Volledig bloedbeeld: wat het meet en hoe de waarden worden gelezen

Het volledige bloedbeeld is geen losse waarde maar een panel: een reeks metingen die samen een beeld geven van de cellen in je bloed. Het is het meest aangevraagde bloedonderzoek dat er is.

Het panel bestaat uit drie groepen. De rode reeks meet je hemoglobine, hematocriet, het aantal rode bloedcellen en de celindices MCV, MCH en RDW. De witte reeks meet het totale aantal leukocyten, eventueel uitgesplitst naar de vijf soorten in een differentiatie. De derde groep is het aantal trombocyten.

Doordat deze waarden in één keer worden bepaald, kan je arts de rode reeks, de witte reeks en de bloedplaatjes met elkaar in verband brengen. Juist die samenhang maakt het bloedbeeld informatief; een enkele waarde eruit lichten zegt veel minder.

Het volledige bloedbeeld is een breed screeningsonderzoek. In één bepaling komen aanwijzingen naar voren voor bloedarmoede, een infectie of ontsteking, een stollingsprobleem en de aanmaakcapaciteit van je beenmerg.

De waarde zit in de combinatie. Een laag hemoglobine met een laag MCV wijst een andere kant op dan een laag hemoglobine met een hoog MCV: het eerste richting ijzertekort, het tweede richting een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur. Een verhoogd aantal witte bloedcellen krijgt pas betekenis als de differentiatie laat zien welke soort verhoogd is.

Een normaal bloedbeeld sluit lang niet alles uit. Een schildklieraandoening, een vitaminetekort zonder bloedarmoede of een beginnend nierprobleem zie je er niet aan af; daarvoor zijn andere bepalingen nodig.

Een volledig bloedbeeld wordt aangevraagd bij uiteenlopende klachten: aanhoudende vermoeidheid, koorts, een vermoedelijke infectie, bleekheid, kortademigheid bij inspanning of blauwe plekken zonder duidelijke aanleiding.

Het panel wordt daarnaast gebruikt als algemene gezondheidscheck, om een behandeling te volgen, en om een eerder gevonden afwijking te controleren.

Je hoeft er niet nuchter voor te zijn. Wel is het verstandig om goed gehydrateerd te zijn en de bloedafname niet direct na een zware training te plannen: uitdroging en inspanning verschuiven meerdere waarden in het panel tegelijk.