Spiraal plaatsen pijn: wat je stap voor stap kunt verwachten

Spiraal plaatsen pijn duurt bij de meeste vrouwen minder dan een minuut, maar kan in die minuut fel zijn. De scherpste pijn zit op twee momenten: het aanhaken van de baarmoedermond en het inbrengen van het spiraaltje zelf. Daarna blijft er meestal een krampend gevoel over dat lijkt op een zware menstruatie.

Hoe erg het is, verschilt sterk per persoon. Vrouwen die nog niet bevallen zijn ervaren het gemiddeld als heftiger, maar dat is een gemiddelde en geen voorspelling voor jou. Wat wel helpt, is precies weten wat er gebeurt en wanneer.

Wat gebeurt er stap voor stap, en wat voel je?

Stap 3 tot en met 5 zijn samen vaak korter dan een minuut. Dat is de kern van de ervaring: kort, maar geconcentreerd.

Hoe lang blijft de pijn na het plaatsen?

De felle pijn zakt meestal binnen enkele minuten. Wat overblijft zijn krampen die aanvoelen als een stevige menstruatie, en die duren bij de meeste vrouwen een paar uur tot een dag.

Daarna kun je nog weken lang af en toe krampen of onregelmatig bloedverlies houden, vooral in de eerste drie maanden. Dat hoort bij de gewenningsperiode en zegt niets over of het spiraaltje goed zit.

Wat kun je vooraf met je arts bespreken?

Dit is het deel dat op veel Nederlandse pagina's ontbreekt: pijnstilling bij het plaatsen is bespreekbaar, en je mag erom vragen. Internationale richtlijnen zijn de laatste jaren explicieter geworden dat de pijn bij deze ingreep lang is onderschat.

Wat er mogelijk is verschilt per praktijk. Onderwerpen die je zelf kunt aansnijden zijn een ontstekingsremmende pijnstiller vooraf, een plaatselijke verdoving van de baarmoedermond, en de mogelijkheid om het in het ziekenhuis onder verdoving te laten doen als eerdere pogingen niet lukten of als je veel angst hebt.

Vraag ook hoeveel tijd er voor de afspraak staat. Een afspraak met ruimte erin verloopt rustiger dan een die tussen twee spreekuren geperst is.

Wat helpt praktisch op de dag zelf?

Eet van tevoren, want een lege maag maakt duizeligheid en flauwvallen waarschijnlijker. Neem iemand mee als je kunt, en plan er geen drukke middag achteraan. Een kruik en een rustige avond doen vaak meer dan mensen verwachten.

Sommige vrouwen worden na afloop even licht in het hoofd of misselijk. Dat komt door prikkeling van de nervus vagus, gaat vanzelf over en is geen teken dat er iets mis is. Blijf gewoon even liggen tot het zakt.

Wanneer neem je contact op?

Bel je arts bij koorts, aanhoudende hevige buikpijn die niet zakt met gewone pijnstilling, riekende afscheiding, of als je de draadjes niet meer voelt terwijl je ze eerder wel voelde. Dat zijn zeldzame situaties, maar ze horen beoordeeld te worden.

Hevig bloedverlies dat maanden aanhoudt is een aparte categorie. Dat is geen spoed, maar het kost wel ijzer. Merk je vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning of haaruitval, dan is een ferritine bloedonderzoek een logische controle. Lees ook hormoonspiraal bijwerkingen en koperspiraal ervaringen voor wat normaal is per type.

Veelgestelde vragen

Hoeveel ibuprofen neem je voor het plaatsen van een spiraal?

Dat is iets om met je arts of apotheker af te spreken, want het hangt af van je gezondheid en van wat je verder gebruikt. Vraag er bij het maken van de afspraak naar, dan weet je het op tijd.

Doet een spiraal plaatsen meer pijn als je geen kinderen hebt gehad?

Gemiddeld wel, omdat de baarmoedermond dan nauwer is. Het is geen reden om ervan af te zien, en soms wordt een kleiner model gekozen.

Hoe lang blijf je bloeden na het plaatsen?

Licht bloedverlies gedurende enkele dagen is gewoon. Onregelmatig bloedverlies in de eerste drie tot zes maanden komt daarna nog vaak voor.

Kun je een spiraal onder narcose laten plaatsen?

Dat kan in het ziekenhuis, meestal als eerdere pogingen niet lukten of bij veel angst. Bespreek het met je huisarts als je denkt dat je dit nodig hebt.

Bronnen

• NHG-Standaard Anticonceptie, Nederlands Huisartsen Genootschap
• Thuisarts.nl, informatie over het plaatsen van een spiraal
• Farmacotherapeutisch Kompas, monografieën levonorgestrel-IUD en koper-IUD
• World Health Organization, Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use
• Cochrane Database of Systematic Reviews, reviews over pijnbestrijding bij het plaatsen van een IUD

Bij elke bloedtest krijg je een beoordeling van een BIG-geregistreerde arts. Overleg over behandeling altijd met je eigen huisarts.