Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Alkalische fosfatase bij vrouwen: zwangerschap, de pil en de waarde

Alkalische fosfatase is een enzym dat volgens de Cleveland Clinic in de lever, de galwegen, de botten, de nieren en de darmen zit, en tijdens een zwangerschap ook in de placenta. Een enzym is een eiwit in een cel waardoor bepaalde lichaamsprocessen kunnen plaatsvinden; in het bloed komt dit enzym vooral uit de lever en de botten.

Tijdens de zwangerschap kan de waarde volgens de Cleveland Clinic hoger zijn, en zwangerschapscholestase, een leverziekte die laat in de zwangerschap kan ontstaan, staat bij die bron tussen de leveroorzaken van een hoge waarde, en een te lage waarde kan volgens die bron onder meer passen bij een traag werkende schildklier. Hoe hoog de alkalische fosfatase is, blijkt alleen uit een bloedtest.

Unilabs hanteert voor vrouwen van 19 tot 50 jaar 38 tot 123 U/l en voor vrouwen van 51 tot 65 jaar 48 tot 142 U/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

Alkalische fosfatase is een enzym dat in het bloed vooral uit de lever en de botten komt. Een hoge waarde kan volgens de Cleveland Clinic wijzen op een leverziekte of een botaandoening, een lage waarde onder meer op ondervoeding.

  • Voor alkalische fosfatase hanteren Star-SHL en Unilabs bij mannen van 19 tot en met 50 jaar 45 tot 128 U/l en bij vrouwen van die leeftijd 38 tot 123 U/l.
  • Certe hanteert voor alkalische fosfatase boven 19 jaar minder dan 115 U/l bij mannen en minder dan 98 U/l bij vrouwen; Diagnostiek voor U boven 18 jaar 40 tot 120 U/l.
  • Een iso-enzymtest kan volgens de Cleveland Clinic laten zien of alkalische fosfatase uit de lever of uit de botten komt.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
38 209 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Vrouw · 6–12 jaar 107–209 u/l
107 209
Vrouw · 13–18 jaar 44–149 u/l
44 149
Vrouw · 19–50 jaar 38–123 u/l
38 123
Vrouw · 51–65 jaar 48–142 u/l
48 142
Vrouw · 66–80 jaar 47–138 u/l
47 138
Vrouw · 81 jaar en ouder 45–146 u/l
45 146
38 209 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Alkalische Fosfatase: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 38–123 U/l
38 123
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 48–142 U/l
48 142
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 47–138 U/l
47 138
Star-shl · Vrouw · 81 jaar en ouder 45–146 U/l
45 146
Unilabs · Vrouw · 19–50 jaar 38–123 U/l
38 123
Unilabs · Vrouw · 51–65 jaar 48–142 U/l
48 142
Unilabs · Vrouw · 66–80 jaar 47–138 U/l
47 138
Unilabs · Vrouw · 81 jaar en ouder 45–146 U/l
45 146
Certe · Vrouw · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 98 U/L
98
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder 40–120 U/L
40 120
0 160,6 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Alkalische Fosfatase: wat deze test meet

Een meting van alkalische fosfatase geeft de hoeveelheid van het enzym in U/l, en Unilabs geeft vrouwen per leeftijdsgroep een eigen grens, zoals 47 tot 138 U/l van 66 tot 80 jaar.

Alkalische Fosfatase: waarom deze waarde ertoe doet

Alkalische fosfatase is van belang in de zwangerschap, omdat een verhoging dan volgens de Cleveland Clinic kan samenhangen met de placenta, maar ook met zwangerschapscholestase.

Alkalische Fosfatase: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Volledig Metabool Onderzoek · €149,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Alkalische Fosfatase: wanneer is meten zinvol?

Klachten van een mogelijke leverziekte, zoals geelzucht, buikpijn vooral aan de rechterkant, of donkere urine en lichte ontlasting, zijn volgens de Cleveland Clinic een reden waarom een zorgverlener een ALP-test kan aanvragen.

Alkalische Fosfatase: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een te lage alkalische fosfatase is volgens de Cleveland Clinic zeldzamer dan een verhoging en kan onder meer passen bij hypothyreoïdie, een te traag werkende schildklier, en bij zeldzame erfelijke aandoeningen zoals hypofosfatasie.

Hoge waarden

Zwangerschap, de anticonceptiepil en de leeftijd kunnen de alkalische fosfatase volgens de Cleveland Clinic beïnvloeden zonder dat er een aandoening is. Een hoge waarde kan volgens die bron ook wijzen op zwangerschapscholestase, hepatitis of een botaandoening.

Alkalische Fosfatase: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Ondervoeding

    Ondervoeding kan een lage alkalische fosfatase geven, die minder vaak voorkomt dan een hoge.

  • Tekort aan zink of magnesium

    Een tekort aan zink of aan magnesium kan een lage alkalische fosfatase geven.

  • Traag werkende schildklier (hypothyreoïdie)

    Een traag werkende schildklier kan een lage alkalische fosfatase geven.

  • Zeldzame erfelijke aandoeningen, zoals hypofosfatasie

    Zeldzame erfelijke aandoeningen, waaronder hypofosfatasie en de ziekte van Wilson, kunnen een lage alkalische fosfatase geven.

Wat de waarde verhoogt

  • Vernauwde of afgesloten galwegen

    Een vernauwde galweg, of een galweg die door kanker wordt afgesloten, kan een hoge alkalische fosfatase uit de lever geven.

  • Leverontsteking (hepatitis) of levercirrose

    Hepatitis, een ontsteking van de lever, en levercirrose kunnen een hoge alkalische fosfatase geven.

  • Zwangerschapscholestase

    Zwangerschapscholestase is een leverziekte die laat in de zwangerschap kan ontstaan en een hoge alkalische fosfatase kan geven.

  • Genezende botbreuk

    Een botbreuk die geneest, kan een hoge alkalische fosfatase uit bot geven.

  • Botziekten zoals de ziekte van Paget of osteomalacie

    De ziekte van Paget, een zeldzame chronische botziekte, en osteomalacie, die de botten verzwakt, kunnen een hoge alkalische fosfatase uit bot geven.

Alkalische Fosfatase: leefstijl en deze waarde

Vertel uw huisarts bij een afwijkende alkalische fosfatase of u zwanger bent of de pil gebruikt, omdat beide de waarde volgens de Cleveland Clinic kunnen beïnvloeden.

Alkalische Fosfatase: veelgestelde vragen

Is alkalische fosfatase hoger tijdens de zwangerschap?

Alkalische fosfatase kan tijdens de zwangerschap volgens de Cleveland Clinic hoger zijn, omdat het enzym ook in de placenta voorkomt.

Alkalische Fosfatase: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  6. Cleveland Clinic Health Library, Alkaline Phosphatase (ALP), my.clevelandclinic.org, geraadpleegd 2026-10-18 (opgehaald 2026) my.clevelandclinic.org

Zie Lunarahealth vaker in Google

Voeg ons toe als voorkeursbron. Google laat onze artikelen dan vaker zien in je zoekresultaten en in AI-overzichten. Je kunt dit op elk moment weer uitzetten.

Dat lukte niet. Probeer het opnieuw.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Alkalische Fosfatase

€8,-