Nierfunctie
Creatinine, eGFR en BUN: belangrijke niermarkers.
De eGFR-formules zijn niet gevalideerd tijdens de zwangerschap. De nierfiltratie stijgt in die periode met 40 tot 50 procent. Deze pagina legt uit wat uw eGFR waarde betekent in verschillende levensfasen. Ook leest u waarom eiwit in de urine soms meer zegt.
Beoordeling door arts inbegrepen
| Uitslag | Waarde (ml/min/1,73m²) |
|---|---|
| G5 – nierfalen | < 15 |
| G4 – ernstig afgenomen | 15–30 |
| G3b – matig tot ernstig afgenomen | 30–45 |
| G3a – mild tot matig afgenomen | 45–60 |
| G2 – mild afgenomen | 60–90 |
| G1 – normaal of hoog | ≥ 90 |
De eGFR wordt niet beoordeeld met één normaalwaarde, maar met de stadia G1 tot en met G5 uit de richtlijn Chronische nierschade (NHG/NIV, naar KDIGO). De waarde is een schatting: hij wordt met de CKD-EPI-formule berekend uit het kreatinine in uw bloed, uw leeftijd en uw geslacht. Het stadium alleen zegt nog niet of er nierschade is: daarvoor kijkt de arts ook naar de albumine-creatinineratio (ACR) in de urine, en of een afwijking ten minste 3 maanden aanhoudt. Ook bij stadium G1-G2 kan er nierschade zijn als de albuminurie verhoogd is; met een normale albuminurie geldt G1-G2 als geen chronische nierschade (samen circa 88% van de bevolking). Bij een eGFR onder de 60 die langer dan 3 maanden bestaat, spreekt men van chronische nierschade en past de huisarts zo nodig medicatiedoseringen aan. Bespreek uw uitslag met uw huisarts.
Bron: NHG Referentiepopulatie: Alle volwassenen (KDIGO/NHG-stadiëring, leeftijdsonafhankelijk)
Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
De formule achter uw eGFR waarde bevat uw geslacht als variabele. Dat is geen aanname over nieren van vrouwen. Het corrigeert voor spiermassa, want creatinine komt uit spierweefsel. Vrouwen hebben gemiddeld minder spiermassa dan mannen. Zonder die correctie zou de uitslag structureel scheef staan.
Er zit een keerzijde aan. Bij een tengere vrouw met weinig spiermassa kan de waarde te gunstig uitvallen. De nier filtert dan minder dan het getal suggereert. De CKD-EPI-formule uit 2021 en de nieuwere EKFC-formule delen die beperking.
Het onderliggende kreatinine laat zien waar het getal vandaan komt. Cystatine C omzeilt de spiermassa helemaal.
Tijdens de zwangerschap stijgt de nierfiltratie fysiologisch met 40 tot 50 procent. De rekenformules zijn voor die situatie nooit gevalideerd. Een eGFR waarde uit een zwangerschapscontrole is daarom lastig te duiden. Het creatinine daalt in die periode juist. Een waarde die buiten de zwangerschap normaal lijkt, kan tijdens de zwangerschap hoog zijn.
Na een zwangerschap met pre-eclampsie verdient de nier blijvend aandacht. Het risico op latere nierschade en hart- en vaatziekten ligt hoger. In die nacontrole telt de hoeveelheid eiwit in de urine zwaar mee. Schade kan daar zichtbaar worden terwijl de eGFR nog normaal is.
Rond de overgang verandert er niets specifieks aan de nierfunctie. De geleidelijke daling met de leeftijd loopt gewoon door.
Buiten de zwangerschap wordt de eGFR meestal meeberekend bij regulier bloedonderzoek. Bij diabetes, hoge bloeddruk of nierziekte in de familie is dat extra zinvol. Na pre-eclampsie hoort nierfunctie bij de langetermijncontrole.
Beoordeel een eenmalige lage waarde nooit als diagnose. Pas drie maanden dezelfde uitslag telt mee. Vraag ernaar of ook het eiwit in de urine is bepaald.
Twijfelt uw arts of het getal bij uw lichaamsbouw past, dan biedt cystatine C uitkomst. Bespreek een afwijkende uitslag altijd persoonlijk met uw arts.
Aanhoudende vermoeidheid en weinig energie
Vocht vasthouden in benen, enkels of rond de ogen
Hoge bloeddruk, ook na een zwangerschap
Misselijkheid of minder trek
Moeite met concentreren
Blijvend schuim op de urine
Een hoge waarde is meestal geen reden tot zorg
Tijdens de zwangerschap stijgt de filtratie fysiologisch
Die stijging bedraagt 40 tot 50 procent
De rekenformules zijn voor die situatie niet gevalideerd
Buiten de zwangerschap kan hyperfiltratie op risico wijzen
Lage eGFR duidt op verminderde nierfunctie. Overweeg nefroloog consultatie.
Normale tot hoge eGFR duidt op goede nierfunctie.
Houd bloeddruk en bloedsuiker in de gaten, zeker na een zwangerschap met pre-eclampsie. Vraag bij die nacontrole ook naar eiwit in de urine. Schade laat zich daar vaak eerder zien dan in de eGFR waarde.
Drink voldoende en eet gevarieerd, zonder overdaad aan zout. Wees voorzichtig met langdurig gebruik van NSAID's. Bespreek elk medicijn tijdens een kinderwens of zwangerschap met uw arts of verloskundige.
Boven de 90 geldt als normaal bij jonge volwassenen. Na ongeveer uw veertigste zakt de waarde met circa 1 ml/min per jaar. Rond de 70 jaar is een waarde tussen 70 en 80 heel gewoon. Bij tachtigers past 60 tot 70 vaak nog bij de leeftijd. Een lagere waarde is dus niet automatisch ziekte.
De formules zijn voor de zwangerschap nooit gevalideerd. De nierfiltratie stijgt in die periode fysiologisch met 40 tot 50 procent. Het creatinine daalt daardoor juist. Een waarde die buiten de zwangerschap normaal lijkt, kan tijdens de zwangerschap hoog zijn. Laat de uitslag daarom door uw verloskundige of arts duiden.
Niet omdat nieren van vrouwen anders werken. Creatinine komt uit spierweefsel en vrouwen hebben gemiddeld minder spiermassa. Zonder correctie zou de uitslag structureel scheef staan. De keerzijde is dat bij weinig spiermassa de waarde te gunstig kan uitvallen.
Voeg ons toe als voorkeursbron. Google laat onze artikelen dan vaker zien in je zoekresultaten en in AI-overzichten. Je kunt dit op elk moment weer uitzetten.
Dat lukte niet. Probeer het opnieuw.
Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.
Creatinine, eGFR en BUN: belangrijke niermarkers.
Ons breedste panel: CBC, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en HbA1c.
Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.
Medisch adviseur
Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.
Medisch beleidBeoordeling door arts inbegrepen
Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid)
€7,-
We gebruiken cookies om het sitegebruik te analyseren en de effectiviteit van advertenties te meten.
Privacybeleid