Overgangstest: ben ik in de overgang?
Een overgangstest laat zien of je klachten bij de overgang passen. Deze gratis check volgt de NHG-standaard. Je krijgt geen score en geen percentage, maar een eerlijk antwoord. Inclusief wanneer bloedonderzoek wél en niet helpt.
Overgang-check
Een paar vragen, gebaseerd op de NHG-standaard "De overgang". Je antwoorden blijven in je browser.
Neem contact op met je huisarts
Je gaf een klacht aan die eerst uitgezocht moet worden. Dat hoeft niet te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is — vaak is dat ook niet zo — maar het hoort niet bij een gewone overgang, en het is niet iets om zelf in te schatten. Daarom laten we hier geen uitkomst zien: die zou je ten onrechte kunnen geruststellen.
Bloedverlies na de overgang moet altijd onderzocht worden. Maak op korte termijn een afspraak.
Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of 0800-0113. Je kunt daar dag en nacht terecht.
Heb je een bloedtest nodig?
Waarschijnlijk niet. Ben je ouder dan 45 en herken je de klachten? Dan is de overgang een klinische diagnose: die stelt je huisarts op je verhaal, niet op je bloed. De NHG-standaard is er duidelijk over: "We bevelen bepaling van FSH, LH en oestradiol niet aan; het heeft geen meerwaarde in de diagnostiek of voorspelling van de menopauzeleeftijd." Je FSH schommelt in de overgang zo sterk dat een normale uitslag de overgang niet uitsluit, en een hoge uitslag hem niet bewijst.
We verkopen die test. We vinden nog steeds dat je hem hiervoor niet nodig hebt.
Misschien. Tussen je 40e en 45e kan een FSH-bepaling helpen als je klachten hebt én je cyclus verandert. Bespreek het met je huisarts.
Ja. Onder de 40 is bloedonderzoek wél zinvol om een vervroegde overgang aan te tonen of uit te sluiten. Ga hiervoor naar je huisarts.
Wat wél de moeite waard kan zijn: een schildklieronderzoek. Een te snel werkende schildklier geeft opvliegers, hartkloppingen en slecht slapen — precies de klachten die iedereen aan de overgang toeschrijft. De NHG noemt de schildklier expliciet als iets om uit te sluiten. Dat is een test die je écht iets kan vertellen.
Menopauze CheckJe gaf aan dat er nog iets anders speelt. Dat is belangrijk: de klachten die je noemt kunnen hier net zo goed vandaan komen. Neem dit mee als je met je huisarts praat.
Waarom je hier geen score krijgt
Er bestaan gevalideerde vragenlijsten voor overgangsklachten, maar die zijn allemaal auteursrechtelijk beschermd en niet vrij te gebruiken op een commerciële site. Een eigen versie namaken en er zelf ernst-grenzen bij verzinnen zou een schijnprecisie geven die nergens op gebaseerd is. Dat doen we niet. Deze check volgt in plaats daarvan de NHG-standaard en geeft je uitleg in plaats van een cijfer.
Wat is de overgang?
De overgang is een natuurlijk proces dat meestal begint tussen je 40e en 50e. Tijdens de overgang neemt de productie van oestrogeen en progesteron af. Daardoor verandert je cyclus en krijg je vaak klachten.
De overgang kent drie fases. In de perimenopauze werkt je cyclus nog wel, maar krijg je onregelmatige menstruaties. Tijdens deze fase beginnen bij de meeste vrouwen de klachten. De menopauze is je laatste menstruatie, gemiddeld rond je 51e.
De jaren daarna heten de postmenopauze.
Welke klachten horen bij de overgang?
De bekendste klachten zijn opvliegers, nachtelijk zweten en vaginale droogheid. Ook slecht slapen, stemmingswisselingen, hartkloppingen en vaker moeten plassen komen veel voor.
Klachten zoals opvliegers zeggen op zichzelf niet genoeg. Ze passen bij de overgang, maar net zo goed bij een te snel werkende schildklier. Daarom vraagt deze overgangstest ook naar je leeftijd en je cyclus.
Is een overgangstest betrouwbaar?
Een vragenlijst zoals deze stelt geen diagnose. Hij ordent je klachten en laat zien of ze bij de overgang passen. Dat is iets anders dan zekerheid.
Ben je ouder dan 45 en herken je de klachten? Dan is de overgang een klinische diagnose. Je huisarts stelt die op je verhaal, niet op je bloed.
De NHG-standaard raadt hormoonbepalingen af: "We bevelen bepaling van FSH, LH en oestradiol niet aan." Volgens die standaard voegen ze niets toe aan de diagnose. Je FSH schommelt in de overgang zo sterk dat een normale uitslag de overgang niet uitsluit. Een hoge uitslag bewijst hem ook niet.
Datzelfde geldt voor de FSH-zelftests uit de drogist. Die meten FSH in urine op één moment. Fabrikanten adviseren daarom vaak twee tests met een week ertussen.
Wanneer helpt bloedonderzoek wél?
Er zijn drie situaties waarin bloedonderzoek echt iets toevoegt.
Ben je jonger dan 40 en blijft je menstruatie weg? Dat kan wijzen op een vervroegde overgang. Dit is de belangrijkste reden om wél te laten prikken, en om naar je huisarts te gaan.
Tussen je 40e en 45e kan een FSH-bepaling helpen als je klachten hebt én je cyclus verandert. Bespreek dat met je huisarts.
En dan de schildklier. Een te snel werkende schildklier geeft opvliegers, hartkloppingen en slecht slapen. Dat zijn precies de klachten die vaak aan de overgang worden toegeschreven.
Veelgestelde vragen over de overgangstest
- Kun je zelf testen of je in de overgang zit?
- Deels. Je kunt zelf goed op een rij zetten of je klachten en je cyclus bij de overgang passen, en daar helpt deze overgangstest bij. Zeker weten of je in de overgang bent, kan alleen je huisarts.
- Is een overgangstest betrouwbaar?
- Als hulpmiddel om je klachten te ordenen wel. Als diagnose niet. Boven de 45 stelt je huisarts de diagnose op je verhaal, en de NHG-standaard raadt hormoonbepalingen daarbij af.
- Kan je misselijk worden door de overgang?
- Ja. Misselijkheid komt voor tijdens de overgang, al is die klacht veel minder bekend dan opvliegers. Vaak spelen er meerdere dingen tegelijk.
- Zijn de FSH-zelftests uit de drogist betrouwbaar?
- Die meten FSH in urine op één moment. Juist dat hormoon schommelt in de overgang sterk, dus één meting zegt weinig. Fabrikanten adviseren zelf vaak twee tests met een week ertussen.
Deze check is geen gevalideerde vragenlijst en stelt geen diagnose. Hij volgt de NHG-standaard "De overgang" om je te helpen begrijpen wat je klachten kunnen betekenen. Bespreek je klachten altijd met je huisarts.