Anticonceptiepleister (Evra): ervaringen en hoe de pleister werkt

Evra pleister ervaringen komen bijna altijd op hetzelfde neer: het weekritme is een verademing voor iedereen die de pil vergeet. Eén pleister per week, drie weken achter elkaar, dan een pleistervrije week. Maar er is een tweede kant die zelden verteld wordt: van alle combinatiemethodes geeft de pleister de meeste oestrogeenblootstelling.

Ongeveer 3,4 keer zoveel als de ring, om precies te zijn.

Dat getal komt uit farmacokinetisch onderzoek (PMID 16102549) en het verklaart veel van wat vrouwen melden. Hieronder de ervaringen, de praktische valkuilen en de vergelijking met pil en ring.

Hoe werkt de anticonceptiepleister?

De pleister geeft door je huid heen twee hormonen af, norelgestromin en ethinylestradiol, die samen je eisprong stilleggen. Je plakt hem op je buik, bil, bovenarm of rug, en vervangt hem wekelijks op een vaste dag. Na drie pleisterweken volgt een week zonder, waarin je een onttrekkingsbloeding krijgt.

De betrouwbaarheid is vergelijkbaar met de pil: rond de 9 zwangerschappen per 100 vrouwen per jaar in typisch gebruik (PMID 21477680). Het voordeel zit in het ritme: één keer per week iets onthouden gaat de meeste mensen beter af dan zeven keer.

Wat melden vrouwen over de Evra pleister?

Het gemak voorop. Vrouwen die van de pil kwamen omdat ze die steeds vergaten, beschrijven de overstap vaak als rust in hun hoofd. De pleister blijft bij de meeste vrouwen goed zitten, ook onder de douche en bij het sporten.

De minpunten zijn ook consistent. Huidirritatie op de plakplek is de meest genoemde klacht, gevolgd door gevoelige borsten, hoofdpijn en misselijkheid in de eerste maanden. Veel vrouwen wisselen daarom bewust van plakplek per week. Loslatende randjes na een paar dagen komen voor, zeker bij crème of olie op de huid.

Neem een vrouw van 24 die haar pil gemiddeld twee keer per maand vergat en daardoor feitelijk rond de 9 op die betrouwbaarheidsschaal zat. Voor haar kan de pleister per saldo betrouwbaarder uitpakken, ook al is het middel op papier gelijkwaardig. De methode die je volhoudt wint.

Is de pleister zwaarder dan de pil?

In oestrogeenblootstelling: ja. In het vergelijkende onderzoek van van den Heuvel lag de totale blootstelling aan ethinylestradiol bij de pleister ongeveer 3,4 keer hoger dan bij de NuvaRing, en ook duidelijk boven een pil met 30 microgram (PMID 16102549). Dat kan verklaren waarom oestrogene bijwerkingen zoals gespannen borsten bij de pleister soms nadrukkelijker voelen.

Voor trombose geldt hetzelfde verhaal als bij elke combinatiemethode: het risico ligt iets hoger dan zonder hormonen, en methodes buiten de levonorgestrelpillen laten in het Deense cohortonderzoek veelal hogere cijfers zien (PMID 22027398). Het absolute risico blijft voor de meeste vrouwen klein; je huisarts weegt je persoonlijke factoren mee.

Hoe de ring in de praktijk bevalt, staat in NuvaRing ervaringen. Alle methodes naast elkaar vind je in anticonceptie soorten.

Wat doe je als de pleister loslaat?

Zit hij minder dan 24 uur los, dan mag je hem volgens de bijsluiter opnieuw vastdrukken of direct vervangen; je bescherming blijft dan intact. Zit hij langer dan 24 uur los, of weet je het niet zeker, plak dan een nieuwe en gebruik een week extra bescherming. Twijfel je, dan zijn de bijsluiter en je huisarts of apotheek leidend, niet je gevoel.

Praktische tip uit de ervaringen: plak op schone, droge huid zonder bodylotion, en druk de randen tien seconden goed aan.

Wat doet de pleister met je hormoonwaarden?

Hetzelfde als andere oestrogeenmethodes, maar dan sterker: ethinylestradiol zet je lever aan tot meer SHBG, het eiwit dat testosteron bindt. Een hormoonuitslag tijdens pleistergebruik weerspiegelt dus deels de pleister, niet alleen jou. Gezien de hogere oestrogeenblootstelling is dat effect hier eerder groter dan kleiner.

Wil je je eigen basiswaarden kennen, dan telt het meetmoment. Met het hormonen vrouw bloedonderzoek laat je waarden zoals SHBG, testosteron en oestradiol meten, met beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. De volledige uitleg staat in anticonceptie en je hormonen.

Veelgestelde vragen

Mag je met de pleister zwemmen en naar de sauna?

Zwemmen en douchen zijn geen probleem; de pleister is daarop ontworpen. Bij langdurige hitte zoals sauna melden sommige vrouwen eerder loslatende randen. Controleer hem daarna even.

Is de anticonceptiepleister zichtbaar?

Het is een huidkleurige pleister van enkele centimeters. Op de bil of onderbuik valt hij onder kleding weg; op de bovenarm is hij zichtbaar in de zomer.

Wordt de Evra pleister vergoed?

Anticonceptie wordt in Nederland tot je 21e vergoed vanuit de basisverzekering, daarna meestal niet. Check je polis en eventueel je aanvullende verzekering.

Bronnen

• van den Heuvel MW, et al. Comparison of ethinylestradiol pharmacokinetics in three hormonal contraceptive formulations: the vaginal ring, the transdermal patch and an oral contraceptive. Contraception. 2005;72(3):168-74. PMID 16102549.
• Lidegaard Ø, et al. Risk of venous thromboembolism from use of oral contraceptives containing different progestogens and oestrogen doses. BMJ. 2011;343:d6423. PMID 22027398.
• Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397-404. PMID 21477680.
• Thuisarts.nl en Farmacotherapeutisch Kompas, informatie over de anticonceptiepleister.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.