PMS (premenstrueel syndroom) is een verzameling lichamelijke en emotionele klachten in de week tot anderhalve week voor je menstruatie. Naar schatting herkent tot 3 op de 4 vrouwen lichte vorm hiervan, en bij een deel zijn de klachten zo sterk dat ze het dagelijks leven raken. Zodra de menstruatie begint, zakken de klachten meestal snel weg.
Ik merk dat veel vrouwen hun PMS-klachten lang afdoen als iets dat erbij hoort. Soms is dat ook zo, maar als je elke maand een paar dagen niet jezelf bent, mag je dat serieus nemen.
Hieronder lees je welke klachten bij PMS passen, wat de oorzaak lijkt, wat kan helpen en wanneer verder kijken zinvol is.
Wat zijn de symptomen van PMS?
PMS-klachten zijn deels lichamelijk en deels emotioneel, en komen terug in de tweede helft van je cyclus. Denk aan een opgeblazen gevoel, gevoelige borsten, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen. Het kenmerkende is de timing: de klachten komen voor de menstruatie en verdwijnen erna.
Klachten die vaak bij PMS passen:
- Prikkelbaarheid, somberheid of stemmingswisselingen
- Een opgeblazen gevoel of vasthouden van vocht
- Gevoelige of gespannen borsten
- Hoofdpijn, vermoeidheid of slecht slapen
- Trek in zoet of zout
Het patroon is belangrijker dan een losse klacht. Komen de klachten elke maand op ongeveer hetzelfde moment en zakken ze weg met je menstruatie, dan past dat bij PMS.
Wat veroorzaakt PMS?
De precieze oorzaak van PMS is niet volledig bekend, maar de gevoeligheid voor de normale schommelingen van oestrogeen en progesteron lijkt een grote rol te spelen. Het gaat dus niet zozeer om een afwijkende hormoonwaarde, maar om hoe je lichaam en brein op de wisselingen reageren.
Na de eisprong stijgt progesteron en daalt het daarna weer richting je menstruatie. Bij gevoelige vrouwen lijkt juist die daling samen te hangen met de klachten. Dat verklaart waarom PMS zich vooral in de tweede helft van de cyclus laat voelen.
Wil je beter begrijpen hoe deze hormonen door je cyclus heen bewegen? Lees dan je menstruatiecyclus en de hormonen begrijpen.
Wat helpt tegen PMS-klachten?
Er is geen losse pil die PMS bij iedereen oplost, maar verschillende leefstijlstappen kunnen de klachten verzachten. Regelmatig bewegen, voldoende slaap en aandacht voor stress komen in veel adviezen terug. Wat voor jou werkt, verschilt per persoon.
Stappen die volgens richtlijnen kunnen helpen:
- Regelmatig bewegen, ook rustige beweging zoals wandelen
- Voldoende en regelmatige slaap
- Aandacht voor stress, bijvoorbeeld met ademhaling of ontspanning
- Een dagboek bijhouden om je patroon in beeld te brengen
Sommige vrouwen hebben baat bij aanvullende behandeling, bijvoorbeeld via de huisarts. Houden de klachten je dagelijks leven in de greep, bespreek dat dan, want er zijn meer mogelijkheden dan veel vrouwen denken.
PMS, je hormonen en een bloedtest
Een bloedtest stelt PMS niet vast, want PMS herken je aan het patroon, niet aan één afwijkende waarde. Wel kan een hormoontest helpen om andere oorzaken uit te sluiten als je klachten zwaarder of anders zijn dan je verwacht.
Denk aan een trage schildklier of een verstoorde cyclus die op PMS lijkt. De Hormonen Vrouw meet onder andere oestradiol en progesteron, samen met andere hormonen die je cyclus aansturen.
Past je beeld niet bij een onregelmatige cyclus maar twijfel je over de oorzaak? Lees dan onze pillar over onregelmatige menstruatie en welke hormonen je test.
Wanneer is het meer dan PMS?
PMS is vervelend maar meestal goed te dragen. Als de klachten elke maand zo sterk zijn dat je relaties, werk of dagelijks functioneren eronder lijden, kan er sprake zijn van PMDD, een zwaardere vorm. Dat is een reden om hulp te zoeken.
Let op deze signalen:
- Sterke somberheid, angst of prikkelbaarheid die je leven ontwricht
- Klachten die elke cyclus terugkomen en duidelijk wegtrekken na je menstruatie
- Het gevoel dat je een paar dagen per maand jezelf niet bent
Herken je dit? Lees dan ons artikel over PMDD herkennen: meer dan gewone PMS en bespreek je klachten met je huisarts.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of ik PMS heb?
Het kenmerk van PMS is de timing: klachten in de tweede helft van je cyclus die wegtrekken zodra je menstruatie begint. Een paar maanden je klachten bijhouden in een dagboek maakt dit patroon vaak duidelijk.
Kan ik PMS laten testen met bloed?
Niet rechtstreeks. PMS herken je aan het patroon, niet aan één hormoonwaarde. Een bloedtest kan wel helpen om andere oorzaken uit te sluiten als je klachten zwaar of ongewoon zijn.
Helpt voeding tegen PMS?
Regelmatige maaltijden en aandacht voor je hele leefstijl kunnen klachten verzachten, al verschilt het effect per persoon. Er is geen enkel voedingsmiddel dat PMS bij iedereen oplost. Houd je patroon bij om te zien wat voor jou werkt.
Bronnen
- NHG. NHG-Standaard Premenstrueel syndroom (PMS). Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via richtlijnen.nhg.org.
- Thuisarts.nl. Ik heb PMS (klachten voor mijn menstruatie). Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via thuisarts.nl.
- NHG. NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via richtlijnen.nhg.org.
Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts.
Tags
Auteur
