Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

LDH waarde bij bloedarmoede, afbraak van rode bloedcellen en zwangerschap

LDH is een enzym, een eiwit dat in cellen de omzetting van lactaat versnelt. Het zit in de meeste weefsels en in hoge concentratie in rode bloedcellen: volgens Star-SHL is de LDH-concentratie daarin ongeveer 50 keer hoger dan in serum, het vocht van gestold bloed.

Breken rode bloedcellen af, of raakt een ander weefsel beschadigd, dan komt LDH in het bloed en stijgt de waarde. Of dat zo is, blijkt alleen uit een bloedtest.

De normaalwaarde van Star-SHL is 118 tot 251 U/l (units per liter) bij vrouwen van 19 tot en met 50 jaar, gelijk aan die bij mannen. Phillips en Henderson (2018) beschrijven dat bij afbraak van rode bloedcellen in het lichaam LDH stijgt en haptoglobine, dat vrij hemoglobine bindt, daalt.

Beoordeling door arts inbegrepen

LDH is een enzym dat in het bloed komt als cellen kapotgaan. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria tussen 247 en 251 U/l.

  • Een verhoogde waarde wijst op weefselschade, maar zegt niet welk weefsel; andere tests geven die informatie sneller.
  • Bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.
  • Bij oudere volwassenen ligt de grens hoger: Star-SHL hanteert 301 U/l vanaf 81 jaar.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
116 313 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Vrouw · 6–12 jaar 148–313 u/l
148 313
Vrouw · 13–18 jaar 116–234 u/l
116 234
Iedereen · 19–50 jaar 118–251 u/l
118 251
Iedereen · 51–65 jaar 128–274 u/l
128 274
Iedereen · 66–80 jaar 130–282 u/l
130 282
Iedereen · 81 jaar en ouder 136–301 u/l
136 301
116 313 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

LD (Lactaatdehydrogenase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 118–251 U/l
118 251
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 128–274 U/l
128 274
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 130–282 U/l
130 282
Star-shl · Vrouw · 81–120 jaar 130–301 U/l
130 301
Unilabs · Iedereen · 19–50 jaar · een grens, geen bereik < 251 U/l
251
Unilabs · Iedereen · 51–65 jaar · een grens, geen bereik < 274 U/l
274
Unilabs · Iedereen · 66–80 jaar · een grens, geen bereik < 282 U/l
282
Unilabs · Iedereen · 81 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 301 U/l
301
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 248 U/L
248
Diagnostiek voor U · Vrouw · 13 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 247 U/L
247
0 331,1 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LD (Lactaatdehydrogenase): wat deze test meet

Voor LDH geeft de uitslag de enzymactiviteit in units per liter (U/l); LD en LDH zijn namen voor dezelfde bepaling.

Van de vijf vormen van het enzym zitten LD1 en LD2 vooral in rode bloedcellen en de hartspier, maar de gewone test telt alle vormen samen. Daardoor kan het getal niet zelf zeggen of het LDH uit rode bloedcellen komt.

Daarbij kan haptoglobine helpen, een eiwit dat vrijgekomen hemoglobine bindt en volgens Phillips en Henderson (2018) daalt bij afbraak van rode bloedcellen in het lichaam. Ook het indirect bilirubine en de reticulocyten helpen: indirect bilirubine is een afbraakproduct van hemoglobine, en reticulocyten zijn jonge rode bloedcellen.

LD (Lactaatdehydrogenase): waarom deze waarde ertoe doet

Bij bloedarmoede is LDH een van de waarden die laten zien of rode bloedcellen in het lichaam afbreken, wat hemolyse heet; het LDH komt dan uit de kapotte rode bloedcellen.

Ook bij een tekort aan vitamine B12 kan het LDH stijgen en het haptoglobine, een eiwit dat vrijgekomen hemoglobine bindt, dalen. Voorlopers van rode bloedcellen sterven bij zo'n tekort al in het beenmerg af, en daardoor lijkt het beeld op hemolyse.

LD (Lactaatdehydrogenase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LD (Lactaatdehydrogenase): zo bereid je je voor

  1. Geen zware training vooraf

    Nodig

    Doe in de 48 uur vóór de afname geen zware training, lange duurinspanning of iets waarvan je buiten adem raakt. Gewoon wandelen mag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LD (Lactaatdehydrogenase): wanneer is meten zinvol?

LDH wordt gemeten bij onderzoek naar sommige vormen van bloedarmoede, samen met andere waarden die laten zien of rode bloedcellen afbreken.

LD (Lactaatdehydrogenase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage LDH-waarde krijgt van de Nederlandse vereniging voor klinische chemie (NVKC) geen verklaring, omdat haar uitleg alleen over verhoogde waarden gaat. Star-SHL geeft vrouwen en mannen in elke volwassen leeftijdsgroep dezelfde ondergrens, van 19 tot en met 50 jaar bijvoorbeeld 118 U/l.

Hoge waarden

Een verhoogd LDH wijst er volgens de Nederlandse vereniging voor klinische chemie (NVKC) op dat cellen kapot zijn gegaan, en kapotte rode bloedcellen tellen daarbij mee. Uit welk weefsel het LDH komt, blijkt niet uit de waarde zelf; bij rode bloedcellen helpen haptoglobine en het bloedbeeld om dat te beoordelen.

Bij zwangerschapsvergiftiging kan een verhoogd LDH deel zijn van het HELLP-syndroom, een zeldzame ernstige vorm.

Thuisarts, de patiëntenwebsite van de Nederlandse huisartsen, adviseert bij zwangerschapsvergiftiging de verloskundige of gynaecoloog te bellen bij klachten zoals hoofdpijn, misselijkheid of overgeven, wazig zien of lichtflitsen. Thuisarts noemt ook pijn boven in de buik of de rug, een strak bandgevoel om de buik, een dik gezicht en dikke enkels, en trekkingen. De volledige lijst staat bij Thuisarts zelf.

LD (Lactaatdehydrogenase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Weefselschade

    LDH zit in de meeste weefsels en komt in het bloed als cellen kapotgaan, dus elke ziekte die een weefsel of orgaan beschadigt kan de waarde verhogen.

  • Hartinfarct

    Na een hartinfarct kan LDH stijgen, maar troponine en CK zijn na een infarct sneller in het bloed meetbaar.

  • Afbraak van rode bloedcellen in het lichaam (hemolyse)

    Gaan rode bloedcellen in het lichaam kapot, dan komt hun LDH in het bloed.

  • Inwendige bloeding

    LDH kan verhoogd zijn na een bloeding in het lichaam.

  • Kapotte rode bloedcellen in de buis

    De LDH-concentratie in een rode bloedcel is ongeveer 50 keer hoger dan in serum, dus bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.

LD (Lactaatdehydrogenase): leefstijl en deze waarde

Bij een verhoogd LDH en bloedarmoede is het zinvol haptoglobine, de reticulocyten (jonge rode bloedcellen) en vitamine B12 te laten bekijken.

LD (Lactaatdehydrogenase): veelgestelde vragen

Is er een aparte LDH-grens voor vrouwen?

Een aparte LDH-grens voor volwassen vrouwen gebruiken Star-SHL en Unilabs niet. Star-SHL hanteert vanaf 19 jaar voor vrouwen en mannen dezelfde waarden, zoals 118 tot 251 U/l tussen 19 en 50 jaar. Diagnostiek voor U vermeldt boven de 12 jaar een bovengrens van 247 U/l voor vrouwen en 248 U/l voor mannen.

Wat heeft LDH met het HELLP-syndroom te maken?

Bij het HELLP-syndroom, een zeldzame ernstige vorm van zwangerschapsvergiftiging waarbij rode bloedcellen afbreken, kan een lage verhouding tussen LDH en het enzym ASAT artsen helpen het syndroom van verwante aandoeningen te onderscheiden. Dat staat in een artikel van Phillips en Henderson in American Family Physician (2018).

Waarom wordt haptoglobine naast LDH gemeten?

Haptoglobine wordt naast LDH gemeten omdat dit eiwit vrijgekomen hemoglobine bindt en daalt wanneer rode bloedcellen in het lichaam afbreken. Volgens een artikel van Tefferi en anderen uit 2005 doet een laag haptoglobine samen met een verhoogd LDH in het algemeen aan hemolyse denken. Ook naast een verhoogd indirect bilirubine (een afbraakproduct van hemoglobine) of naast meer reticulocyten (jonge rode bloedcellen) wijst een laag haptoglobine die kant op.

LD (Lactaatdehydrogenase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: LDH, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-07 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. Star-SHL, Labbepalingen: LD(H), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-07 (opgehaald 2026) star-shl.nl

Zie Lunarahealth vaker in Google

Voeg ons toe als voorkeursbron. Google laat onze artikelen dan vaker zien in je zoekresultaten en in AI-overzichten. Je kunt dit op elk moment weer uitzetten.

Dat lukte niet. Probeer het opnieuw.

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Gezondheidscheck

Uitgebreide Gezondheidscheck

Ons breedste panel: CBC, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en HbA1c.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol Leverfunctietest Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Vrij T3 (Trijodothyronine) Ferritine HDL Cholesterol Klein Bloedbeeld LDL/HDL-ratio
€259,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

LD (Lactaatdehydrogenase)

€10,-