Een oestrogeen tekort is een van de meest voorkomende hormonale veranderingen bij vrouwen, vooral rond de overgang. Maar ook jongere vrouwen kunnen te maken krijgen met een laag oestrogeen. Dit hormoon speelt zo'n centrale rol in je lichaam dat een tekort zich op veel verschillende manieren kan uiten.
Wat doet oestrogeen in je lichaam?
Oestrogeen is meer dan alleen een geslachtshormoon. Het speelt een rol bij:
- Je menstruatiecyclus en vruchtbaarheid
- De gezondheid van je botten
- Je hart- en vaatstelsel
- Je stemming en cognitieve functie
- De elasticiteit van je huid en slijmvliezen
- Je cholesterolhuishouding
Het belangrijkste oestrogeen bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd is oestradiol (E2). Tijdens de overgang daalt de productie geleidelijk, wat leidt tot de klachten die veel vrouwen herkennen.
Oorzaken van een oestrogeen tekort
Een oestrogeen tekort kan verschillende oorzaken hebben:
- De overgang - de meest voorkomende oorzaak. Vanaf de perimenopauze daalt je oestrogeenproductie geleidelijk.
- Vroege overgang - bij sommige vrouwen treedt de overgang al op voor het 40e levensjaar (premature ovariele insufficientie).
- Intensief sporten - overmatige lichamelijke inspanning in combinatie met een te laag calorie-inname kan de oestrogeenproductie onderdrukken.
- Ondergewicht of eetstoornissen - een te laag lichaamsvet kan leiden tot verminderde oestrogeenproductie.
- Stress - chronische stress kan via een verhoogd cortisol de oestrogeenproductie verstoren.
- Medische behandelingen - bepaalde operaties (zoals het verwijderen van eierstokken) of behandelingen kunnen oestrogeenspiegels beïnvloeden.
Symptomen van een oestrogeen tekort
De symptomen van een oestrogeen tekort zijn divers en worden niet altijd direct herkend. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Opvliegers en nachtelijk zweten - de meest bekende klachten, veroorzaakt door veranderingen in je temperatuurregulatie
- Onregelmatige of uitblijvende menstruatie - een van de eerste signalen bij jongere vrouwen
- Vaginale droogheid - oestrogeen houdt het slijmvlies vochtig; een tekort kan leiden tot droogheid en ongemak
- Stemmingsklachten - oestrogeen beïnvloedt serotonine en andere neurotransmitters. Een tekort kan leiden tot somberheid, prikkelbaarheid of angstgevoelens.
- Slaapproblemen - moeite met doorslapen of minder diepe slaap
- Vermoeidheid - een algeheel gevoel van uitputting
- Gewrichtsklachten - stijfheid of pijn, vooral in de ochtend
- Verminderd libido
- Droge huid en dunner wordend haar
Wat kun je doen bij een oestrogeen tekort?
Afhankelijk van de oorzaak en ernst van je klachten zijn er verschillende mogelijkheden:
Leefstijlaanpassingen
- Voeding - fyto-oestrogenen in soja, lijnzaad en peulvruchten kunnen je lichaam milde ondersteuning bieden
- Beweging - regelmatige, matige beweging ondersteunt je hormoonbalans en botgezondheid
- Gezond gewicht - zowel onder- als overgewicht kan je oestrogeenspiegel beïnvloeden
- Stressreductie - minder cortisol geeft je lichaam meer ruimte voor oestrogeenproductie
Medische opties
Bij ernstige klachten kan je arts hormoontherapie (HRT) overwegen. Dit vult het oestrogeen aan dat je lichaam minder aanmaakt. Bespreek altijd de voor- en nadelen met je arts, want hormoontherapie is niet voor iedereen geschikt.
Wanneer je hormonen laten testen?
Als je vermoedt dat je een oestrogeen tekort hebt, kan een bloedtest op oestradiol (E2) en FSH uitkomst bieden. Een laag oestradiol in combinatie met een verhoogd FSH past bij een oestrogeentekort. Het is aan te raden om ook je schildklierfunctie en andere hormonen mee te laten testen om een compleet beeld te krijgen.
Veelgestelde vragen
Kan een oestrogeen tekort gevaarlijk zijn?
Een langdurig laag oestrogeen kan op termijn het risico op osteoporose en hart- en vaatziekten verhogen. Dit betekent niet dat je direct in gevaar bent, maar het is wel een reden om het serieus te nemen en te bespreken met je arts.
Kan ik mijn oestrogeen op een natuurlijke manier verhogen?
Leefstijlaanpassingen zoals voeding rijk aan fyto-oestrogenen, regelmatige beweging en stressreductie kunnen ondersteunend werken. Bij een fors tekort zijn deze maatregelen alleen niet altijd voldoende.
Is een oestrogeen tekort hetzelfde als de overgang?
Niet per se. De overgang is de meest voorkomende oorzaak, maar ook jongere vrouwen kunnen een oestrogeen tekort hebben door andere oorzaken. Een bloedtest kan helpen om dit te onderscheiden.
Tags
Auteur
