Tijdens de overgang en bij een trage schildklier overlappen de klachten sterk: vermoeidheid, gewichtstoename, stemmingswisselingen en slecht slapen horen bij allebei. Daardoor wordt een trage schildklier rond je vijftigste makkelijk aangezien voor "gewoon de overgang". Het verschil maak je niet op gevoel, maar met bloedwaarden: TSH en vrije T4 voor de schildklier, FSH en oestradiol voor de overgang.
Beide kunnen tegelijk spelen, en juist dan is het waardevol om te weten wat wat veroorzaakt. Hieronder lees je hoe je ze uit elkaar houdt.
Waarom lijken overgang en schildklier zo op elkaar?
Je geslachtshormonen en je schildklier werken samen. Oestrogeen beïnvloedt hoeveel schildklierhormoon vrij beschikbaar is in je bloed, en die balans verschuift tijdens de overgang (Krassas et al., 2010). Bovendien neemt het risico op een trage schildklier toe met de leeftijd, precies in de periode dat de overgang speelt.
Het gevolg: twee verschillende oorzaken met bijna dezelfde klachten. Lees voor de schildklierkant onze uitleg over trage schildklier symptomen bij vrouwen.
Overgangsklacht of schildklier? Een vergelijking
Sommige klachten wijzen iets sterker naar de overgang, andere naar de schildklier. De tabel helpt je het onderscheid te maken; zekerheid geeft alleen een bloedtest.
| Klacht | Past bij overgang | Past bij trage schildklier |
|---|---|---|
| Opvliegers en nachtzweten | Ja, kenmerkend | Zelden |
| Het constant koud hebben | Minder typisch | Ja, kenmerkend |
| Onregelmatige menstruatie | Ja | Kan, vaak heviger |
| Gewichtstoename | Vaak | Vaak |
| Droge huid en haaruitval | Kan | Ja, kenmerkend |
Zie je vooral opvliegers, dan ligt de overgang voor de hand. Heb je het juist constant koud met een droge huid, dan verdient de schildklier aandacht. Bij twijfel meet je allebei.
Welke waarden geven duidelijkheid?
Voor de schildklier kijk je naar TSH en vrije T4. Voor de overgang naar FSH en oestradiol. Worden ze samen gemeten, dan zie je in één keer welke kant je klachten op wijzen, of dat beide meespelen.
Lees voor de overgangskant welke hormonen je rond de overgang laat prikken. Veel hormoonpanels voor vrouwen nemen TSH standaard mee, juist vanwege deze overlap.
Wat als beide meespelen?
Het komt voor dat een vrouw in de overgang óók een trage schildklier ontwikkelt. Dan helpt het om te weten welk deel van je klachten waardoor komt, zodat een vervolgstap gericht is. Een trage schildklier in de overgang vraagt soms aparte aandacht naast de overgang zelf.
Bij Lunara meet de Menopauze test de overgangshormonen, en kun je de schildklierwaarden meenemen voor een vollediger beeld. Dit artikel hoort bij ons overzicht van schildklier symptomen bij vrouwen.
Veelgestelde vragen
Begint een trage schildklier vaker rond de overgang?
Het risico op een trage schildklier stijgt met de leeftijd, dus rond de overgang komt het relatief vaak aan het licht. Of het echt door de overgang komt, is niet altijd te zeggen; een bloedtest geeft duidelijkheid over de waarden.
Kan ik allebei tegelijk laten testen?
Ja. Schildklierwaarden (TSH, vrije T4) en overgangshormonen (FSH, oestradiol) kunnen in één bloedafname worden gemeten. Zo hoef je niet twee keer te prikken om het onderscheid te maken.
Helpt hormoontherapie ook bij schildklierklachten?
Hormoontherapie richt zich op overgangsklachten, niet op de schildklier. Als je klachten (deels) door de schildklier komen, vraagt dat om een eigen aanpak. Bespreek dit met je huisarts.
Bronnen
- NHG-Standaard Schildklieraandoeningen (M31). Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via nhg.org.
- Krassas GE, Poppe K, Glinoer D. Thyroid function and human reproductive health. Endocr Rev. 2010;31(5):702-755. PMID: 20573783.
- Chaker L, Bianco AC, Jonklaas J, Peeters RP. Hypothyroidism. Lancet. 2017;390(10101):1550-1562. PMID: 28336049.
Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts.
Tags
Auteur
