Hartkloppingen horen voor veel vrouwen bij de overgang. Vaak komen ze samen met opvliegers en duren ze enkele seconden tot minuten. Bij ongeveer 1 op de 3 vrouwen spelen ze rond de perimenopauze een rol (Santoro, 2016). Meestal zijn ze onschuldig, maar ze kunnen ook bij andere oorzaken passen.
Ik merk dat hartkloppingen vrouwen vaak meer schrik aanjagen dan opvliegers. Je hart slaat ineens sneller of slaat een keer over, en dat voelt onrustig. Hieronder lees je waarom dit in de overgang kan gebeuren en wanneer een check zinvol is.
Waarom krijg je hartkloppingen in de overgang?
In de overgang gaat het oestrogeen schommelen en uiteindelijk dalen. Oestrogeen heeft invloed op je bloedvaten en je autonome zenuwstelsel, dat onder andere je hartslag regelt. Die schommelingen kunnen je hart tijdelijk sneller of onregelmatiger laten kloppen.
Hartkloppingen komen vaak samen met een opvlieger. Tijdens een opvlieger verwijden je bloedvaten en versnelt je hartslag even mee. Dat verklaart waarom veel vrouwen de twee tegelijk merken.
Andere dingen kunnen het versterken:
- Cafeïne, alcohol of een zware maaltijd
- Stress, spanning of een onrustige nacht
- Weinig slaap, wat in de overgang vaker voorkomt
- Een snelle daling van je bloedsuiker
Hartkloppingen of toch je schildklier?
Een snelle of onregelmatige hartslag kan ook bij een te snel werkende schildklier passen. De klachten lijken op die van de overgang: hartkloppingen, transpireren, onrust en gewichtsverlies. Daarom is het soms lastig om de twee uit elkaar te houden.
Een schildklier die te snel werkt, jaagt je stofwisseling op. Je hart klopt dan sneller, ook in rust. Dit is een van de redenen waarom de schildklier vaak wordt meegenomen als hartkloppingen aanhouden.
Twijfel je of je klachten bij je schildklier horen? Lees dan ook ons artikel over de schildklier en vermoeidheid, waar dezelfde overlap speelt.
Of zijn het stress en uitputting?
Hartkloppingen kunnen ook bij langdurige stress of uitputting horen. Een hoog stressniveau houdt je lichaam in een alerte stand, met een snellere hartslag als gevolg. In de overgang lopen overgangsklachten en stressklachten vaak door elkaar.
Dat maakt het verschil tussen overgang en overbelasting niet altijd makkelijk te zien.
Herken je naast hartkloppingen ook uitputting, prikkelbaarheid en slecht slapen? Lees dan ons artikel over overgang of burn-out en hoe je het verschil herkent.
Wanneer ga je naar de huisarts?
De meeste hartkloppingen in de overgang zijn onschuldig, maar sommige klachten horen wel direct bij de huisarts. Wacht niet af als je hart anders aanvoelt dan je gewend bent, vooral in combinatie met andere klachten.
Neem contact op met je huisarts bij:
- Hartkloppingen met pijn of druk op de borst
- Kortademigheid, duizeligheid of flauwvallen
- Hartkloppingen die lang aanhouden of telkens terugkomen
- Een onregelmatige hartslag die je niet kent
Bij twijfel geldt: laat het liever één keer te veel checken. Dit artikel vervangt geen beoordeling door een arts.
Welke waarden geven inzicht?
Geen enkele bloedwaarde verklaart hartkloppingen op zichzelf, maar een paar waarden helpen om de oorzaak te plaatsen. Bij overgangsklachten kijk je vooral naar je schildklier en je oestrogeen. De tabel hieronder zet het op een rij.
| Wat je merkt | Waarde die inzicht geeft | Wat het laat zien |
|---|---|---|
| Hartkloppingen, onrust, transpireren | TSH | Of je schildklier mogelijk te snel werkt |
| Opvliegers, onregelmatige cyclus | Oestradiol (E2) | Of je in de overgang zit en hoe je oestrogeen staat |
De Menopauze Check brengt deze waarden in één afname in beeld. Zo zie je of je klachten bij de overgang passen of dat er iets anders meespeelt.
Wil je eerst het hele plaatje van de overgang? Lees dan onze pillar over de perimenopauze, symptomen en oplossingen. Een uitslag bespreek je altijd met je huisarts.
Wat kun je zelf doen?
Voor onschuldige hartkloppingen in de overgang kun je vaak zelf iets doen. Het draait om prikkels beperken en je lichaam rust geven. Wat helpt, verschilt per persoon, dus probeer rustig uit wat voor jou werkt.
Wat veel vrouwen helpt:
- Minder cafeïne en alcohol, vooral in de avond
- Aandacht voor regelmaat in je slaap
- Ademhalings- of ontspanningsoefeningen bij een aanval
- Regelmatig bewegen, in een tempo dat bij je past
Houden de klachten aan of nemen ze toe, blijf er dan niet mee rondlopen. Bespreek met je huisarts wat in jouw situatie verstandig is.
Veelgestelde vragen
Zijn hartkloppingen in de overgang gevaarlijk?
Meestal niet. Bij veel vrouwen horen ze bij de hormonale schommelingen en zijn ze onschuldig. Gaan ze samen met pijn op de borst, kortademigheid of flauwvallen, neem dan direct contact op met je huisarts.
Hoelang duren hartkloppingen in de overgang?
Dat verschilt sterk. Bij sommige vrouwen spelen ze vooral rond de perimenopauze en nemen ze daarna af. Bij andere blijven ze langer aanwezig. Een vast tijdpad is er niet.
Kan ik zelf testen of het mijn schildklier is?
Een TSH-bloedtest geeft een eerste indruk of je schildklier mogelijk te snel werkt. Een afwijkende uitslag is geen diagnose; die bespreek je met je huisarts, die zo nodig verder onderzoek doet.
Bronnen
- Santoro N. Perimenopause: From Research to Practice. J Womens Health (Larchmt). 2016;25(4):332-339.
- Chaker L, Bianco AC, Jonklaas J, Peeters RP. Hypothyroidism. Lancet. 2017;390(10101):1550-1562. PMID: 28336049.
- NHG-Standaard De overgang. Nederlands Huisartsen Genootschap.
- Thuisarts.nl. Ik ben in de overgang. Beschikbaar via thuisarts.nl.
Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts.
Auteur
