Provera bijwerkingen zijn meestal mild en verdwijnen weer als de kuur klaar is. De meest genoemde zijn een opgeblazen gevoel, gevoelige borsten, hoofdpijn, stemmingswisselingen en misselijkheid. Provera is de merknaam van medroxyprogesteron, een synthetisch progestageen dat je meestal een korte periode slikt, vaak tien tot veertien dagen.
Het middel wordt in Nederland niet als anticonceptie voorgeschreven. Het wordt gebruikt om een menstruatie op gang te brengen als die lang wegblijft, om hevig of onregelmatig bloedverlies te dempen, of als onderdeel van hormoontherapie. Wat je precies merkt, hangt af van de dosering en van de reden waarvoor je het krijgt.
Wat doet medroxyprogesteron in je lichaam?
Medroxyprogesteron bootst progesteron na, het hormoon dat je eierstok na de eisprong maakt. Het baarmoederslijmvlies wordt daardoor omgebouwd van de opbouwende fase naar de rijpe fase. Stop je met de tabletten, dan valt die hormoonsteun weg en stoot het slijmvlies zich af. Dat is de onttrekkingsbloeding.
Belangrijk verschil met de pil: Provera onderdrukt je eisprong niet betrouwbaar. Je kunt tijdens een kuur dus gewoon zwanger worden. Wie anticonceptie nodig heeft, heeft daar een ander middel voor nodig.
Welke Provera bijwerkingen komen het vaakst voor?
De klachten hieronder staan in het Farmacotherapeutisch Kompas en in de bijsluiter. Ze zijn bij de meeste vrouwen mild en tijdelijk. Hoe vaak iets voorkomt verschilt per persoon en per dosering.
| Bijwerking | Hoe het meestal verloopt | Wanneer het opvalt |
|---|---|---|
| Opgeblazen gevoel, vocht vasthouden | Mild, verdwijnt na de kuur | Vanaf de eerste dagen |
| Gevoelige of gespannen borsten | Mild, tijdelijk | Eerste week |
| Hoofdpijn | Meestal licht | Wisselend |
| Stemmingswisselingen, somberheid | Wisselend, soms reden om te stoppen | Tweede week |
| Misselijkheid | Mild, minder bij inname met eten | Eerste dagen |
| Tussentijds bloedverlies | Kan tijdens de kuur optreden | Wisselend |
| Onttrekkingsbloeding | Verwacht effect, geen bijwerking | 2 tot 7 dagen na de laatste tablet |
Neem contact op met je arts bij pijn op de borst, kortademigheid, een pijnlijk of gezwollen been, plotselinge hevige hoofdpijn of veranderingen in je zicht. Dat zijn zeldzame klachten, maar ze horen dezelfde dag beoordeeld te worden.
Waarom is die bloeding na de kuur interessant?
Dit is het stukje dat op de meeste Nederlandse pagina's ontbreekt. Een onttrekkingsbloeding vertelt iets. Om slijmvlies te kunnen afstoten, moet er eerst slijmvlies zijn opgebouwd, en dat opbouwen doet oestrogeen.
Grofweg zijn er twee uitkomsten, en ze wijzen in verschillende richtingen.
| Uitkomst | Wat dat suggereert | Wat een arts vaak als volgende stap bespreekt |
|---|---|---|
| Wel een bloeding | Er is oestrogeen actief geweest en de baarmoeder reageert | Kijken waarom de eisprong uitblijft |
| Geen bloeding | Mogelijk weinig oestrogeen, of een andere oorzaak in de baarmoeder | Verder onderzoek naar de oorzaak |
Dit is een aanwijzing, geen diagnose. De uitslag hangt ook af van de dosering en van hoe lang je de tabletten hebt geslikt. Bespreek de uitkomst daarom altijd met de arts die de kuur heeft voorgeschreven.
Wat kun je rond een Provera kuur laten meten?
Blijft je menstruatie weg, dan is de vraag meestal niet of Provera werkt, maar waarom je cyclus stilligt. Een bloedonderzoek hormonen vrouw meet FSH, LH, oestradiol en prolactine, en die combinatie helpt onderscheid maken tussen de gebruikelijke oorzaken.
Meet bij voorkeur voordat je met de kuur begint, of ruim erna. Tijdens de tabletten meet je vooral het effect van het middel zelf. Kijk voor de bredere context ook naar anticonceptie en je hormonen, en naar wat desogestrel met je cyclus doet als je het verschil met een doorlopend progestageen wilt begrijpen.
Wie kan Provera beter niet gebruiken?
Er zijn situaties waarin medroxyprogesteron wordt afgeraden. Denk aan een bekende of vermoede zwangerschap, onverklaard vaginaal bloedverlies dat nog niet is uitgezocht, een doorgemaakte trombose of longembolie, ernstige leverziekte, en borstkanker of een sterk vermoeden daarvan.
Vertel je arts ook welke andere medicijnen je slikt. Sommige middelen tegen epilepsie en bepaalde antibiotica versnellen de afbraak, waardoor er minder werkzame stof overblijft dan bedoeld. Het Farmacotherapeutisch Kompas houdt die interacties bij, en je apotheek controleert ze bij het uitgeven.
Veelgestelde vragen
Is Provera anticonceptie?
Nee. Provera in tabletvorm onderdrukt de eisprong niet betrouwbaar en beschermt je niet tegen zwangerschap. Verwar het niet met de prikpil, die een veel hogere dosis van een verwante stof gebruikt en wel als anticonceptie werkt.
Hoe lang na Provera komt de bloeding?
Meestal binnen twee tot zeven dagen na de laatste tablet. Komt er na twee weken nog niets, neem dan contact op met je arts.
Word je dik van Provera?
Veel vrouwen merken vooral vocht vasthouden en een opgeblazen gevoel, en dat verdwijnt na de kuur. Een korte kuur is te kort om substantieel gewicht te veranderen.
Kun je zwanger worden tijdens Provera?
Ja. Gebruik anticonceptie als je een zwangerschap wilt voorkomen.
Bronnen
- Farmacotherapeutisch Kompas, monografie medroxyprogesteron, geraadpleegd 2026
- NHG-Standaard Amenorroe, Nederlands Huisartsen Genootschap
- NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies, Nederlands Huisartsen Genootschap
- Thuisarts.nl, informatie over het uitblijven van de menstruatie
- World Health Organization, Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use
Bij elke bloedtest krijg je een beoordeling van een BIG-geregistreerde arts. Overleg over behandeling altijd met je eigen huisarts.
Auteur
Lunarahealth
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid