij milde endometriose is de invloed vaak beperkt.

Het is goed om te weten dat niet elke vorm dezelfde gevolgen heeft.

• Verklevingen: littekenweefsel kan organen aan elkaar laten plakken en de eileiders minder goed laten functioneren.
• Aangetaste eierstokken of eileiders: cysten of beschadiging kunnen de eisprong of het transport van de eicel verstoren.
• Ontstekingsreactie: een ontstoken omgeving in het bekken kan de bevruchting en innesteling mogelijk minder gunstig maken.

Hoe sterk deze factoren meespelen, verschilt per persoon en is niet uit een buisje bloed af te lezen.

Bij milde endometriose blijven de eileiders en eierstokken vaak goed werken, terwijl de invloed bij diepe endometriose groter kan zijn. Het verschil is echt persoonlijk.

Beeldvorming en het onderzoek van je arts geven hier veel meer richting dan welke bloedwaarde dan ook.

Wat kun je laten testen bij endometriose en kinderwens?

Bij endometriose en een kinderwens kan bloedonderzoek context geven, maar het meet de endometriose zelf niet. AMH geeft een indruk van je eicelvoorraad, en hormonen zoals FSH, LH, oestradiol en je schildklier schetsen een beeld van je cyclus. Beeldvorming en je gynaecoloog bepalen de aanpak.

Wat een bloedtest dus wel en niet kan, is een belangrijk onderscheid.

Wat bloedonderzoek wel kan geven:

• Een indruk van je eicelvoorraad via AMH (anti-Mulleriaans hormoon).
• Context over je cyclus via hormonen zoals FSH, LH en oestradiol.
• Inzicht in factoren die meespelen bij vruchtbaarheid, zoals je schildklier en eventueel prolactine.

Wat bloedonderzoek niet kan:

• Endometriose vaststellen of uitsluiten.
• De ernst of uitgebreidheid van endometriose meten.
• Voorspellen of en wanneer je zwanger wordt.

Een lage AMH-waarde betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat zwanger worden niet lukt, en een normale waarde is geen garantie.

Sommige hormonen worden bij voorkeur op een vast moment in je cyclus gemeten, vaak rond de derde dag van je menstruatie. Een arts kan je vertellen wat in jouw situatie zinvol is om te laten bepalen, en wanneer.

Zie een uitslag daarom als een puzzelstukje, niet als een eindoordeel.

Wil je begrijpen wat jouw uitslag betekent voor je leeftijd? Bekijk dan ons artikel over de AMH-waarde per leeftijd, of lees de bredere uitleg over vruchtbaarheidsonderzoek bij vrouwen.

Welke behandelopties zijn er bij kinderwens?

Bij endometriose en een kinderwens zijn er meerdere mogelijkheden, afhankelijk van je situatie. Vaak wordt eerst een afwachtend beleid gevolgd, soms is een operatie zinvol, en in sommige gevallen wordt IVF of een andere fertiliteitsbehandeling overwogen. Je gynaecoloog of fertiliteitsarts maakt deze afweging samen met jou.

Welke route bij jou past, is heel persoonlijk.

1. Afwachtend beleid: omdat veel vrouwen spontaan zwanger worden, kan het advies zijn om het eerst een periode aan te kijken.
2. Operatie: in bepaalde gevallen kan een ingreep helpen, bijvoorbeeld om verklevingen of haarden te behandelen.
3. IVF of andere fertiliteitsbehandeling: wanneer zwanger worden uitblijft, kan begeleiding via een fertiliteitskliniek een optie zijn.

Welke aanpak verstandig is, hangt af van veel factoren en hoort bij je arts thuis.

Het kan helpen om je vragen van tevoren op te schrijven, zodat je tijdens een afspraak niets vergeet. Denk aan vragen over de invloed van jouw endometriose, het verwachte tijdpad en welke stappen logisch zijn.

Daarnaast mag je ook aandacht hebben voor jezelf in dit proces. Een kinderwens met endometriose kan emotioneel zwaar zijn, en steun van je partner, naasten of een begeleider is dan waardevol.

Laat je daarom niet ontmoedigen door een gemiddeld verhaal. Jouw traject is van jou, en er is vaak meer mogelijk dan je in eerste instantie denkt.

Veelgestelde vragen

Maakt endometriose me onvruchtbaar?

Nee, endometriose maakt je niet automatisch onvruchtbaar. Een groot deel van de vrouwen met endometriose wordt spontaan zwanger. Wel kan het bij sommigen langer duren of meer begeleiding vragen, en dat bespreek je het beste met je gynaecoloog of fertiliteitsarts.

Kan een bloedtest endometriose aantonen?

Nee, een bloedtest kan endometriose niet aantonen of uitsluiten en meet de ernst niet. Bloedonderzoek kan wel context geven rondom je kinderwens, bijvoorbeeld over je eicelvoorraad en hormonen. De diagnose endometriose loopt via je huisarts en gynaecoloog, meestal met beeldvorming.

Is het slim om mijn AMH te laten testen bij endometriose?

Een AMH-test kan een indruk geven van je eicelvoorraad, wat fijn kan zijn voor je gevoel van regie. Onthoud wel dat AMH niets zegt over de endometriose zelf en geen voorspelling doet over zwanger worden. Bespreek je uitslag altijd met een arts.

Bronnen

1. Endometriose Stichting, voorlichting over endometriose en vruchtbaarheid (2024).
2. Thuisarts.nl, informatie over endometriose en kinderwens (2024).
3. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), richtlijnen rondom endometriose en subfertiliteit (2023).
4. World Health Organization (WHO), factsheet endometriosis (2023).

Wil je een eerste indruk van je hormonen en eicelvoorraad? Bekijk dan onze vruchtbaarheidstest, met een professionele beoordeling door een arts.

Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Een kinderwens met endometriose bespreek je met je huisarts, gynaecoloog of fertiliteitsarts.