Je partner reikt naar je in bed en je merkt dat je vooral hoopt dat het bij knuffelen blijft. Niet omdat er iets mis is met jullie, maar omdat de zin er gewoon niet is. Veel vrouwen lopen daar maandenlang mee rond voordat ze het hardop zeggen, en dat is logisch: libido voelt persoonlijk en de oorzaak is zelden in één zin te vangen.
Hier is mijn stellige punt: bij weinig zin in seks alléén naar je hormonen kijken is bijna altijd te smal. Hormonen zijn één draad in een veel grotere knoop van stress, slaap, medicijnen en hoe je je voelt in je relatie en je lichaam.
Hieronder lees je welke hormonen een rol kunnen spelen, wat er nog meer meespeelt, welke waarden inzicht geven en wanneer een test zinvol is.
Welke rol spelen hormonen bij libido?
Hormonen zijn een van de factoren die je zin in seks kunnen beïnvloeden, maar zelden de enige. Testosteron speelt ook bij vrouwen een rol in je zin, oestrogeen helpt bij de doorbloeding en het comfort van het slijmvlies, en een lage SHBG of een veranderende balans rond de overgang kan het beeld mee bepalen.
De hormonen die hier vaak het meeste over zeggen:
- Testosteron, dat ook bij vrouwen meespeelt in je zin
- Oestradiol, dat helpt bij doorbloeding en comfort
- SHBG, dat bepaalt hoeveel testosteron vrij beschikbaar is
Geen enkele waarde verklaart libido op zichzelf. Een uitslag is hooguit een puzzelstukje naast je verhaal en je leefstijl.
Welk signaal hoort bij welke oorzaak?
Omdat libido zoveel kanten heeft, helpt het om je eigen patroon te herkennen voordat je iets laat testen. De tabel hieronder koppelt een veelvoorkomend signaal aan de richting waar je het eerst zou kijken. Het is een hulpmiddel om je gesprek met de huisarts voor te bereiden, geen diagnose.
| Wat je merkt | Waar je eerst kijkt | Wat het kan betekenen |
|---|---|---|
| Minder zin samen met een grillige of uitblijvende cyclus | Oestradiol, testosteron, SHBG | Een hormonale schommeling die je zin mee kan bepalen |
| Droger slijmvlies, opvliegers, nachtelijk zweten | Oestradiol, FSH | Een patroon dat kan passen bij de perimenopauze |
| Vooral aanhoudend moe en uitgeput | Algemene gezondheid, schildklier, ijzer | Vermoeidheid die libido onderdrukt los van je geslachtshormonen |
| Klachten begonnen na een nieuw medicijn | Medicatie en gesprek met arts | Een bijwerking, bijvoorbeeld van sommige antidepressiva |
| Minder zin zonder lichamelijke signalen | Stress, slaap, relatie | Een beeld dat vaak breder is dan een hormoonwaarde |
Wat kan nog meer meespelen?
Naast hormonen beïnvloeden veel andere dingen je zin in seks. Stress, vermoeidheid, slecht slapen, medicijngebruik en je relatie wegen vaak minstens zo zwaar. Daarom is het zelden zinvol om alleen naar je hormonen te kijken.
- Aanhoudende stress of een hoge mentale belasting
- Vermoeidheid en slecht slapen
- Bepaalde medicijnen, waaronder sommige antidepressiva
- Hoe je je voelt in je relatie en je lichaam
Volgens Thuisarts.nl is minder zin in seks bovendien heel gewoon en hangt het vaak samen met deze factoren tegelijk. Voel je je vooral structureel moe en uitgeput, dan kan het zinvol zijn om eerst je algemene gezondheid te bekijken voordat je naar je hormonen kijkt.
Libido en de overgang
Rond de perimenopauze en de overgang verandert de balans tussen oestrogeen en testosteron, en dat kan je zin en comfort beïnvloeden. Een dalend oestrogeen kan het slijmvlies droger maken, wat seks minder prettig kan maken. De NHG en de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) beschrijven dit als een veelvoorkomende, herkenbare verandering rond de overgang.
Herken je dit naast opvliegers of een veranderende cyclus, lees dan onze pillar over de perimenopauze, symptomen en oplossingen. Speelt vooral een laag oestrogeen, lees dan over oestrogeentekort, symptomen en wat je kunt doen. Twijfel je of je klachten bij je cyclus horen, kijk dan in onze pillar over onregelmatige menstruatie en welke hormonen je test.
Wanneer is een hormoontest zinvol?
Een hormoontest is vooral zinvol als minder zin in seks samengaat met andere hormonale klachten, zoals een veranderende cyclus, opvliegers of vermoeidheid. Bij libido alléén, zonder andere signalen, is het beeld vaak breder dan een hormoonwaarde.
- Minder zin samen met een veranderende of grillige cyclus
- Opvliegers, nachtelijk zweten of een droger slijmvlies
- Aanhoudende vermoeidheid naast je libidoklachten
De Hormonen Vrouw meet onder andere testosteron, oestradiol en SHBG in één afname. Zit je in de overgang, dan past de Menopauze Check beter. Een afwijkende uitslag bespreek je altijd met je huisarts, die het geheel kan plaatsen, ook de niet-hormonale kant.
Wat kun je zelf doen?
Omdat libido zoveel kanten heeft, helpt het vaak om breed te kijken. Aandacht voor slaap, stress en je relatie kan net zoveel verschil maken als een hormoonwaarde. Wat voor jou werkt, verschilt sterk per persoon.
- Aandacht voor voldoende en regelmatige slaap
- Ruimte maken voor ontspanning en minder stress
- Het gesprek aangaan met je partner of een hulpverlener
Houden de klachten aan of zit je ermee, bespreek het dan met je huisarts. Er is meer mogelijk dan veel vrouwen denken, en je hoeft er niet alleen mee te blijven zitten.
Veelgestelde vragen
Welk hormoon zorgt voor zin in seks bij vrouwen?
Testosteron speelt ook bij vrouwen een rol in je zin, en oestrogeen helpt bij doorbloeding en comfort. Maar libido hangt van veel meer af dan hormonen alleen, zoals stress, slaap en je relatie.
Kan de overgang mijn libido beïnvloeden?
Ja, dat kan. Rond de overgang verandert de balans tussen oestrogeen en testosteron, en een droger slijmvlies kan seks minder prettig maken. Dit is een veelvoorkomende verandering die je kunt bespreken met je huisarts.
Helpt een testosteronpreparaat bij vrouwen?
Dat is geen standaardbehandeling en hangt af van je situatie. Of een behandeling zinvol is, bepaal je samen met een arts, want het effect en de afweging verschillen per persoon.
Bronnen
- NHG-Standaard De overgang. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via richtlijnen.nhg.org.
- Thuisarts.nl. Ik heb minder zin in seks. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via thuisarts.nl.
- Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Voorlichting over de overgang. Beschikbaar via degynaecoloog.nl.
Auteur
Lunarahealth
Dr. Naimi, BIG-geregistreerde arts, ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen. Lees ons medisch beleid
