De pil onderdrukt je eigen hormonen en neemt de regie over je cyclus over. Daardoor kun je bijwerkingen ervaren, van hoofdpijn en een gevoelige borst tot veranderingen in je stemming of libido. Bij de meeste vrouwen zijn deze klachten mild en zakken ze na een paar maanden, maar dat is niet bij iedereen zo.
Ik merk dat veel vrouwen zich afvragen of hun klachten door de pil komen en of ze hun hormonen kunnen laten testen om dat uit te zoeken. In dit artikel leg ik uit hoe de pil werkt, welke bijwerkingen vaak voorkomen, wanneer je beter contact opneemt en waarom een hormoontest tijdens pilgebruik lastig te interpreteren is. Lunara schrijft geen anticonceptie voor, maar kan je hormonen wel in beeld brengen als je bent gestopt of klachten houdt.
Hoe werkt de anticonceptiepil?
De combinatiepil bevat kunstmatige varianten van de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Die hormonen remmen de aansturing vanuit je hersenen, waardoor je eierstokken meestal geen eisprong meer hebben. Zo voorkomt de pil een zwangerschap, aldus het Farmacotherapeutisch Kompas.
Doordat de pil je eigen cyclus stillegt, neemt hij de hormonale sturing als het ware over. De bloeding die je in de stopweek krijgt is geen echte menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding. Je natuurlijke hormoonschommelingen liggen tijdens pilgebruik grotendeels stil.
Wat zijn veelvoorkomende bijwerkingen van de pil?
Veelvoorkomende bijwerkingen van de pil zijn hoofdpijn, misselijkheid, gevoelige borsten, tussentijds bloedverlies en stemmingsveranderingen. Volgens Thuisarts.nl zijn deze klachten meestal mild en verdwijnen ze vaak binnen twee tot drie maanden, als je lichaam went aan de hormonen. Bij sommige vrouwen blijven ze langer bestaan.
Of je last krijgt, en waarvan, verschilt sterk per persoon. De ene pil bevat een ander soort progestageen dan de andere, wat kan uitmaken voor hoe je je voelt. De tabel hieronder zet een aantal veelvoorkomende klachten op een rij, met wat er vaak helpt en wanneer je aan de bel trekt.
| Bijwerking | Wat het is | Wat vaak helpt of wanneer contact |
|---|---|---|
| Tussentijds bloedverlies | Kleine bloedingen buiten de stopweek, vooral de eerste maanden | Kan vanzelf zakken; blijft het na drie maanden aanhouden, overleg dan met je huisarts |
| Hoofdpijn | Milde hoofdpijn, soms rond de stopweek | Meestal tijdelijk; bij hevige of nieuwe migraine met aura neem je contact op |
| Gevoelige borsten | Een gespannen of pijnlijk gevoel in de borsten | Zakt vaak na enkele maanden; houdt het aan, bespreek het dan |
| Misselijkheid | Een licht misselijk gevoel, vooral in het begin | De pil bij het eten innemen kan helpen; blijft het, overleg dan |
| Stemmingsveranderingen | Somberheid, prikkelbaarheid of minder zin in seks | Houd het bij; bij aanhoudende somberheid neem je contact op met je huisarts |
Deze tabel is bedoeld als algemene uitleg, niet als medisch advies. Wat voor jou past en of een andere pil zinvol is, bespreek je met je huisarts. Zij kijken naar je hele situatie en je voorgeschiedenis.
Welke bijwerkingen zijn ernstig en wanneer contact opnemen?
De meeste bijwerkingen van de pil zijn onschuldig, maar een klein aantal is dat niet. De belangrijkste is een verhoogde kans op trombose, een bloedstolsel. Bij tekenen zoals een pijnlijke, gezwollen of rode kuit, plotselinge kortademigheid of pijn op de borst neem je direct contact op met een arts.
Dit risico is bij de meeste vrouwen klein, maar het is er wel. Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas is de kans op trombose hoger bij bepaalde pillen en bij vrouwen die roken, ouder zijn of eerder een stolsel hebben gehad.
Neem het zekere voor het onzekere en zoek bij twijfel altijd hulp.
Beïnvloedt de pil je hormoonwaarden in het bloed?
Ja, en dat is precies waarom een hormoontest tijdens pilgebruik weinig zegt. De pil onderdrukt je eigen FSH en LH, de hormonen waarmee je hersenen je eierstokken aansturen. Daardoor liggen ook je eigen oestradiol en vaak je testosteron laag, en die waarden weerspiegelen dus niet je natuurlijke situatie.
Daarnaast verhoogt de combinatiepil je SHBG, het eiwit dat geslachtshormonen bindt. Een hoog SHBG betekent dat er minder vrij, actief hormoon beschikbaar is. Een oestradiolwaarde die je meet terwijl je aan de pil bent, geeft dus geen betrouwbaar beeld van je eigen aanmaak.
Wil je je natuurlijke hormoonprofiel in kaart brengen, dan is het zinvoller om te wachten tot je een tijdje gestopt bent. Meer hierover lees je in ons overzicht over anticonceptie en je hormonen.
Wat gebeurt er met je hormonen als je stopt?
Als je stopt met de pil, moet je lichaam de hormonale regie weer zelf oppakken. Je hersenen gaan opnieuw FSH en LH aanmaken, je eierstokken komen weer op gang en je eigen cyclus keert terug. Bij de meeste vrouwen gebeurt dat binnen enkele weken tot maanden.
In die overgangsperiode kun je merken dat je huid, stemming of cyclus even schommelt. Dat kan horen bij het herstel van je eigen hormoonhuishouding. Hoe dat verloopt en welke waarden je dan kunt laten testen, lees je in ons artikel over stoppen met de pil en hormoonherstel.
Ervaar je vooral stemmingsklachten rond de pil, kijk dan ook naar ons artikel over de pil en je stemming. Daarin gaan we dieper in op de mogelijke link tussen anticonceptie en je humeur.
Zelf je hormonen laten testen
Lunara schrijft geen anticonceptie voor, maar kan je hormonen wel in beeld brengen als je bent gestopt of klachten houdt. Met de Hormonentest voor vrouwen laat je zonder verwijzing waarden zoals oestradiol, FSH, LH en SHBG prikken op een van de ruim 750 priklocaties.
Je bloed wordt in de ochtend afgenomen en elk resultaat wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Houd er rekening mee dat waarden die je tijdens pilgebruik meet lastig te interpreteren zijn, omdat de pil je eigen hormonen onderdrukt.
Een test is een startpunt voor een gesprek, geen vervanging van je huisarts. Een afwijkende uitslag bespreek je altijd met een professional.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duren bijwerkingen van de pil?
Bij veel vrouwen zakken de klachten binnen twee tot drie maanden, als het lichaam went aan de hormonen. Houden ze langer aan of zijn ze hevig, bespreek dat dan met je huisarts. Soms past een andere pil beter.
Kan ik mijn hormonen laten testen terwijl ik de pil slik?
Dat kan, maar de uitslag zegt weinig over je natuurlijke hormonen. De pil onderdrukt je eigen FSH, LH en oestradiol en verhoogt je SHBG. Voor een betrouwbaar beeld wacht je beter tot je een tijd gestopt bent.
Wanneer moet ik met bijwerkingen naar de dokter?
Neem direct contact op bij tekenen van trombose, zoals een pijnlijke gezwollen kuit, plotselinge kortademigheid of pijn op de borst. Ook bij aanhoudende somberheid of hevige nieuwe migraine is contact verstandig.
Geeft de pil gewichtstoename?
Grootschalig onderzoek vindt geen duidelijk bewijs dat de combinatiepil zorgt voor blijvende gewichtstoename. Sommige vrouwen merken vocht vasthouden in het begin. Twijfel je, bespreek het dan met je huisarts.
Schrijft Lunara anticonceptie voor?
Nee. Lunara schrijft geen pil of andere anticonceptie voor. We kunnen je hormonen wel in beeld brengen met een bloedtest, bijvoorbeeld als je bent gestopt of klachten houdt, met een beoordeling door een arts.
Bronnen
- Thuisarts.nl. Ik gebruik de anticonceptiepil. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG).
- NHG. NHG-Standaard Anticonceptie. Nederlands Huisartsen Genootschap.
- Farmacotherapeutisch Kompas. Orale anticonceptiva (combinatiepreparaten). Zorginstituut Nederland.
Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Lunara schrijft geen anticonceptie voor en vervangt niet het contact met je huisarts. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts.
Auteur
