Albumine-kreatinineratio (ACR) in urine

De albumine-kreatinineratio vergelijkt twee dingen in dezelfde portie urine: hoeveel albumine erin zit en hoeveel kreatinine. Albumine is een eiwit dat normaal in je bloed hoort te blijven. Gezonde nieren laten er vrijwel niets van door.

De ratio wordt niet apart in het laboratorium bepaald. Hij volgt uit een deling: je albuminewaarde gedeeld door je kreatininewaarde, uitgedrukt in mg/mmol. Er is dus geen extra monster voor nodig.

Die deling doet echt werk. Urine is de ene keer sterk verdund en de andere keer geconcentreerd, en een losse albuminewaarde beweegt daarin mee. Kreatinine schommelt op precies dezelfde manier, dus door de twee tegen elkaar weg te delen valt het effect van verdunning grotendeels weg.

Albumine in je urine is een van de vroegste signalen dat het filter van je nieren minder goed sluit. Het is vaak eerder zichtbaar dan een verandering in je eGFR, en dat is precies waarom deze ratio in de richtlijnen naast de eGFR staat.

De NHG-Standaard Chronische nierschade noemt een ratio vanaf 3 mg/mmol verhoogd. De internationale KDIGO-richtlijn hanteert dezelfde grens en verdeelt de uitslag in drie categorieën: onder 3, tussen 3 en 30, en boven 30 mg/mmol.

Een verhoogde uitslag is op zichzelf geen diagnose. Koorts, een blaasontsteking, zware inspanning kort voor de afname en een sterk eiwitrijke maaltijd kunnen de waarde tijdelijk opdrijven. Daarom wordt een afwijkende ratio in de regel herhaald voordat er conclusies aan verbonden worden. Bespreek je uitslag met je arts of huisarts.

De ratio wordt vooral gebruikt bij mensen met een verhoogd risico op nierschade: bij diabetes, bij een hoge bloeddruk, bij hart- en vaatziekten en wanneer nierziekte in de familie voorkomt.

Je hebt er twee bepalingen voor nodig in dezelfde portie urine: albumine en kreatinine. Staan ze allebei op je aanvraag, dan rekenen wij de ratio er automatisch bij.

Een ochtendurine heeft de voorkeur, omdat die het minst wordt beïnvloed door wat je die dag hebt gedaan. Zware training vlak voor de afname kun je beter overslaan.