Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Bilirubine in urine: galstenen, de galweg en wat de urinestrip wel en niet ziet

Bilirubine is volgens de NVKC een afbraakstof van hemoglobine, het eiwit uit rode bloedcellen, en de lever zet het om in geconjugeerd bilirubine dat via de darmen en de ontlasting het lichaam verlaat. Galstenen en tumoren van de galwegen staan bij de NVKC in de lijst van oorzaken van een verhoogd bilirubine in bloed.

Bij een afsluiting van de galwegen kan het omgezette bilirubine in het bloed toenemen, en omdat die vorm in water oplost, kan het in de urine terechtkomen. Of dat zo is, laat alleen een urinetest zien.

Bilirubine in urine wordt als negatief of positief gerapporteerd, zonder eenheid, en Star-SHL verwacht 'Negatief'.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bilirubine is een galkleurstof uit de afbraak van rode bloedcellen, die de lever omzet en via de darmen en de ontlasting afvoert. In urine hoort geen aantoonbare bilirubine: de verwachte uitslag is negatief.

  • Alleen geconjugeerd bilirubine, de door de lever omgezette vorm, lost op in water en kan in de urine komen.
  • Een positieve bilirubine-uitslag in urine is volgens een overzichtsartikel uit 2022 reden om lever en galwegen te onderzoeken.
  • De bilirubinestrip in urine heeft volgens de NVKC beperkte waarde: tests in bloed zijn gevoeliger en specifieker.

Referentiewaarden

Verwachte uitslag Negatief

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Bilirubine (urine): wat deze test meet

Een bilirubinestrip in urine reageert alleen op geconjugeerd bilirubine, de vorm die de lever al heeft omgezet. Niet-geconjugeerd bilirubine kan volgens een overzichtsartikel uit 2005 niet door de glomeruli, de filtertjes van de nier, en bereikt de urine daardoor niet.

Bilirubine (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Bilirubine in urine is van belang bij een galwegprobleem, omdat een overzichtsartikel uit 2022 een afsluiting van de galwegen noemt als mogelijke diagnose bij een positieve strip. Een galsteen in de grote galweg (choledocholithiasis) is volgens een overzichtsartikel uit 2017 de meest voorkomende oorzaak van een galwegafsluiting die geen tumor is, goed voor 14% van alle nieuwe gevallen van geelzucht bij volwassenen.

Bilirubine (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bilirubine (urine): wanneer is meten zinvol?

Bilirubine in urine wordt bepaald met een urinestrip, bij Star-SHL bij voorkeur in ochtendurine. Volgens de NVKC laat de dokter bij tekenen van leverproblemen meestal bilirubine in bloed bepalen, zoals bij een gele huid of geel oogwit: tekenen van geelzucht door afwijkingen in de lever of de galafvoer.

Bilirubine (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een negatieve bilirubine-uitslag in urine is de verwachte uitslag. Bij aandoeningen waarbij rode bloedcellen kapotgaan (hemolyse) en bij het syndroom van Gilbert stijgt volgens een overzichtsartikel uit 2017 het niet-geconjugeerde bilirubine, de vorm die volgens een artikel uit 2005 niet in water oplost en niet door de nierfilters gaat.

Hoge waarden

Een positieve bilirubine-uitslag in urine kan bij een afgesloten galweg samengaan met donkere urine en lichte ontlasting, twee van de tekenen die een overzichtsartikel uit 2017 noemt bij een galwegafsluiting, naast onder meer koorts, jeuk en buikpijn.

Bilirubine (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Vitamine C (vals negatief)

    Vitamine C kan volgens een overzichtsartikel uit 2022 een bilirubinestrip vals negatief maken.

  • Urine lang in het licht (vals negatief)

    Lange blootstelling van de urine aan licht kan volgens een overzichtsartikel uit 2022 een vals negatieve bilirubinestrip geven.

  • Selenium (vals negatief)

    Selenium staat in een overzichtsartikel uit 2022 bij de oorzaken van een vals negatieve bilirubinestrip.

Wat de waarde verhoogt

  • Leverziekte

    Alleen geconjugeerd bilirubine, de door de lever omgezette vorm, kan in urine komen; een overzichtsartikel uit 2022 noemt leverziekte bij een positieve strip en adviseert dan onderzoek van lever en galwegen.

  • Afgesloten galwegen

    Een afsluiting van de galwegen staat in de tabel van een overzichtsartikel uit 2022 als mogelijke diagnose bij een positieve bilirubinestrip.

  • Fenazopyridine (vals positief)

    Het medicijn fenazopyridine kan volgens een overzichtsartikel uit 2022 een vals positieve bilirubinestrip geven.

Bilirubine (urine): leefstijl en deze waarde

Bij een positieve bilirubine-uitslag in urine geven bloedtests volgens de NVKC een beter beeld, omdat ze gevoeliger en specifieker zijn dan de strip. Vitamine C in de urine kan de strip volgens een overzichtsartikel uit 2022 vals negatief maken.

Bilirubine (urine): veelgestelde vragen

Kunnen galstenen bilirubine in de urine geven?

Galstenen kunnen bilirubine in de urine geven als een steen de grote galweg afsluit: een overzichtsartikel uit 2017 noemt die afsluiting een oorzaak van een verhoogd geconjugeerd bilirubine, de vorm die in urine terecht kan komen.

Wat is geelzucht?

Geelzucht is volgens de NVKC een gele huid of geel oogwit door een toegenomen hoeveelheid bilirubine bij afwijkingen in de lever of de galafvoer.

Wat kan een vals positieve bilirubinestrip geven?

Een vals positieve bilirubinestrip kan volgens overzichtsartikelen uit 2005 en 2022 ontstaan door het medicijn fenazopyridine.

Bilirubine (urine): bronnen

  1. Hitzeman N, Greer D, Carpio E. Office-Based Urinalysis: A Comprehensive Review. Am Fam Physician 2022;106(1):27-35B. (opgehaald 2026) aafp.org

Zie Lunarahealth vaker in Google

Voeg ons toe als voorkeursbron. Google laat onze artikelen dan vaker zien in je zoekresultaten en in AI-overzichten. Je kunt dit op elk moment weer uitzetten.

Dat lukte niet. Probeer het opnieuw.

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) Calcium Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Glucose (Nuchter) Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Gezondheidscheck

Uitgebreide Gezondheidscheck

Ons breedste panel: CBC, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en HbA1c.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol Leverfunctietest Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Vrij T3 (Trijodothyronine) Ferritine HDL Cholesterol Klein Bloedbeeld LDL/HDL-ratio
€259,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad