Bloedarmoede na de bevalling: ijzertekort herkennen en testen

Bij een bevalling verlies je bloed, en daarmee ijzer. Bij een gewone bevalling gaat het vaak om een paar honderd milliliter, bij fors bloedverlies meer. Samen met de hoge ijzerbehoefte van de zwangerschap maakt dat bloedarmoede na de bevalling heel gewoon.

Het lastige is dat de klachten, zoals moeheid en bleekheid, precies lijken op wat je toch al verwacht in de kraamtijd. Een bloedwaarde helpt om te zien of er echt een ijzertekort speelt. Hieronder lees je hoe dat zit en wat je kunt laten testen.

Waarom krijg je bloedarmoede na de bevalling?

Bloedarmoede na de bevalling ontstaat vooral door het bloedverlies bij de geboorte, boven op een ijzervoorraad die tijdens de zwangerschap al is aangesproken. Je baby heeft in het laatste trimester veel ijzer opgenomen, en je eigen voorraad is daardoor vaak al lager. Het bloedverlies bij de bevalling geeft dan de laatste tik.

Bij een keizersnede of een bevalling met veel bloedverlies is de kans op bloedarmoede groter. Ook als je vlak voor de bevalling al een laag ferritine had, begin je met een achterstand.

Je lichaam vult de voorraad daarna langzaam weer aan, maar dat kost weken tot maanden.

Welke klachten passen bij bloedarmoede?

Bloedarmoede kan zorgen voor vermoeidheid, bleekheid, duizeligheid, hartkloppingen en kortademigheid bij inspanning. In de kraamtijd zijn veel van deze klachten ook zonder bloedarmoede aanwezig, door slaaptekort en herstel. Daarom is een bloedwaarde betrouwbaarder dan afgaan op hoe je je voelt.

Milde bloedarmoede geeft soms helemaal geen klachten. Volgens Thuisarts.nl verdwijnen de klachten meestal weer als een ijzertekort wordt aangevuld.

Blijf je ondanks rust erg moe, dan is dat een goede reden om je ijzer te laten meekijken. De overlap met kraamvermoeidheid bespreken we in vermoeidheid na de bevalling.

Welke bloedwaarden: Hb en ferritine

De twee belangrijkste waarden zijn hemoglobine (Hb) en ferritine. Je Hb laat zien hoeveel zuurstof je bloed kan vervoeren en daalt bij bloedarmoede. Je ferritine laat zien hoe groot je ijzervoorraad is en kan al laag zijn voordat je Hb daalt. Samen geven ze een completer beeld.

Deze waarden zijn richtlijnen, geen harde grenzen. Laboratoria kunnen net andere afkapwaarden gebruiken, en een uitslag net onder of boven een grens zegt op zichzelf weinig. Hoe je ferritine leest, lees je in ferritine waarde.

IJzer via voeding en zelf testen

Je kunt je ijzerinname ondersteunen via je voeding en, als dat nodig is, via supplementen. Het Voedingscentrum noemt vlees, volkoren graanproducten, peulvruchten en groene bladgroenten als goede ijzerbronnen. Vitamine C helpt je lichaam om plantaardig ijzer beter op te nemen. Koffie en thee bij de maaltijd kunnen de opname juist remmen.

Wil je je ijzerstatus na de bevalling zelf in beeld brengen, dan kan dat bij Lunara zonder verwijzing. De IJzerstatus-test kijkt naar Hb, ferritine en ijzer. Voor een breder beeld is er ook de Bloedarmoede-test.

Slik ijzertabletten niet zomaar op eigen initiatief, want te veel ijzer is niet zonder risico. Of een supplement zinvol is, hangt af van je Hb en ferritine en bepaal je met je huisarts. Dit artikel hoort bij ons overzicht over herstel na de bevalling, en sluit aan op bloedarmoede in de zwangerschap.

Veelgestelde vragen

Hoelang duurt het voor mijn ijzer na de bevalling herstelt?

Dat verschilt per persoon en hangt af van hoe laag je voorraad was. Met voeding en zo nodig een supplement duurt het vaak enkele weken tot maanden voordat je ferritine weer op peil is. Een controle van je bloedwaarde laat zien of het de goede kant op gaat.

Kan ik bloedarmoede voorkomen met voeding?

Een ijzerrijk voedingspatroon kan helpen, maar geeft geen garantie, zeker na fors bloedverlies. Het Voedingscentrum adviseert gevarieerd te eten met ijzerrijke producten. Of een supplement nodig is, hangt af van je bloedwaarden.

Beinvloedt bloedarmoede de borstvoeding?

Een flink ijzertekort kan je energie en herstel raken, wat het voeden zwaarder kan maken. De melkproductie zelf hoeft er niet onder te lijden. Bespreek aanhoudende klachten met je verloskundige of huisarts.

Als ik je iets zou willen meegeven: onderschat de invloed van bloedverlies bij de bevalling niet. Blijf je moe of bleek, dan vertelt de combinatie van Hb en ferritine je meer dan hoe je je voelt. Bespreek een lage uitslag rustig met je huisarts, dan weet je of aanvullen nodig is.

Bronnen

1. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Haemoglobin concentrations for the diagnosis of anaemia. WHO, 2011.
2. NHG en Thuisarts.nl. Bloedarmoede. Nederlands Huisartsen Genootschap.
3. Voedingscentrum. IJzer in de voeding. Voedingscentrum.
4. RIVM. Zwangerschap, bevalling en kraamtijd. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bloedonderzoek via Lunara vervangt de reguliere kraam- en nacontrole niet. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts of verloskundige.