Menopur: werking, bijwerkingen en het verschil met FSH

Menopur is een injectie die je eierstokken stimuleert, en het verschil met Gonal-f of Puregon is dat Menopur naast FSH ook LH-activiteit bevat. De bijwerkingen lijken sterk op die van de andere stimulatiemiddelen: een gevoelige prikplek, hoofdpijn, buikpijn en een opgeblazen gevoel.

Er is één vraag die vrijwel iedereen op enig moment stelt: waarom krijg ik dit en niet die pen die mijn vriendin kreeg? Het antwoord is minder spannend dan verwacht, en dat is goed nieuws.

Wat doet Menopur met je lichaam?

Menopur bevat menotropine, een mengsel met zowel FSH- als LH-activiteit. FSH laat de follikels in je eierstok groeien. LH speelt een rol bij de rijping van de eicel en bij de aanmaak van hormonen rond de follikel.

Je krijgt dus twee signalen in één injectie in plaats van alleen het groeisignaal.

Of dat extra LH je uitkomst verbetert, is de vraag die onderzoekers al jaren bezighoudt. Voor de meeste vrouwen lijkt het antwoord nee, en verderop staat waarom dat toch geruststellend is.

Hoe wordt Menopur gemaakt?

Menopur wordt gewonnen en gezuiverd uit de urine van vrouwen na de overgang. Dat klinkt ongebruikelijk, maar het heeft een logische reden: na de menopauze maakt het lichaam veel FSH en LH aan, en die hormonen komen in de urine terecht.

Het materiaal wordt vervolgens sterk gezuiverd voordat het een geneesmiddel wordt. Deze productiewijze bestaat al decennia.

Gonal-f en Puregon worden anders gemaakt, namelijk in cellijnen in het laboratorium. Dat is het onderscheid tussen urinaire en recombinante middelen.

Menopur of recombinant FSH: maakt het verschil?

Voor de kans op een levendgeborene waarschijnlijk niet. Een Cochrane-review van 42 studies met 9.606 paren vond geen betekenisvol verschil tussen recombinant FSH en uit urine gewonnen gonadotrofinen, niet in levendgeborenen en niet in het risico op overstimulatie (PMID 21328276).

De onderzoekers concludeerden dat de keuze mag rusten op beschikbaarheid, gebruiksgemak en kosten. Dat is precies wat klinieken doen.

Krijg je Menopur, dan is dat dus geen mindere behandeling. Lees ook onze uitleg over Gonal-f en Puregon.

Bijwerkingen van Menopur

De meest gemelde bijwerkingen zijn pijn of roodheid op de prikplek, hoofdpijn, buikpijn, een opgeblazen gevoel, misselijkheid en gevoelige borsten. Ze horen bij de stijgende oestradiolspiegel tijdens de stimulatie.

Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt daarnaast eierstokcysten en het ovarieel hyperstimulatiesyndroom. Dat laatste is zeldzaam maar wel de reden voor de frequente controles.

Bel je kliniek bij snel toenemende buikomvang, hevige buikpijn, braken, kortademigheid of duidelijk minder plassen.

Sommige vrouwen zeggen dat de prikplek bij Menopur wat vaker prikt dan bij een pen. Dat kan te maken hebben met het oplosmiddel. Rustig injecteren en van plek wisselen helpt daar meestal bij.

Hoe los je Menopur op en hoe dien je het toe?

Menopur komt als poeder met een apart oplosmiddel. Je trekt het oplosmiddel op, spuit het rustig bij het poeder, en laat het oplossen zonder te schudden. Daarna trek je de oplossing op en prik je onderhuids, meestal in je buik.

Schudden geeft schuim, en schuim maakt het lastig om de juiste hoeveelheid op te trekken.

Gebruiken meerdere flacons tegelijk, dan laat de kliniek soms zien hoe je die in hetzelfde oplosmiddel combineert. Vraag daar naar bij de instructie, het scheelt injecties.

Bewaar de verpakking zoals de bijsluiter aangeeft en gebruik de opgeloste vloeistof volgens dat voorschrift. Vraag bij twijfel je apotheek, want de bewaartermijnen verschillen per verpakking.

Menopur ervaringen: wat vertellen gebruikers?

Het oplossen is opnieuw wat het meest genoemd wordt, net als bij andere poedervormen. Na een paar dagen wordt het routine.

Wat vrouwen positief noemen:

• Na twee of drie keer gaat het klaarmaken snel
• De naald is dun en het prikken valt mee
• Meerdere flacons in één injectie scheelt prikmomenten

Wat als lastig terugkomt:

• Het ritueel van oplossen kost meer tijd dan een pen
• Een branderig gevoel op de prikplek bij sommige vrouwen
• Een opgeblazen buik in de tweede week
• Twijfel of het middel wel even goed is als de pennen

Neem twee vrouwen van 36 die allebei Menopur krijgen in een antagonistschema. De één heeft na negen dagen acht rijpe follikels en nauwelijks klachten. De ander groeit langzamer, prikt twee dagen langer door en heeft daarna een vollere buik. Zelfde middel, ander tempo, en dat is normaal.

Welke waarden volgt de kliniek?

Oestradiol en de echo sturen je dosering. Oestradiol stijgt met het aantal rijpende follikels, de echo telt en meet ze. Samen bepalen ze wanneer je mag triggeren.

Voor de start is AMH de belangrijkste voorspeller van je reactie. LH en FSH geven aanvullende informatie over de aansturing.

Je kunt vooraf een AMH-test of het bredere IVF-bloedonderzoek laten doen, met beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Zie ook de AMH-waarde per leeftijd en het volledige IVF-traject.

Veelgestelde vragen

Hoe lang gebruik je Menopur?

Meestal ongeveer 8 tot 12 dagen, tot je follikels groot genoeg zijn. De echo bepaalt dat, niet een vast aantal dagen. Bij een tragere reactie kan het langer duren.

Hoe snel groeien follikels met Menopur?

Rijpende follikels groeien gemiddeld ongeveer een tot twee millimeter per dag in de actieve fase. De kliniek triggert als de grootste een bepaalde diameter halen. Die grens verschilt per protocol.

Kun je Menopur en een pen combineren?

Sommige schema's combineren recombinant FSH met Menopur voor de LH-activiteit. Of dat bij jou past, bepaalt je gynaecoloog op basis van je reactie. Zelf combineren is geen goed idee.

Doet Menopur meer pijn dan andere middelen?

Sommige vrouwen ervaren wat meer branderigheid op de prikplek. Rustig injecteren, de vloeistof op kamertemperatuur laten komen en van plek wisselen helpt vaak. Blijft het vervelend, bespreek het dan in de kliniek.

Is Menopur veilig, gezien de herkomst uit urine?

Het materiaal wordt sterk gezuiverd en het middel wordt al decennia gebruikt en gecontroleerd door de geneesmiddelenautoriteiten. De grote review vond geen verschil in veiligheid met recombinante middelen (PMID 21328276).

Wat mij betreft is dit het middel waar de meeste onnodige zorgen omheen hangen. De herkomst voelt gek en het oplossen kost tijd, maar op de cijfers die ertoe doen presteert het gelijkwaardig. Vraag bij de instructie of je meerdere flacons in één injectie mag combineren. Dat is de aanpassing die het dagelijkse ritueel echt korter maakt.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts of je gynaecoloog.

Bronnen

• Farmacotherapeutisch Kompas. Menotropine. Geraadpleegd 2026.
• Thuisarts.nl. Ik krijg ivf. Geraadpleegd 2026.
• van Wely M, Kwan I, Burt AL, Thomas J, Vail A, Van der Veen F, Al-Inany HG. Recombinant versus urinary gonadotrophin for ovarian stimulation in assisted reproductive technology cycles. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2011. PMID 21328276.
• Al-Inany HG, Youssef MA, Ayeleke RO, Brown J, Lam WS, Broekmans FJ. Gonadotrophin-releasing hormone antagonists for assisted reproductive technology. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016. PMID 27126581.
• Tang H, Mourad SM, Wang A, Zhai SD, Hart RJ. Dopamine agonists for preventing ovarian hyperstimulation syndrome. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2021. PMID 33851429.