AFP (Alfa-fetoproteïne)
Een AFP (alfa-fetoproteïne) bloedtest meet het niveau van alfa-fetoproteïne in uw bloed. AFP is een eiwit dat voornamelijk door de foetale lever wordt geproduceerd tijdens de zwangerschap, en de waarden zijn normaal gesproken zeer laag bij gezonde niet-zwangere volwassenen. Verhoogde waarden kunnen in verband worden gebracht met leveraandoeningen, bepaalde soorten tumoren of zwangerschap. Deze test alleen kan geen kanker diagnosticeren en moet altijd worden geïnterpreteerd door een zorgprofessional in de context van andere klinische bevindingen.
Beoordeling door arts inbegrepen
Referentiewaarden
Geen algemeen erkende referentiewaarde
Voor AFP bestaat geen algemeen geldend referentie-interval. De uitslag hangt af van de meetmethode: Nederlandse laboratoria publiceren bovengrenzen van 7 tot 9 µg/l, terwijl de NVKC ongeveer 20 µg/l noemt — een verschil dat bepaalt of dezelfde waarde normaal of verhoogd heet. De NVKC zegt daarover zelf: "interpreteer nooit AFP-uitslagen van verschillende laboratoria door elkaar". Ons laboratorium stuurt monsters naar verschillende partnerlaboratoria, die elk hun eigen apparatuur en eigen referentiewaarden hanteren. Uw eigen uitslag komt daarom mét het referentie-interval van het laboratorium dat úw bloed heeft onderzocht: dat is het interval dat voor u geldt. Overleg uw uitslag met uw arts; wij noemen geen getal dat voor u misschien niet geldt.
Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Wat het meet
Deze test meet de concentratie van alfa-fetoproteïne (AFP) in uw bloed. AFP is een glycoproteïne dat wordt geproduceerd door de foetale lever en dooierzak tijdens de zwangerschap. Bij gezonde niet-zwangere volwassenen zijn AFP-waarden doorgaans zeer laag. De test wordt gebruikt als tumormarker, voornamelijk om de levergezondheid te monitoren en om de evaluatie van bepaalde kiemceltumoren te ondersteunen, maar het is geen zelfstandig diagnostisch hulpmiddel.
Waarom het belangrijk is
Het monitoren van AFP-waarden kan belangrijk zijn voor personen met bekende leveraandoeningen of voor wie wordt geëvalueerd voor bepaalde tumoren. Verhoogd AFP kan in verband worden gebracht met hepatocellulair carcinoom (leverkanker), kiemceltumoren of goedaardige aandoeningen zoals chronische leverziekte, hepatitis of cirrose. Verhoogde waarden wijzen echter niet noodzakelijk op kanker, en normale waarden sluiten het niet uit. Resultaten moeten altijd worden geïnterpreteerd door een zorgprofessional in combinatie met andere diagnostische tests en klinische informatie.
Wanneer testen
AFP-testen kan worden aanbevolen als u chronische leverziekte, hepatitis B of C, cirrose heeft, of als u wordt gemonitord voor leverkanker of kiemceltumoren. Uw zorgprofessional kan deze test ook aanvragen als onderdeel van een bredere evaluatie. Raadpleeg een zorgprofessional voor advies over of deze test geschikt is voor uw situatie.
Symptomen
Hoge waarden
Leefstijltips
Handhaaf een gezonde leefstijl om de levergezondheid te ondersteunen: beperk alcoholconsumptie, eet een uitgebalanceerd dieet rijk aan groenten, fruit en volkoren producten, handhaaf een gezond gewicht, beweeg regelmatig, vermijd tabaksgebruik en ga regelmatig naar gezondheidscontroles. Als u chronische leverziekte heeft, volg dan de aanbevelingen van uw zorgprofessional voor monitoring en behandeling.