Poliep in de baarmoeder: bloedverlies, oorzaken en onderzoek

Een beetje bloed op je slipje, midden in je cyclus. Of na het vrijen. Het is te weinig om je zorgen over te maken, denk je, en te vaak om te negeren. Een poliep in je baarmoeder is een van de vaakst gemiste verklaringen voor precies dat patroon.

Goed nieuws vooraf, want dat verdien je te horen voordat je verder leest. In een analyse van ruim 35.000 vrouwen bleek 2,73 procent van de verwijderde poliepen kwaadaardig, en bij vrouwen vóór de overgang zelfs maar 1,12 procent (Uglietti, 2019). De overgrote meerderheid is dus gewoon goedaardig.

Dat betekent niet dat je het moet laten zitten. Hieronder lees je waarom.

Wat is een poliep in de baarmoeder?

Een baarmoederpoliep is een goedaardige uitstulping van je baarmoederslijmvlies, die als een klein knopje of steeltje de baarmoederholte in groeit. Ze zijn meestal enkele millimeters tot een paar centimeter groot. Poliepen zijn gevoelig voor oestrogeen, en ze komen daarom vaker voor rond de overgang.

Je kunt er één hebben, of meerdere tegelijk.

Belangrijk verschil met een vleesboom: een poliep groeit uit het slijmvlies, een vleesboom uit de spierlaag. Ze voelen anders aan in de klachten die ze geven, al is dat verschil op basis van symptomen alleen nooit hard te maken.

Wat zijn de symptomen van een poliep in de baarmoeder?

Het meest voorkomende symptoom van een baarmoederpoliep is onregelmatig bloedverlies: spotting tussen je menstruaties door, bloedverlies na het vrijen, of een menstruatie die heviger en langer is geworden. Veel poliepen geven helemaal geen klachten en worden bij toeval gevonden. Bloedverlies na de overgang hoort er ook bij, en dat vraagt altijd onderzoek.

Het patroon is dus vaak onregelmatig, niet per se hevig.

De tabel hieronder zet de klachten naast wat ze kunnen betekenen en wat je ermee doet.

Wat mij hierin opvalt, is hoe vaak spotting wordt weggezet als "gewoon je hormonen". Soms klopt dat. Maar het is de moeite waard om het onderscheid te laten maken door iemand die kan kijken.

Hoe wordt een poliep vastgesteld?

Een poliep wordt gezien met beeldvorming, niet met bloedonderzoek. De gynaecoloog begint met een inwendige echo, waarop een verdikt baarmoederslijmvlies of het knopje zelf zichtbaar kan zijn. Voor zekerheid volgt vaak een hysteroscopie: een dun kijkbuisje waarmee de arts direct in je baarmoederholte kijkt en de poliep meestal meteen kan verwijderen.

Dat verwijderde weefsel gaat naar het laboratorium, en daar wordt het onderzocht.

Zo ziet het traject er meestal uit:

1. Huisarts: je bespreekt je bloedverliespatroon, vaak volgt een verwijzing
2. Inwendige echo: de gynaecoloog beoordeelt het slijmvlies en de holte
3. Hysteroscopie: kijken en meestal in dezelfde ingreep verwijderen
4. Weefselonderzoek: het laboratorium beoordeelt het verwijderde weefsel

Bereid je gesprek voor met concrete gegevens. Noteer een cyclus of twee lang wanneer je bloedverlies hebt, hoeveel, en of het samenhangt met vrijen. Dat is precies de informatie waarop de beslissing over een echo wordt genomen.

Wat voegt bloedonderzoek toe bij een poliep?

Bloedonderzoek kan een poliep niet aantonen en niet uitsluiten. Wat het wel doet, is de gevolgen van het bloedverlies zichtbaar maken. Aandoeningen van de baarmoeder zijn een veelvoorkomende oorzaak van ijzertekort bij vrouwen, ook wanneer het bloedverlies zelf niet dramatisch lijkt (Donnez, 2022).

Juist bij een poliep zie ik dat onderschat worden, omdat het bloedverlies vaak "maar wat spotting" is.

Stel dat je 10 dagen per cyclus wat extra bloed verliest, 12 cycli per jaar lang. Dat telt op. Je ferritine kan dan op 13 µg/l staan terwijl je Hb met 7,7 mmol/l nog netjes normaal is. Dat verklaart waarom je moe bent zonder dat iemand iets vindt.

Waar bloedonderzoek je bij helpt:

• Ferritine: laat zien of je ijzervoorraad is aangetast, ook bij een normaal Hb
• Hb en bloedbeeld: tonen of er bloedarmoede is ontstaan
• Schildklier (TSH): een schildklierprobleem kan ook onregelmatig bloedverlies geven

De Bloedarmoede meet Hb, ferritine en het bloedbeeld in één afname. Wil je alleen weten hoe je ijzervoorraad ervoor staat, dan volstaat de IJzerstatus. Geen van beide zegt iets over de poliep zelf.

Lees ook onze pillar adenomyose: symptomen, diagnose en wat bloedonderzoek toevoegt, want de klachten overlappen. En als bloedarmoede je grootste zorg is: bloedarmoede door hevige menstruatie legt de link stap voor stap uit.

Is een poliep in de baarmoeder gevaarlijk?

Een baarmoederpoliep is bijna altijd goedaardig. In de meta-analyse van Uglietti bleek 2,73 procent van de poliepen kwaadaardig of een voorstadium daarvan, en bij vrouwen vóór de overgang 1,12 procent (Uglietti, 2019). Het risico is hoger bij vrouwen ná de overgang en bij vrouwen met bloedverlies. Dat is precies de reden dat een poliep meestal wordt verwijderd en onderzocht.

Verwijderen is dus geen paniek, maar zorgvuldigheid.

De NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies beschrijft hoe huisartsen in Nederland met onregelmatig bloedverlies omgaan, en Thuisarts.nl vertaalt dat naar begrijpelijke taal. Beide zijn gratis en geven je houvast voor je gesprek.

Veelgestelde vragen

Kun je een poliep in de baarmoeder voelen?

Nee, je voelt een poliep zelf niet. Je merkt hem aan het bloedverliespatroon: spotting tussen je menstruaties, bloed na het vrijen of een heviger geworden menstruatie. Een poliep wordt gezien op een inwendige echo of tijdens een hysteroscopie.

Moet een poliep altijd verwijderd worden?

Niet altijd. Bij klachten, bij bloedverlies na de overgang of bij een kinderwens wordt een poliep meestal wel verwijderd, waarna het weefsel wordt onderzocht. Geeft een kleine poliep geen klachten, dan kan afwachten een optie zijn. Die afweging maak je samen met je gynaecoloog.

Kun je zwanger worden met een poliep?

Dat kan, al kan een poliep de innesteling van een embryo beïnvloeden. Bij een kinderwens of een vruchtbaarheidstraject wordt daarom vaak geadviseerd de poliep te laten verwijderen. Bespreek je situatie met je gynaecoloog.

Bronnen

1. Uglietti A, et al. The risk of malignancy in uterine polyps: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Obstetrics and Gynecology and Reproductive Biology, 2019. PMID 31009859.
2. Clarke MA, et al. Association of endometrial cancer risk with postmenopausal bleeding in women: a systematic review and meta-analysis. JAMA Internal Medicine, 2018. PMID 30083701.
3. Donnez J, et al. Uterine disorders and iron deficiency anemia. Fertility and Sterility, 2022. PMID 36182260.
4. NHG. NHG-Standaard Vaginaal bloedverlies. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via richtlijnen.nhg.org.
5. Thuisarts.nl. Ik heb bloedverlies tussen mijn menstruaties door. Nederlands Huisartsen Genootschap. Beschikbaar via thuisarts.nl.

Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Voor de beoordeling van een poliep bespreek je je klachten met je huisarts of gynaecoloog.