EllaOne: bijwerkingen, ervaringen en hoe lang het werkt

EllaOne bijwerkingen zijn meestal mild en kortdurend: hoofdpijn, misselijkheid en buikpijn worden het vaakst genoemd, en je menstruatie kan een paar dagen verschuiven. EllaOne is een morning-afterpil die tot 120 uur, oftewel vijf dagen, na onbeschermde seks kan worden gebruikt. Wat veel vrouwen niet weten, is dat het middel en hormonale anticonceptie elkaar in twee richtingen kunnen tegenwerken. Dat is precies het punt waar het in de praktijk vaak misgaat.

Wat is EllaOne en hoe werkt het?

EllaOne bevat 30 mg ulipristalacetaat. Het is geen hormoon zoals in de pil, maar een stof die de werking van progesteron op de eierstok tijdelijk blokkeert. Daardoor wordt je eisprong uitgesteld.

Dat uitstel is het hele werkingsmechanisme. Zaadcellen kunnen enkele dagen overleven in je lichaam. Als de eisprong wordt opgeschoven tot voorbij die periode, is er geen eicel om te bevruchten. Onderzoek in Human Reproduction (2010) liet zien dat ulipristal de follikelsprong ook nog kon uitstellen wanneer het vlak voor de eisprong werd gegeven, op een moment waarop levonorgestrel dat niet meer lukt.

Daaruit volgt meteen de belangrijkste beperking: is je eisprong al geweest, dan kan EllaOne niets meer uitstellen. Het middel onderbreekt ook geen bestaande zwangerschap. Dat is een medisch onderscheid, geen detail.

EllaOne vergeleken met de andere opties

Er zijn drie routes voor noodanticonceptie in Nederland, en ze verschillen sterk in hoelang ze bruikbaar zijn en hoe betrouwbaar ze zijn. Dit overzicht helpt je snel kiezen en het gesprek met de apotheek of huisarts voor te bereiden:

In een gerandomiseerde studie in The Lancet (2010) lag het zwangerschapspercentage binnen 72 uur op 1,8 procent bij ulipristal tegenover 2,6 procent bij levonorgestrel. Deze gegevens komen verder uit de bijsluiter en het Farmacotherapeutisch Kompas.

EllaOne ervaringen: wat zeggen gebruikers?

De ervaringen met EllaOne gaan zelden over het innemen zelf, want dat is één tablet. Ze gaan bijna altijd over de weken erna: wanneer komt mijn menstruatie, en klopt het dat ik me anders voel? Dit zijn de ervaringen die het vaakst worden gedeeld.

Wat vrouwen als prettig ervaren:

• De ruimte van vijf dagen in plaats van drie, waardoor er minder tijdsdruk is
• Verkrijgbaar bij de apotheek zonder recept
• Eenmalig innemen, met of zonder eten
• Bij veel vrouwen nauwelijks merkbare bijwerkingen

Aandachtspunten die vrouwen noemen:

• Hoofdpijn en misselijkheid in de eerste dagen
• Een menstruatie die enkele dagen eerder of later komt dan verwacht
• Tussentijds bloedverlies, dat verwarrend kan zijn
• Onzekerheid over of het gewerkt heeft, omdat je dat pas achteraf weet
• Verwarring over wanneer de pil weer betrouwbaar is

Neem twee vrouwen die op dezelfde dag EllaOne innemen. De ene krijgt haar menstruatie drie dagen te vroeg en denkt daardoor dat er iets mis is, terwijl dat een bekend en onschuldig effect is. De andere is een week over tijd, blijft in onzekerheid hangen en laat uiteindelijk haar hCG prikken voor een definitief antwoord. Hetzelfde middel, een heel andere ervaring.

Bijwerkingen van EllaOne

De meeste bijwerkingen van EllaOne zijn mild en verdwijnen binnen enkele dagen. Vaak genoemd worden hoofdpijn, misselijkheid, buikpijn, menstruatiepijn, vermoeidheid, duizeligheid en stemmingswisselingen.

Een verschuiving van je cyclus is geen bijwerking in engere zin, maar hoort bij de werking: je eisprong is uitgesteld, dus je menstruatie schuift mee. Meestal komt die binnen een week van de verwachte datum. Moet je binnen drie uur na inname overgeven, dan is de kans groot dat het middel niet is opgenomen en is overleg met de apotheek of huisarts verstandig.

Neem contact op met een arts bij hevige of aanhoudende buikpijn in de weken erna, zeker als je menstruatie uitblijft. Dat kan namelijk ook wijzen op een zwangerschap buiten de baarmoeder, wat zeldzaam is maar snel beoordeeld moet worden.

Voordelen en aandachtspunten

Het duidelijkste voordeel van EllaOne is het tijdvenster van vijf dagen en het feit dat het ook vlak voor de eisprong nog werkzaam is, juist in de dagen waarin de kans op zwangerschap het hoogst is.

Er zijn twee aandachtspunten die zelden goed worden uitgelegd. Het eerste is de wisselwerking met hormonale anticonceptie, en die loopt twee kanten op. Heb je in de dagen ervoor een progestageen gebruikt, bijvoorbeeld de pil of de minipil, dan kan dat de werking van ulipristal verminderen. En andersom kan ulipristal de betrouwbaarheid van je pil verstoren. Daarom adviseert de bijsluiter om na EllaOne vijf dagen te wachten voordat je met hormonale anticonceptie start of herstart, en in die periode plus de week erna condooms te gebruiken.

Het tweede punt is lichaamsgewicht. Analyse van de gerandomiseerde studies (Contraception, 2011) liet zien dat de kans op zwangerschap ondanks noodanticonceptie ruim drie keer hoger lag bij vrouwen met obesitas dan bij een normaal gewicht, waarbij levonorgestrel bij hoger gewicht eerder tekortschoot dan ulipristal. Voor wie daar zekerheid over wil, is de koperspiraal de betrouwbaarste optie.

Alternatieven voor EllaOne

Welke optie het beste past, hangt vooral af van hoeveel tijd er verstreken is en waar je in je cyclus zit.

• De levonorgestrel morning-afterpil, bruikbaar tot 72 uur en zonder de wachttijd voor het hervatten van de pil
• De koperspiraal, tot vijf dagen te plaatsen en daarna direct langdurige anticonceptie
• Denk je na over structurele anticonceptie? Lees over de minipil met desogestrel of over ervaringen met de Yasmin-pil

Wanneer een hCG bloedtest duidelijkheid geeft

De moeilijkste periode na noodanticonceptie is het wachten. Een urinetest thuis is pas betrouwbaar vanaf ongeveer het moment dat je menstruatie had moeten komen, en een vaag streepje maakt de onzekerheid soms groter in plaats van kleiner.

Een bloedtest meet de exacte hoeveelheid hCG en kan een zwangerschap eerder aantonen dan de meeste urinetests, vanaf ongeveer 8 tot 10 dagen na de conceptie. Je krijgt een getal in plaats van een streepje. Blijft je menstruatie langer dan een week weg, of gaf een thuistest een onduidelijke uitslag, dan geeft de hCG bloedtest van Lunara uitsluitsel, met een beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Wil je weten wat een gemeten waarde betekent? Lees over hCG waarden in de vroege zwangerschap en over de verdubbelingstijd van hCG.

Veelgestelde vragen

Hoe lang werkt EllaOne?

EllaOne kan tot 120 uur, oftewel vijf dagen, na de onbeschermde seks worden ingenomen. De werkzaamheid is het grootst hoe eerder je het neemt, dus wachten heeft geen voordeel.

Wanneer komt je menstruatie na EllaOne?

Meestal binnen een week van de verwachte datum, iets eerder of iets later. Ben je meer dan zeven dagen over tijd, dan is een zwangerschapstest verstandig.

Wanneer mag je weer met de pil beginnen na EllaOne?

De bijsluiter adviseert vijf dagen te wachten voordat je met hormonale anticonceptie start of herstart, omdat ulipristal en progestagenen elkaars werking kunnen verstoren. Gebruik in die periode en de week daarna condooms.

Werkt EllaOne minder goed bij een hoger gewicht?

Analyses van de studiegegevens wijzen erop dat noodanticonceptie bij een hoger lichaamsgewicht minder betrouwbaar is, waarbij ulipristal het langer volhield dan levonorgestrel. Wil je maximale zekerheid, bespreek dan de koperspiraal.

Kun je EllaOne vaker dan een keer per cyclus gebruiken?

Herhaald gebruik binnen dezelfde cyclus wordt niet aangeraden en is niet onderzocht als methode. Noodanticonceptie is bedoeld voor uitzonderingen; komt het vaker voor, bespreek dan een structurele methode met je huisarts.

EllaOne geeft je vijf dagen ruimte in plaats van drie, en dat is bij noodanticonceptie een reëel verschil. Let vooral op de wachttijd voordat je hormonale anticonceptie hervat, want daar gaat het in de praktijk het vaakst mis. Blijf je in onzekerheid, laat je dan niet langer dan nodig wachten op een antwoord.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Bronnen

• Farmacotherapeutisch Kompas. Ulipristal. Geraadpleegd 2026.
• Thuisarts.nl. Ik wil een morning-afterpil. Geraadpleegd 2026.
• Glasier AF, et al. Ulipristal acetate versus levonorgestrel for emergency contraception: a randomised non-inferiority trial and meta-analysis. The Lancet, 2010. PMID 20116841.
• Glasier A, et al. Can we identify women at risk of pregnancy despite using emergency contraception? Data from randomized trials of ulipristal acetate and levonorgestrel. Contraception, 2011. PMID 21920190.
• Brache V, et al. Immediate pre-ovulatory administration of 30 mg ulipristal acetate significantly delays follicular rupture. Human Reproduction, 2010. PMID 20634186.
• McKeage K, Croxtall JD. Ulipristal acetate: a review of its use in emergency contraception. Drugs, 2011. PMID 21568368.