Nierfunctie
Creatinine, eGFR en BUN: belangrijke niermarkers.
Bij het werk van de spieren wordt kreatine afgebroken tot kreatinine, een afvalstof die de nieren volgens de NVKC uit het bloed halen en met de urine afvoeren. Hoeveel kreatinine het lichaam maakt, hangt af van lichaamslengte en spiermassa, en daardoor hebben vrouwen volgens de NVKC veelal een lagere waarde dan mannen.
Een te hoge waarde kan volgens de NVKC wijzen op een probleem met de nieren of hun doorbloeding, en een lage waarde is meestal geen reden voor ongerustheid. Of uw kreatinine afwijkt, laat alleen een bloedtest zien.
Voor vrouwen van 19 tot 50 jaar geeft Star-SHL 46 tot 91 µmol/l en Unilabs 48 tot 91 µmol/l.
Beoordeling door arts inbegrepen
Kreatinine is een afvalstof uit de spieren die de nieren uit het bloed filteren en met de urine afvoeren. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria op 90 of 91 µmol/l voor vrouwen en tussen 104 en 113 µmol/l voor mannen.
Bekijk de waarde die voor jou geldt:
Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.
Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.
Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.
| Geslacht | Leeftijd | Referentiewaarde (umol/l) | Verhouding op schaal |
|---|---|---|---|
| Vrouw | · 6–12 jaar | 38–65 umol/l |
38
65
|
| Vrouw | · 13–18 jaar | 46–83 umol/l |
46
83
|
| Vrouw | · 19–50 jaar | 48–91 umol/l |
48
91
|
| Vrouw | · 51–65 jaar | 48–99 umol/l |
48
99
|
| Vrouw | · 66–80 jaar | 48–113 umol/l |
48
113
|
| Vrouw | · 81 jaar en ouder | 49–132 umol/l |
49
132
|
Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)
Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Check je eigen waarde| Laboratorium | Groep | Referentiewaarde (umol/l) | Verhouding op schaal |
|---|---|---|---|
| Star-shl | · Vrouw · 19–50 jaar | 46–91 µmol/l |
46 91
|
| Star-shl | · Vrouw · 51–65 jaar | 48–99 µmol/l |
48 99
|
| Star-shl | · Vrouw · 66–80 jaar | 48–113 µmol/l |
48 113
|
| Star-shl | · Vrouw · 81 jaar en ouder | 49–132 µmol/l |
49 132
|
| Unilabs | · Vrouw · 19–50 jaar | 48–91 µmol/l |
48 91
|
| Unilabs | · Vrouw · 51–65 jaar | 48–99 µmol/l |
48 99
|
| Unilabs | · Vrouw · 66–80 jaar | 48–113 µmol/l |
48 113
|
| Unilabs | · Vrouw · 81 jaar en ouder | 49–132 µmol/l |
49 132
|
| Certe | · Vrouw · 18 jaar en ouder | 50–90 umol/L |
50 90
|
| Diagnostiek voor U | · Vrouw · 17 jaar en ouder | 49–90 µmol/L |
49 90
|
Bron: Star-shl
Bron: Unilabs
Bron: Certe
Bron: Diagnostiek voor U
Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.
De kreatininetest meet kreatinine in het bloed in micromol per liter (µmol/l), en de laboratoria geven aparte waarden voor vrouwen en mannen. Bij vrouwen loopt de bovengrens bij Star-SHL en Unilabs op met de leeftijd: 99 µmol/l van 51 tot 65 jaar, 113 µmol/l van 66 tot 80 jaar en 132 µmol/l boven 80 jaar.
Kreatinine is een van de drie gegevens waaruit volgens de NVKC de eGFR wordt berekend, een schatting van de nierfiltratie, naast leeftijd en geslacht.
Liever geen zware training vooraf
AanbevolenZware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.
Kreatinine wordt volgens de NVKC ook aangevraagd voorafgaand aan sommige procedures, zoals een CT-scan, waarbij stoffen worden toegediend die de nieren kunnen beschadigen. Daarnaast geeft de kreatininetest volgens de NVKC inzicht in de werking van de nieren, ook bij gezonde mensen tijdens een keuring of check-up.
Een lage kreatinine kan volgens de NVKC optreden bij minder spiermassa, zoals bij bedlegerigheid of ouderdom, en is meestal geen reden voor ongerustheid.
Moeheid, hoofdpijn, slecht of veel slapen en jeuk zijn volgens Thuisarts klachten die kunnen ontstaan bij ernstige nierschade, een van de mogelijke oorzaken van een hoge kreatinine. Volgens de NVKC kan kreatinine ook stijgen door een nierontsteking, schade aan niercellen door een schadelijke stof of een geneesmiddel, een auto-immuunziekte of een belemmerde urineafvoer, zoals door nierstenen, en door minder doorbloeding van de nieren bij uitdroging, hartfalen of shock.
Weinig spiermassa
Bij minder spiermassa, zoals bij lang in bed liggen, na een amputatie of op hoge leeftijd, daalt kreatinine; een lage waarde is meestal geen reden tot zorg.
Zwangerschap
Tijdens de zwangerschap kan kreatinine iets lager zijn.
Minder goed werkende nieren
Een nierontsteking, schade aan de nieren door een giftige stof of een geneesmiddel, een auto-immuunziekte, of een belemmerde urineafvoer door prostaatziekte of nierstenen kan kreatinine verhogen.
Minder bloed naar de nieren
Uitdroging, hartfalen of shock verminderen de doorbloeding van de nieren, en dat kan kreatinine verhogen.
Veel spiermassa of spierschade
Hoeveel kreatinine het lichaam maakt hangt af van lengte en spiermassa, en spierschade, bijvoorbeeld door een ongeluk, verhoogt kreatinine tijdelijk.
Vlees, creatine of testosteron
Creatinesupplementen, veel vlees en testosteron kunnen kreatinine verhogen zonder dat de nieren slechter werken; in één onderzoek bij gezonde volwassen mannen steeg kreatinine binnen 1,5 tot 3,5 uur na 225 gram gekookt vlees met 52 procent, en de stijging hield tot 24 uur aan.
Het antibioticum trimethoprim
Trimethoprim remt de uitscheiding van kreatinine door de nieren, waardoor kreatinine stijgt terwijl de nierfiltratie gelijk blijft.
Bij een afwijkende kreatinine is uw huisarts het aanspreekpunt. Medicijnen zoals diclofenac, ibuprofen of naproxen kunnen volgens Thuisarts soms nierschade geven, net als een nierfilterontsteking of een nierziekte zoals cystenieren.
Kreatinine kan volgens de NVKC tijdens de zwangerschap iets lager zijn: een lichte verlaging van de hoeveelheid kreatinine in het bloed kan dan optreden.
Ja, de normaalwaarde van kreatinine verschilt per laboratorium: Certe noemt voor vrouwen boven 18 jaar 50 tot 90 µmol/l en Diagnostiek voor U voor vrouwen boven 16 jaar 49 tot 90 µmol/l, terwijl Star-SHL en Unilabs per leeftijdsgroep een eigen waarde geven.
Vrouwen hebben volgens de NVKC veelal een lagere kreatinine dan mannen, omdat de aanmaak van kreatinine afhangt van lichaamslengte en spiermassa.
Voeg ons toe als voorkeursbron. Google laat onze artikelen dan vaker zien in je zoekresultaten en in AI-overzichten. Je kunt dit op elk moment weer uitzetten.
Dat lukte niet. Probeer het opnieuw.
Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.
Creatinine, eGFR en BUN: belangrijke niermarkers.
Ons breedste panel: CBC, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en HbA1c.
Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.
Medisch adviseur
Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.
Medisch beleidBeoordeling door arts inbegrepen
Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Kreatinine
€7,-
We gebruiken cookies om het sitegebruik te analyseren en de effectiviteit van advertenties te meten. Privacybeleid