AMH: wat het anti-Müller hormoon over je eicelvoorraad zegt

AMH (anti-Müller hormoon) is een hormoon dat wordt gemaakt door de kleine follikels in je eierstokken, de blaasjes waarin je eicellen rijpen. Hoe meer van die follikels je hebt, hoe hoger je AMH. Daarmee is het de beste bloedwaarde die we hebben om je eicelvoorraad in te schatten.

Maar er hoort meteen een eerlijke disclaimer bij, en die krijg je van mij in de eerste alinea in plaats van ergens onderaan: AMH voorspelt niet hoe groot je kans is om spontaan zwanger te worden. Dat is geen mening, dat is gemeten (PMID 29049585).

In dit stuk zet ik op een rij wat AMH wel vertelt, wat niet, en in welke situaties een AMH-test je echt iets oplevert.

Wat is AMH precies?

AMH staat voor anti-Müller hormoon, ook wel anti-Mülleriaans hormoon genoemd. Het wordt gemaakt door de kleine, nog rustende follikels in je eierstokken. De hoeveelheid AMH in je bloed loopt daardoor grofweg mee met het aantal follikels dat je nog hebt: minder follikels, minder AMH.

Elke vrouw wordt geboren met haar volledige voorraad eicellen, ongeveer één tot twee miljoen. Die voorraad groeit nooit aan en krimpt elke maand een beetje.

AMH is daarmee een soort voorraadmeter. Niet van de kwaliteit van je eicellen, alleen van de hoeveelheid die nog meedoet.

Wat zegt AMH over je vruchtbaarheid?

Minder dan veel testaanbieders je laten geloven. Een grote Amerikaanse studie volgde 750 vrouwen van 30 tot 44 jaar die probeerden zwanger te worden: vrouwen met een lage AMH-waarde werden net zo vaak zwanger als vrouwen met een normale waarde (JAMA 2017, PMID 29049585). Voor je kans op een spontane zwangerschap op dit moment is AMH dus geen glazen bol.

Dat klinkt misschien alsof de test zinloos is. Zo zwart-wit is het niet.

AMH zegt namelijk wel iets over de omvang van je voorraad, en daarmee over hoeveel rek er nog in zit richting de toekomst. Bij een IVF-traject gebruikt de arts je AMH bijvoorbeeld om in te schatten hoeveel eicellen er bij een punctie te verwachten zijn en hoe de medicatie gedoseerd wordt.

Het verschil zit tussen "kan ik nu zwanger worden" en "hoeveel voorraad heb ik nog". De eerste vraag beantwoordt AMH niet. De tweede redelijk.

Wat is een goede AMH-waarde?

Voor volwassen vrouwen ligt de brede populatierange die onze artsen bij de beoordeling hanteren rond de 1 tot 13 microgram per liter. Wat "goed" is hangt vooral van je leeftijd af: een waarde van 1,2 is normaal rond je 40e en opvallend laag op je 25e. Een kale waarde zonder leeftijd ernaast zegt weinig.

Internationale referentiestudies laten zien dat de mediaan geleidelijk daalt van ruwweg 3 tot 4 microgram per liter rond je 25e naar minder dan 1 rond je 45e (PMID 22579227).

Neem twee vrouwen met precies dezelfde uitslag van 1,2 microgram per liter. Voor Karin van 41 is dat een keurige waarde die netjes bij haar leeftijd past. Voor Femke van 26 is datzelfde getal juist laag, en een goede reden om haar kinderwens niet eindeloos vooruit te schuiven. Zelfde getal, andere boodschap.

De volledige tabel met gemiddelde waarden per leeftijdsgroep, inclusief alle kanttekeningen, vind je in ons artikel over de AMH-waarde per leeftijd. Wil je je eigen uitslag alvast duiden, dan kun je die invullen in onze AMH-waarde check.

Hoe snel daalt je AMH?

Je eicelvoorraad daalt je hele leven, en je AMH daalt mee. Onderzoekers van de universiteit van Edinburgh berekenden dat een vrouw op haar 30e nog ongeveer 12 procent van haar oorspronkelijke voorraad heeft, en op haar 40e nog zo'n 3 procent (PMID 20111701).

Schrik niet van die percentages. Ze klinken dramatisch, maar 3 procent van meer dan een miljoen is nog altijd tienduizenden follikels, en voor een zwangerschap heb je er welgeteld één per maand nodig.

Wat de percentages wel laten zien: de daling is geen rechte lijn. Na je 35e gaat het sneller, en dat is precies waarom leeftijd de belangrijkste context bij elke AMH-uitslag is.

AMH en PCOS

Bij PCOS werkt het verhaal andersom: de eierstokken bevatten juist veel kleine follikels, waardoor de AMH-waarde vaak twee tot drie keer hoger uitvalt dan gemiddeld. Een hoge AMH is dus niet automatisch goed nieuws over je voorraad; het kan ook bij dit beeld horen.

Interessant genoeg is dat inzicht inmiddels officieel beleid. De internationale PCOS-richtlijn van 2023 staat toe dat een AMH-bepaling bij volwassenen de echo van de eierstokken vervangt als één van de diagnosecriteria (PMID 37580037).

Herken je klachten als een onregelmatige cyclus, acne of overbeharing naast een hoge AMH? Lees dan verder in ons artikel over PCOS testen en bespreek het beeld met je huisarts.

AMH en de overgang

Richting de overgang zakt AMH naar onmeetbaar lage waarden, vaak al enkele jaren voordat je laatste menstruatie zich aandient. Een zeer lage waarde bij aanhoudend onregelmatige cycli kan passen bij de aanloop naar de overgang, zeker boven je 45e.

Toch gebruiken artsen AMH niet als overgangsvoorspeller voor de kalender. De spreiding tussen vrouwen is daarvoor te groot: twee vrouwen met dezelfde lage waarde kunnen jaren in menstruatiedatum verschillen.

Ook hier geldt: de waarde is context, geen vonnis.

Wanneer is een AMH-test zinvol, en wanneer niet?

Een AMH-test is het nuttigst als de uitkomst een concrete beslissing kan veranderen. Denk aan een afweging rond eicellen invriezen, de voorbereiding op een IVF-traject of duiding bij PCOS-klachten. Wil je alleen weten of je nu zwanger kunt worden, dan is de test niet het juiste instrument.

Deze tabel is bewust streng. Wij verkopen deze test, en juist daarom vind ik dat je vooraf hoort te weten in welke rij jij zit.

AMH, FSH of een echo: wat meet wat?

Er bestaan drie manieren om je eicelvoorraad in beeld te brengen: de AMH-waarde in je bloed, de FSH-waarde in je bloed en het tellen van antrale follikels op een echo. Ze kijken naar hetzelfde reservoir, maar doen dat elk vanuit een andere hoek en met een eigen gebruiksaanwijzing.

AMH komt rechtstreeks uit de kleine follikels zelf en kan op elke cyclusdag geprikt worden. Dat maakt het de praktischste van de drie, en meestal ook de gevoeligste vroege graadmeter.

FSH werkt indirect: je hersenen sturen méér FSH als de eierstokken minder reageren, dus een hoge FSH past bij een kleinere voorraad. Maar de waarde is alleen bruikbaar op cyclusdag 2 tot 5, en schommelt bovendien van cyclus tot cyclus.

De echo telt de zichtbare antrale follikels (de AFC) en geeft daarmee het directste plaatje, maar vraagt een afspraak bij een arts en een geoefende teller. In de praktijk lopen AMH en AFC meestal netjes in de pas (PMID 22579227); in een kliniek worden ze vaak naast elkaar gebruikt.

AMH en eicellen invriezen

Bij de keuze om eicellen in te vriezen speelt AMH een eerlijk nuttige rol. De waarde helpt de kliniek inschatten hoeveel eicellen één punctie ongeveer kan opleveren, en dus hoeveel rondes er nodig zijn om aan een werkbare voorraad te komen. Klinieken mikken vaak op 15 tot 20 ingevroren eicellen.

Voor wie twijfelt tussen nu en over vijf jaar is de meting dan ook geen bangmakerij, maar planningsinformatie. Een waarde die netjes bij je leeftijd past, koopt rust; een waarde die achterloopt, maakt het gesprek concreter en eerder.

Hoeveel eicellen er per leeftijd overblijven en waarom kwaliteit zwaarder telt dan aantal, lees je in ons artikel over eicellen en leeftijd.

Kun je je AMH verhogen?

Nee, niet echt. Je eicelvoorraad staat vast vanaf je geboorte, en geen supplement of dieet maakt er nieuwe follikels bij. Wees dus argwanend bij alles wat belooft je AMH te "boosten": een iets hogere meetwaarde betekent nog geen grotere voorraad.

Wat wél kan: je waarde wordt tijdelijk gedrukt door hormonale anticonceptie. Tijdens pilgebruik meten onderzoekers structureel lagere AMH-waarden, en het enige eerlijke advies is dan stoppen en na twee tot drie maanden opnieuw meten (PMID 32362164).

Ook roken hangt samen met lagere waarden en een vroegere overgang. Stoppen met roken vergroot je voorraad niet, maar beschermt wat er is.

Veelgestelde vragen

Wat is een goede AMH-waarde voor mijn leeftijd?

Dat verschilt per leeftijdsgroep: rond je 25e is de mediaan ruwweg 3 tot 4 microgram per liter, rond je 40e ongeveer 1. Onze tabel per leeftijd zet de gemiddelden en de spreiding op een rij.

Wat betekent een lage AMH?

Een kleinere eicelvoorraad dan gemiddeld voor je leeftijd. Het betekent niet dat je niet zwanger kunt worden: in onderzoek werden vrouwen met lage AMH net zo vaak spontaan zwanger (PMID 29049585). Bespreek een lage uitslag altijd met je huisarts, zeker bij kinderwens.

Kan ik AMH testen terwijl ik aan de pil ben?

Het kan, maar de uitslag valt dan kunstmatig laag uit en is lastig te duiden. Wil je een eerlijk beeld, stop dan eerst in overleg met je huisarts en meet na twee tot drie maanden (PMID 32362164).

Op welke cyclusdag moet ik AMH laten prikken?

AMH schommelt nauwelijks door je cyclus, dus je kunt op elke dag laten prikken. Dat maakt het praktischer dan FSH, dat wel aan cyclusdagen gebonden is. Hoe de afname werkt lees je in AMH testen.

Hoe verhoudt AMH zich tot follikels op de echo?

Ze meten hetzelfde reservoir op twee manieren: de echo telt de zichtbare antrale follikels, het bloed meet het hormoon dat diezelfde follikels maken. De uitslagen lopen daarom meestal in de pas.

Daalt AMH ook door stress of sporten?

Nee, daar is geen goed bewijs voor. AMH weerspiegelt het aantal kleine follikels, en dat aantal verandert niet door een drukke week of een marathon. De bekende verstoorders zijn hormonale anticonceptie, roken en het natuurlijke effect van leeftijd zelf.

Hoe vaak is het zinvol om AMH opnieuw te meten?

Een enkele meting is een momentopname; juist het verloop over jaren maakt de waarde informatief. Is er een concrete beslissing die opnieuw op tafel komt, dan is een nieuwe meting logisch. Bewaar daarom altijd je eerdere uitslag, inclusief de eenheid en de datum.

Mijn eerlijke samenvatting na alles hierboven: AMH is een nuttige voorraadmeter en een waardeloze waarzegger. Laat je waarde bepalen als er een echte beslissing op tafel ligt, zoals invriezen, een IVF-voorbereiding of PCOS-duiding, en neem de uitslag mee naar je huisarts in plaats van naar Google om drie uur 's nachts. Wil je breder kijken dan alleen je voorraad, dan is de vruchtbaarheidstest met meerdere hormoonwaarden een logischer startpunt. Meer achtergrond over de meting zelf vind je op onze pagina over de bloedwaarde AMH. NHG en Thuisarts beschrijven het vruchtbaarheidsonderzoek bij de huisarts; onze test vervangt dat traject niet, maar kan je gesprek er wel beter voorbereid in laten beginnen.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts of je gynaecoloog.

Bronnen

• Steiner AZ, Pritchard D, Stanczyk FZ, et al. Association Between Biomarkers of Ovarian Reserve and Infertility Among Older Women of Reproductive Age. JAMA, 2017. PMID 29049585.
• Wallace WH, Kelsey TW. Human ovarian reserve from conception to the menopause. PLoS One, 2010. PMID 20111701.
• La Marca A, Spada E, Grisendi V, et al. Normal serum anti-Müllerian hormone levels in the general female population and the relationship with reproductive history. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol, 2012. PMID 22579227.
• Teede HJ, Tay CT, Laven JJE, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Hum Reprod, 2023. PMID 37580037.
• Landersoe SK, Forman JL, Birch Petersen K, et al. Ovarian reserve markers and endocrine profile during oral contraception. Gynecol Endocrinol, 2020. PMID 32362164.
• NHG-standaard Subfertiliteit. Nederlands Huisartsen Genootschap.
• Thuisarts.nl. Wij willen graag zwanger worden.