Ik hoor vaak de vraag of de pil je zin in seks kan verminderen. Het eerlijke antwoord is dat het per vrouw verschilt. Sommige vrouwen merken minder zin sinds ze de pil slikken, anderen merken niets of voelen zich juist vrijer.
In dit artikel leg ik uit wat er hormonaal kan gebeuren als je de pil gebruikt, en waarom testosteron en SHBG daarbij vaak genoemd worden. Ik hou het bewust voorzichtig, want het onderzoek is verdeeld en er speelt vaak meer dan alleen je pil. Zie dit als achtergrond, niet als een diagnose.
Kan de pil je libido verlagen?
De pil kan bij sommige vrouwen samengaan met minder zin in seks, maar dat geldt lang niet voor iedereen. Uit onderzoek komt een gemengd beeld: een deel van de vrouwen merkt een lager libido, een ander deel merkt geen verschil en soms neemt de zin juist toe.
Het is dus niet zo dat de pil bij iedereen het libido verlaagt. Als jij een verandering merkt, is dat echt en de moeite waard om te bespreken. Maar het is niet te voorspellen hoe jouw lichaam reageert.
Volgens Thuisarts.nl en het Farmacotherapeutisch Kompas kan een veranderd libido een mogelijke bijwerking van hormonale anticonceptie zijn. Tegelijk noemen ze dat lang niet iedereen hier last van heeft.
Hoe kan de pil je zin in seks beïnvloeden?
De combinatiepil bevat oestrogeen en een progestageen die je eigen hormooncyclus onderdrukken, zodat je niet ovuleert. Daardoor veranderen ook de niveaus van andere hormonen die met zin in seks te maken kunnen hebben.
Een van de mechanismen die vaak genoemd wordt, is dat de pil de hoeveelheid vrij testosteron kan verlagen. Testosteron speelt bij vrouwen een rol bij libido, al is dat verband niet zo rechtlijnig als soms gedacht wordt.
Maar zin in seks is niet alleen hormonaal. Stress, je relatie, vermoeidheid, hoe je je in je lichaam voelt en eerdere ervaringen tellen allemaal mee. Hormonen zijn één stukje van een grotere puzzel.
Wat is de rol van testosteron en SHBG?
SHBG staat voor geslachtshormoonbindend globuline, een eiwit dat testosteron in je bloed bindt. Alleen het niet-gebonden, vrije deel is biologisch actief. De pil kan de aanmaak van SHBG verhogen, waardoor er meer testosteron gebonden raakt en het vrije deel kan dalen.
Dat is een plausibel mechanisme voor waarom sommige vrouwen minder zin ervaren op de pil. Toch is de relatie tussen testosteron en libido bij vrouwen niet één op één, dus een lager vrij testosteron betekent niet automatisch minder zin.
De tabel hieronder zet een paar hormonale factoren op een rij die een rol kúnnen spelen. Het is nadrukkelijk een overzicht van mogelijkheden, geen checklist waarmee je zelf een oorzaak vaststelt.
| Mogelijke factor | Wat het is | Wat het kan betekenen |
|---|---|---|
| Testosteron | Een hormoon dat bij vrouwen in kleine hoeveelheden aanwezig is | Kan meespelen bij libido, maar het verband is zwak en verschilt per persoon |
| SHBG | Een eiwit dat testosteron in het bloed bindt | De pil kan SHBG verhogen, waardoor er mogelijk minder vrij testosteron overblijft |
| Oestradiol | De belangrijkste vorm van oestrogeen | Speelt een rol bij de cyclus en het slijmvlies, maar de link met libido is onzeker |
Belangrijk: deze waarden vertellen niet in hun eentje waarom je minder zin hebt. Een uitslag is een puzzelstukje dat je samen met een arts bekijkt, in het licht van je hele situatie.
Welke andere oorzaken van weinig zin zijn er?
Weinig zin in seks heeft zelden één oorzaak. Naast hormonen spelen stress, slaaptekort, medicijngebruik, je relatie en je stemming vaak een grote rol. Ook een periode van drukte of verdriet kan je zin tijdelijk verminderen.
Soms wijst weinig zin op iets anders, zoals een schildklier die trager werkt, bloedarmoede of somberheid. Dat zijn dingen die je huisarts kan meewegen, en die niets met de pil te maken hoeven hebben.
In ons artikel over weinig zin in seks en hormonale oorzaken bij vrouwen gaan we dieper in op de bredere achtergrond. Zo krijg je een vollediger beeld dan alleen het pil-verhaal.
Wat kun je doen bij verminderd libido door de pil?
Merk je sinds de pil minder zin en zit je daarmee, bespreek het dan met je huisarts. Er zijn verschillende soorten pillen en andere vormen van anticonceptie, en samen kun je kijken of een andere aanpak beter bij je past.
Stop niet zomaar zelf met je anticonceptie zonder alternatief, want dan loop je risico op een ongewenste zwangerschap. Je huisarts kan je begeleiden bij een eventuele overstap en meedenken over wat verstandig is.
Het kan ook helpen om te kijken naar zaken buiten je hormonen, zoals rust, stress en je relatie. De pil is soms de boosdoener, maar lang niet altijd. Meer over andere effecten lees je in de pil en bijwerkingen en wat het met je hormonen doet.
Zelf je hormonen laten testen
Wil je je hormonen in kaart brengen, dan kun je bij Lunara zonder verwijzing een bloedtest laten doen. Een hormoontest voor vrouwen kijkt onder andere naar waarden zoals testosteron en SHBG.
Zo'n test geeft een momentopname en vervangt geen gesprek met je arts. Als je de pil gebruikt, zijn je hormoonwaarden bovendien beïnvloed door de pil, wat de uitslag lastiger te duiden maakt. Bespreek dat vooraf met je huisarts.
Wil je eerst het grotere plaatje begrijpen, lees dan onze uitleg over anticonceptie en je hormonen. Daar leggen we uit wat de pil met je hormonen doet en wat je kunt laten testen.
Veelgestelde vragen
Komt mijn libido terug als ik stop met de pil?
Bij veel vrouwen herstelt de zin na het stoppen, maar dat is niet gegarandeerd en het verschilt per persoon. Hoe snel en of het gebeurt, hangt van meer factoren af dan alleen de pil. Bespreek een overstap altijd met je huisarts.
Verlaagt elke pil het libido?
Nee. Het effect verschilt per vrouw en per soort pil, en veel vrouwen merken geen verschil. Sommige vrouwen ervaren juist meer zin, bijvoorbeeld omdat de angst voor zwangerschap wegvalt.
Kan ik zelf zien of het door mijn hormonen komt?
Een bloedtest kan waarden zoals testosteron en SHBG laten zien, maar die vertellen niet in hun eentje waarom je minder zin hebt. Zin in seks hangt van veel meer af dan hormonen. Een uitslag bekijk je samen met je arts.
Beïnvloedt de pil mijn hormoonuitslagen?
Ja, de pil kan waarden zoals SHBG en testosteron beïnvloeden. Daardoor is een uitslag tijdens pilgebruik lastiger te duiden. Geef bij een test altijd door dat je de pil gebruikt.
Bronnen
- Thuisarts.nl. Ik gebruik de pil en Ik heb weinig zin in seks. Nederlands Huisartsen Genootschap.
- Farmacotherapeutisch Kompas. Anticonceptiva, hormonale. Zorginstituut Nederland.
- NHG. NHG-Standaard Anticonceptie. Nederlands Huisartsen Genootschap.
Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bloedonderzoek via Lunara vervangt het advies van je huisarts niet. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts.
Auteur
