Wskaźnik albumina/kreatynina (ACR) w moczu

Wskaźnik albumina/kreatynina porównuje dwie rzeczy w tej samej porcji moczu: ilość albuminy i ilość kreatyniny. Albumina to białko, które normalnie pozostaje we krwi, a zdrowe nerki prawie go nie przepuszczają.

Wskaźnika nie oznacza się w laboratorium osobno. Wynika on z dzielenia: wartość albuminy podzielona przez wartość kreatyniny, wyrażona w mg/mmol. Nie jest więc potrzebna dodatkowa próbka.

To dzielenie ma realne znaczenie. Mocz bywa raz rozcieńczony, raz zagęszczony, a sama wartość albuminy zmienia się razem z nim. Kreatynina zmienia się dokładnie tak samo, więc podzielenie ich przez siebie w dużej mierze znosi wpływ rozcieńczenia.

Albumina w moczu to jeden z najwcześniejszych sygnałów, że filtr nerkowy nie domyka się tak szczelnie, jak powinien. Często pojawia się zanim zmieni się eGFR, i właśnie dlatego wskaźnik ten stoi w wytycznych obok eGFR.

Holenderski standard dotyczący przewlekłej choroby nerek uznaje wynik od 3 mg/mmol za podwyższony. Międzynarodowe wytyczne KDIGO stosują tę samą granicę i dzielą wynik na trzy kategorie: poniżej 3, między 3 a 30 oraz powyżej 30 mg/mmol.

Podwyższony wynik sam w sobie nie jest rozpoznaniem. Gorączka, zakażenie pęcherza, intensywny wysiłek krótko przed pobraniem i bardzo bogatobiałkowy posiłek mogą przejściowo podnieść wartość. Dlatego nieprawidłowy wskaźnik zwykle powtarza się, zanim wyciągnie się z niego wnioski. Omów swój wynik z lekarzem.

Wskaźnik stosuje się przede wszystkim u osób ze zwiększonym ryzykiem uszkodzenia nerek: przy cukrzycy, nadciśnieniu, chorobach sercowo-naczyniowych oraz gdy choroba nerek występuje w rodzinie.

Potrzebne są do tego dwa oznaczenia w tej samej porcji moczu: albumina i kreatynina. Jeśli oba znajdują się na zleceniu, wskaźnik dolicza się automatycznie.

Preferowany jest mocz poranny, ponieważ najmniej zależy od tego, co robiłeś danego dnia. Intensywny trening tuż przed pobraniem lepiej pominąć.