Schildklier na de bevalling: klachten, oorzaak en testen

In het jaar na de bevalling kan je schildklier tijdelijk van slag raken, iets wat postpartum thyroiditis heet. Schattingen lopen uiteen, maar het komt bij ongeveer 5 op de 100 vrouwen voor, en toch wordt het vaak gemist. Dat komt doordat de klachten, zoals vermoeidheid, hartkloppingen of somberheid, sprekend lijken op gewone kraamklachten.

Juist daarom kan een bloedwaarde hier het verschil maken. Hieronder lees je wat postpartum thyroiditis is, welke klachten in welke fase passen en welke waarden je kunt laten meekijken.

Wat is schildklierontsteking na de bevalling?

Postpartum thyroiditis is een tijdelijke ontsteking van de schildklier die in het eerste jaar na de bevalling kan ontstaan. Je afweersysteem, dat tijdens de zwangerschap wat gedempt was, veert daarna terug en kan de schildklier tijdelijk aanvallen. Dat verstoort de aanmaak van schildklierhormoon.

Vaak verloopt het in twee fases. Eerst een korte periode waarin de schildklier te snel werkt, daarna een periode waarin hij juist te traag is.

Bij veel vrouwen herstelt de schildklier zich daarna vanzelf. Bij een deel blijft hij trager werken, en dat is een reden om het te blijven volgen met je huisarts.

Welke klachten passen bij de twee fases?

De klachten hangen af van welke fase je doormaakt. In de snelle fase kun je last hebben van hartkloppingen, onrust, gewichtsverlies en veel zweten. In de trage fase juist van vermoeidheid, kouwelijkheid, gewichtstoename en somberheid. De tabel hieronder zet het naast elkaar.

Niet iedereen doorloopt beide fases; soms merk je alleen de trage fase. Omdat deze klachten zo op kraamvermoeidheid lijken, is een bloedwaarde betrouwbaarder dan afgaan op hoe je je voelt. Meer over die overlap lees je in vermoeidheid na de bevalling.

Hoe wordt het vastgesteld?

Postpartum thyroiditis wordt vastgesteld met bloedonderzoek naar je schildklierwaarden. De belangrijkste zijn TSH en vrije T4, die samen laten zien of je schildklier te snel of te traag werkt. Soms wordt ook anti-TPO gemeten, een antistof die op de ontsteking kan wijzen.

Omdat de waarden per fase verschillen, zegt een enkele meting niet altijd genoeg. Je huisarts kan de test na een tijdje herhalen om te zien welke kant het op gaat.

Hoe je deze waarden leest, leggen we uit in schildklierwaarden uitgelegd. Voor de periode ervoor is er ons artikel over schildklier en zwangerschap.

Welke bloedwaarden kun je na de bevalling laten testen?

Wil je je schildklier na de bevalling laten meekijken, dan kan dat bij Lunara zonder verwijzing. De Schildklier Compleet-test brengt onder andere TSH, vrije T4 en anti-TPO in beeld. Dat kan handig zijn als je klachten hebt die je niet goed kunt plaatsen.

Een afwijkende uitslag betekent niet meteen dat je iets moet slikken. Bij postpartum thyroiditis herstelt de schildklier vaak vanzelf, en of behandeling nodig is bepaal je met je huisarts. Dit artikel hoort bij ons overzicht over herstel na de bevalling.

Speelt haaruitval ook mee, dan kan de schildklier daar een rol in spelen. Daarover lees je in haaruitval na de bevalling.

Veelgestelde vragen

Gaat schildklierontsteking na de bevalling vanzelf over?

Bij veel vrouwen wel. De schildklier herstelt zich vaak binnen een jaar na de bevalling. Bij een deel blijft de schildklier trager werken, en dan kan je huisarts de waarden blijven volgen.

Wat is het verschil met gewone kraamvermoeidheid?

Kraamvermoeidheid komt vooral door slaaptekort en herstel en zakt langzaam weg. Bij een trage schildklier houdt de vermoeidheid vaak aan en komen er andere klachten bij, zoals kouwelijkheid of gewichtstoename. Een bloedwaarde helpt om die twee te onderscheiden.

Kan ik borstvoeding geven met postpartum thyroiditis?

Meestal wel. De ontsteking zelf staat borstvoeding niet in de weg. Of eventuele medicatie past bij borstvoeding, bespreek je met je huisarts.

Als ik je iets zou willen meegeven: neem klachten die maar niet weggaan serieus, ook al lijken ze op gewone kraamklachten. Een schildklier die van slag is, is met een bloedwaarde vaak snel in beeld te brengen. Bespreek een afwijkende uitslag rustig met je huisarts, dan weet je waar je aan toe bent.

Bronnen

1. NHG en Thuisarts.nl. Schildklier: te snel en te traag werkende schildklier. Nederlands Huisartsen Genootschap.
2. RIVM. Zwangerschap, bevalling en kraamtijd. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.
3. Voedingscentrum. Jodium en de schildklier. Voedingscentrum.

Elk bloedtestresultaat via Lunara bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bloedonderzoek via Lunara vervangt de reguliere kraam- en nacontrole niet. Voor behandelbeslissingen bespreek je je resultaten met je huisarts of verloskundige.